DinozauryDinozaury drapieżneKreda

Mapuzaur (Mapusaurus)

Mapuzaur (Mapusaurus roseae)

Odkryty stosunkowo niedawno, bo w 1997 roku (niektóre źródła podają, że w 1995 roku), opisano go dopiero w roku 2006. Należał do grupy karnozaurów – jednych z największych teropodów w długiej historii Ziemi. Podobnej wielkości co T. rex i z pewnością nie mniej od niego sprawny.

Klasyfikacja

  • Gromada: gady
  • Nadrząd: dinozaury
  • Rząd: dinozaury gadziomiedniczne
  • Podrząd: teropody
  • (bez rangi): karnozaury
  • Nadrodzina:  Allozauroidy (Allosauroidea)
  • Rodzina: Karcharodontozaury (Carcharodontosauridae – „jaszczury rekinozębe”)
  • Rodzaj: mapuzaur
  • Gatunek: Mapusaurus roseae
Mapuzaur (Mapusaurus).

Nazwa

Nazwa mapuzaura wywodzi się z połączenia słowa Mapu, stosowanego przez Mapuczów (Araukanów) – plemienia Indian z Ameryki Południowej – oznaczającego „Krainę” lub „Ziemię” oraz z greckiego sauros – „jaszczur”.

Nazwa gatunkowa – Mapusaurus roseae – odnosi się do koloru skał, w jakich odnaleziono szczątki mapuzaura oraz do Rose Letwin, która sponsorowała całe wykopaliska.

Mapuzaur (Mapusaurus).

Odkrycie

Odkrycia dokonano w Argentynie, w 1997 roku, kolejnego – w 2001. Kości znajdowały się w formacji skalnej Huincul, która wyodrębniła się w najstarszej erze późnej kredy – Cenomanie (ok. 100 mln lat temu). Wykopaliska prowadzili paleontolodzy z Kanady i Argentyny. Naukowcy – Phil Currie i Rodolfo Coria – nazwali i opisali dinozaura w 2006 roku. Kości znajdowały się w jednym miejscu i pochodziły od co najmniej 7 osobników z różnych grup wiekowych.

Currie i Coria spekulowali, że mógł to być skutek tzw. pułapki tafonomicznej (patrz niżej). Inna, nieco chętniej głoszona teoria mówi, że znalezienie grupy mapuzaurów świadczy dobitnie o jego stadnym trybie życia.

Mapuzaur (Mapusaurus).

Charakterystyka

Badania zębów wzmocniły hipotezę sugerującą, że mapuzaur mógł polować na dinozaury wielkości Argentynozaura (Argentinosaurus), który żył w samym okresie (podobnie jak giganotozaur (Giganotosaurus)). Wykazano jednak, że nie byłby w stanie zjeść kości tak ogromnej ofiary, bowiem nie potrafiłby ich przegryźć ze względu na ich grubość i nieprzystosowane uzębienie.

Jeżeli teoria o polowaniu w stadzie jest prawdziwa, mapuzaury mogły doprowadzać do śmierci argentynozaura przez liczne ugryzienia. Rany powodowały u zwierzęcia krwotoki i infekcje, skutkujące śmiercią. Cały ten pogląd opiera się na znalezisku całej grupy mapuzaurów, jednak przyczyny stadnej śmierci nie zostały dotąd poznane. Skupisko kości jednego gatunku dinozaura (ang. Bone bed) wskazywać może również na to, że w miejscu znaleziska doszło do wielkiej powodzi lub nagłego zalania terenu przez pobliską rzekę lub jezioro, co doprowadziło do utonięcia wielu osobników (pułapka tafonomiczna). Jeżeli rzeczywiście doszło do podobnego wydarzenia, można zaryzykować stwierdzenie, że jest to niebywały zbieg okoliczności, dzięki któremu mogliśmy odkryć kolejnego przedstawiciela teropodów.

Mapuzaura sklasyfikowano do rodziny Carcharodontosauridae („jaszczury rekinozębe”), znanej z dużych, drapieżnych przedstawicieli, które mogły rywalizować, a nawet przekraczać rozmiary słynnego T. rexa. Zęby (i cała budowa anatomiczna) mapuzaura są bardzo podobne do zębów giganotozaura (Giganotosaurus) z tym, że były bardziej spłaszczone i zakrzywione, ponadto posiadały ząbkowane krawędzie – idealne do cięcia mięsa. Pod tym względem bardzo różnił się od tyranozaurów, których zęby miały stożkowaty kształt i gładką strukturę, dzięki którym potrafiły rozgryzać kości.

Mapuzaur (Mapusaurus).

Mapuzaur vs T. rex

Porównując do siebie T. rexa i mapuzaura można stwierdzić, że ten drugi był smuklejszy i lżejszy: T. rex mierzył ponad 12 metrów długości, 4 metry wysokości (wysokość mierzona od podłoża do stawów biodrowych), ważył 5,4 – 6,8 ton. Mapuzaur osiągał ok. 10 metrów długości, 5 metrów wysokości i ok. 3 t masy. Jak widać, oba teropody miały zbliżone rozmiary, choć ich tryb życia i preferencje żywieniowe mogły się nieco różnić (T. rex kruszył kości, mapuzaur świetnie kroił mięso). Jeden z paleontologów – Rodolfo Coria – zauważył, że czaszka mapuzaura jest dłuższa od czaszki T. rexa, a sama żuchwa jest delikatniej zbudowana i posiada cieńsze, ale ostrzejsze od tyranozaura zęby. T. rex mógł jednak pochwalić się mocniejszym zaciskiem szczęk (ok. 6 ton), poza tym kresomózgowie – rejon odpowiedzialny za planowanie i kontrolowanie pracy mięśni – było u niego bardzo dobrze rozwinięte, co składało się na imponującą skuteczność w trakcie polowania.

T.rex występował oczywiście na innym terenie i 30 mln lat później niż Mapuzaur.

Mapuzaur (Mapusaurus).

Mapuzaur vs Giganotozaur

Pozornie może się wydawać, że mapuzaur i giganotozaur żyły w tym samym czasie, ale prawda jest nieco inna. Giganotosaurus carolinii żył we wczesnym okresie cenomanu ok. 97 mln lat temu, natomiast Mapusaurus roseae był najprawdopodobniej bezpośrednim potomkiem giganotozaura i rozwijał się dwa miliony lat później. Dzieli je więc ok. 1-2 mln lat i oba wielkie gady raczej nigdy się nie spotkały.

Najprawdopodobniej Giganotosaurus nie był myśliwym polującym na ogromne Argentynozaury (Argentinosaurus huinculensis), które żyły wprawdzie w tym samym momencie i formacji (Huincul formacji), podczas gdy Giganotosaurus żył w formacji Candeleros. Giganotozaur polował na andezaury (Andesaurus delgadoi) i limajzaury (Limaysaurus) podczas gdy to właśnie mapuzaur polował na argentynozaury.

Czaszka mapuzaura (Mapusaurus).

Kwestia wielkości i siły obu gadów

Giganotozaur był raczej bardzo prymitywny i powolny. Mapuzaury wyewoluowały od nich, były więc nieco mniejsze, smuklejsze, lżejsze, szybsze, prawdopodobnie mądrzejsze, i przede wszystkim polowały grupowo, co pozwalało im pokonać największe zwierzę jaki kiedykolwiek chodziło po ziemi czyli argentynozaura (Argentinosaurus).

W procesie ewolucji mapuzur stał się najprawdopodobniej doskonalszym łowcą niż jego bezpośredni przodek – giganotozaur.

Kto by wygrał Mapuzaur czy Giganotozaur?

Chcąc odpowiedzieć na pytanie, który z tych gadów wygrałby, gdyby doszło do bezpośredniego starcia – trudno jest dać jednoznaczną odpowiedź. Każde zwierzę ma bowiem swoje słabe i mocne strony. Siła raczej nie idzie w parze z szybkością (giganotozaur).

Nawet dziś nie potrafimy jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie czy lew czy tygrys wygrałby bezpośrednie starcie, pomimo, iż oba koty żyją obok nas na Ziemi.

Mapuzaur (Mapusaurus).

Szczegółowe dane i wymiary

Mapuzaur (Mapusaurus)

Odkrycie:
  • Teren dzisiejszej Argentyny
  • Odkryty: 1997 r.
  • Odkrywcy: Phil Currie i Rodolfo Coria
  • Opisany w 2006 r.
Wymiary:
  • Długość: ok. 10 – 12,2 m
  • Wysokość: ok. 5 m (4,8 m)
  • Masa: ok. 3 t (max. 5-6 ton)
  • Długość czaszki: 156-180 cm
Występowanie:
  • Ameryka Południowa, tereny obecnej Argentyny
  • Żył: 100 – 90 mln lat temu / okres: Cenoman – najstarszy wiek późnej kredy
Porównanie wielkości: Spinozaur (Spinosaurus), Giganotozaur (Giganotosaurus), Karcharodontozaur (Carcharodontosaurus), Tyranozaur rex (Tyrannosaurus rex), Mapuzaur (Mapusaurus).

Mapuzaur – ciekawostki

  • Poza „cmentarzyskiem” mapuzaurów, odkryto masowe mogiły innych teropodów: allozaura (Cleveland-Lloyd Dinosaur Quarry w st. Utah), albertozaura (Alberta w Kanadzie) i daspletozaura (Montana).
  • Niewykluczone, że mapuzaury mogły ze sobą bardzo dobrze współpracować i zastawiać pułapki na wielkie zauropody.
Mapuzaur (Mapusaurus) i … pies 🙂

Polecamy

Wesprzyj nas - pomóż zwierzakom

Pokaż więcej

Podobne artykuły

75 komentarzy “Mapuzaur (Mapusaurus)”

  1. Proszę was 5 ton? 5 ton?! Mapuzaur był największym dinozaurem mięsożernym anie jakimś allozaurem!!
    Mapuzaur mierzył 14 m długości i warzył do 15 ton!!
    co z wami ludzie?!

    1. Taki kolos musiał robić wrażenie. Szczególnie, że przy wadze 15 ton, musiał wlec brzuchem po ziemi.

  2. Jakie 15 ton ? Mapuzaur był nieco mniejszy od giganotozaura który ważył ok 8t.Co za bujdy przecież były większe od niego teropody:O

  3. Giganotozaur był większy od Mapuzaura i cięższy o 1-1,5 t,fakt 5t to zaniżony wynik na ok 13 m Mapuzaura ja bym stawiał ok 7 t.

  4. Mapuzaur był największym teropodem. Jeśli chcecie wiedzieć
    Z kąd to wiem, wejdźcie w artykuł najdłuższe teropody i przeczytajcie mój komentarz dedykowany Julianowi.

    1. Naprawdę wierzysz w to, że mapuzaur był największy? To, że taka informacja została zawarta w książce dla dzieci, nie znaczy że to prawda. Książki tak jak telewizja mogą kłamać. Ja np. Mam w jednej ,,encyklopedii” podaną długość seismozaura na 50 metrów, a czy jest to zgodne z prawdą ocenisz sam.

      1. Dzięki za tą informacje ,bo mam tą książkę,dostałem na imieniny ,2lata temu,jak miałem 6 lat.teraz posłuchaj encyklopedii ,,1000 dinozaurów,,.

  5. Po pierwsze ognisty rodanie, to nie książka dla dzieci, po drugie została napisana przez paleontologa, po trzecie została wydana przez national geographic. Podsumowując, twoje argumenty przeciw tej książki są niczym. Jeszcze jedna sprawa, jakby co to tylko szacunki, tak na prawdę nie możemy stwierdzić jakiej naprawdę wielkości był mapuzaur ale wg. samego
    Corii mapuzaur był najprawdopodobnie największym teropodem.

    1. Ta książka została wydana przez National Geographic KIDS. A jej grupą docelową są dzieci w wieku 7-10 lat. I takie są fakty.

      Jeśli to tylko szacunki, to dlaczego bezkrytycznie się na nich opierasz? Dopóki nie uda się znaleźć szkieletu mapuzaura, który mógłby je potwierdzić, to nie będzie on największym terapodem. Dlatego mapuzaur musi się zadowolić kilkoma miejscami poza podium, w cieniu min. spinozaura i tyrana.

  6. Ile muszę powtarzać Mapuzaur nie był największym teropodem !!!
    Giganotozaur ,Tyranozaur,Spinozaur,Karcharodontozaur i prawdopodobnie Tyranotytan byli od niego więksi(byli masywniejsi)
    Czyż nie mam racji ?

  7. Słuchajcie… Mapuzaur był NAJPRAWDOPODOBNIE największym teropodem. A oto potwierdzenie.
    Wcześniej sądzono że spinozaur był największy, lecz najnowsze odkrycia dowodzą, że był naj
    dłuższy nie najcięższy. T-rex na pewno nie był większy od mapuzaura lecz był mądrzejszy i masywniejszy. Skoro spinozaur i t-rex odpadli został mapuzaur, karcharodontozazur i giganotozaur. Karcharadontozaura od razu możemy wykluczyć bo był podobnej wielkości co t-rex. Zostali dwaj krewni z tego samego kontynentu. Tutaj pojawia się parę argumentów za mapuzaurem. Oto one:

    1. Szacowana wielkość mapuzaura sugeruje że był o 10% większy od największego oszacowanego rozmiaru giganotozaura.

    2. polował na większe dinozaury, więc sam mógł być większy.

    3. Wyewoluował od giganotozaura, więc mógł być większy i wtedy zgadzało by się to z punktem 2.

    Wiem że nie uwierzycie ALE pamiętajcie że jest to dinozaur dopiero poznany, więc nie wiele ludzi w ogóle zwraca na niego uwagę. może za parę lat będzie miał miano największego teropoda.

    1. ,,T-rex na pewno nie był większy od mapuzaura” Tak, potwierdzają to szacunki. Dla mapuzaura: 10-12,2 metrów długości przy masie 3-5 ton. Jak przy nich wypada masywniej zbudowany t-rex? Otóż tak: Sue (kompletny szkielet) 12,3 metra długości, masa ok 6 ton. A niepełne szkielety wskazują, że król jaszczurów mógł być jeszcze większy.

    2. Peter! Jeśli mapuzaur naprawde ważyłby 11 ton, to byłaby waga ♎ nieodpowiednia. Mapu ważył 3-6 ton 🍑. T-rex ważył 6 ton, a spino egipski 7-9 ton. Giganotozaur ważył 6-8 ton, ale w moim komiksie było napisane że może biegać z prędkością ok. 55 km/h.🍎🍏

    3. Peter, a ja w domu 🏠 mam książkę w której jest napisane że giganotozaur ważył aż 10 ton, a przecież ważył tylko 8 ton. A co 😊 do was DA wyy nawet nie wiecie kto wygra w walce velociraptor vs Deinonych, bez urazy , ale głosuje na giganotozaura . Zalety giganotozaura to szybkość, wielkość i siła, on też polował w stadach.🍩

      1. Tak… z pewnością redakcja nie wie, że deinonych był dużo większy od velociraptora, zwłaszcza, że szczegółowo opisała to w artykułach poświęconych tym dinozaurom 😉 Czasami Łukasz warto się zastanowić, nad tym, o czym się pisze 🙂

  8. Jak widać nie umiecie czytać… Wyraźnie widać że jest wiele dowodów na to że mapuzaur
    był NAJPRAWDOPODOBNIE( jeśli znowu każecie mi pisać tą samą rzecz jeszcze raz , zamorduje!) największym teropodem. Nie czytaliście mojego komentarza?

    1. Peter! Czytałem twój komentarz i na pewno spino nie ważył 6-7 ton, tylko ( wg najnowszych badań) 7-21 ton, a najcięższy okaz mapusaurus ważył 7,5 ton. To zobacz rozmiary spina i mapu:
      spinozaur właściwy (dwunożny) 26 metrów d. i 16 metrów wzrostu.
      nowy spino 15,5-19 metrów długości i 5,5 metra (z żaglem 6,5 metra)
      mapuzaur 11-12,5 metra d. 4 metry w biodrach

  9. Mapuzaur nie był największym teropode !!! Słynny Tyranozaur był od niego masywniejszy i cięższy
    podobnie jak Giganotozaur,Karcharodontozaur i prawdopodobnie Tyranotytan.Ile można mówić.

  10. Rany dlaczego wszyscy musicie być tacy uparci ” mapuzaur nie był
    Największym teropodem,, owszem był a wam w głowach zakodował się park jurajski 3

  11. Jaki park jurajski 3 ? Po prostu Mapuzaur nie był największy skąd te informacje ? Bo chyba tylko tutaj ty tak myślisz.

      1. Dlaczego na artykule tym jest napisane że Giganotozaur miał 14 metrów długości. Chyba Karcharodontozaur powinien być przed giga.

        1. Giganotozaur być może osiągał maksymalnie 13.2 m, a karcharodontozaur 13.3 m długości – były to więc gady podobnych rozmiarów. Nie zapominajmy, że giganotozaur także należy do rodziny karcharodontozaurów.

    1. Peter, National Geographic czy strona muzeum w Chinach to raczej nie są precyzyjne źródła. Popatrz jak wygląda strona NG – to strona popularno-naukowa a nie naukowa. Na stronie NG wymiary anakondy to 9 m, podczas gdy jak wiemy nikt nigdy takiego rozmiaru nie potwierdził.

      1. Ale anakondy zielone osiągają max.8 metrów długości (przeciętnie 4,5 samice, 3 metry długości samce.

  12. ja mam listę największych tyranozauroidów top 6 :
    1 t rex
    2 tarbozaur
    3 gorgozaura
    4 daspletozaur
    5 albertozaur
    6 megaraptor ( jeśli był tyranozauroidem )
    aza 3 dni napiszę listę najstraszniejszych i najsilniejszych dinozaurów a za 5 dni największych kotowatych i psowatych a za 6 dni najgroźniejszych psów (:

  13. Mapuzaur był wielki i potężny ale sądzę że nie pokonałby jeszcze większego gigantozaura gdyby żyli w równym czasie.

  14. Ale giganotozaur był odrobinę większy według mnie, ponieważ bardziej mi jest znany i tak mi się wydaje, tak naprawdę to jeszcze nie wiadomo który był większy.Jest to prawdopodobne że mapuzaur mógł być większy od giganotozaura.

  15. Droga redakcjo… Skąd te informacje że giganotozaur był prymitywny i powolny? czy są one przedstawione w jakiejś publikacji naukowej czy raczej to czyjaś teoria ?

    1. Ojj czyżby to była subiektywna opinia redakcji 😀 ? Okej giganotozaur do najinteligentniejszych nie należał tu zgoda, ale anglojęzyczne źródła podają że wcale nie był taki powolny, górny zakres rozwijanej prędkości jest podawany jako 50 km/h. Owszem swoje ważył, ale krewniak Carcharodontozaur podobnej postury powszechnie jest przyjęte że rozwijał dość duże prędkości (jak na zwierze tych rozmiarów) 😛

      1. Umknęło nam pytanie, stąd brak naszej odpowiedzi 🙂 To nie nasza sugestia, kiedy je czynimy, staramy się to wyraźnie podkreślić. Część opinie wskazuje na powolność wielkich drapieżników w tym na giganotozaura. Nawet w jednym z seriali BBC, gad ten prezentowany był jako poruszający się w zwolnionym tempie. Jego ofiary (duże zauropody), również nie błyszczały refleksem, ani do sprinterów nie należały, a rozwijanie sporej prędkości na dwóch nogach przy masie ciała kilkunastu ton, mogłoby się zbyt często zakończyć na tyle poważnym urazem, że gad nie byłby w stanie dalej funkcjonować. Dotychczas ścierają się koncepcje, które lansują ich powolność, z koncepcjami wedle których miały możliwość rozwijania sporych prędkości.

  16. A czy w tamtym ekosystemie sprzed 95 mln. lat nie występowały żadne dinozaury roślinożerne pokroju hadrozaurów, czyli nieopancerzone które mogłyby się szybciej poruszać i być ewentualnie potencjalną ofiarą Giganotozaura?

    1. Istniały, np. Anabisetia (ornitopod), ale raczej nie stanowiły podstawy diety giganotozaurów, co oczywiście nie wyklucza incydentalnych polowań. Giganotozaur raczej był drapieżnikiem oportunistycznym i żywił się zapewne tym, co mu się udało upolować lub odebrać innym drapieżnikom.

      1. Anabisetia to formacja Cerro Lisandro a Giganotosaurus to fomacja Candeleros, więc raczej nie mogły się spotkać. Anabisetia nie była też „hadrozaurem”.

  17. A poza tym gigantozaur mógł polować na argentynozaury, tak jak żarłacz biały dziś poluje na mirungi

  18. Mapuzaur nie był największym teropodem.odnaleziony Spinosaurus Aegiptiacus mierzył prawie trzydzieści metrów!Argentyna ok.100mln.lat temu obfitowała w dużo ,,obiadów dla drapieżców,,-dlatego teropody osiągały gigantyczne.mapuzaury konkurowały o pokarm z wieloma innymi teropodami-(np.tyranotitan ,giganotosaurus.w ówczesnym czasie było sporo ofiar,a co za tym idzie i drapierzców.klimat był gorący i było dużo roślin,więc,co oczywiste,i roślinożerców.roślinożercy w dostatku pożywienia rośli do wielkich rozmiarów,i,żeby na nich polować,także teropody,z tego z łatwością można wywnioskować,że mapuzaury -i inne teropody-ważyły przetwarzanie co najmniej 7ton.więc,choć mapuzaur nie był największym teropodem, to z pewnością bardzo wielkim!

  19. Top 20 najrozniejszych dinozaurów:
    1.bambiraptor
    2.tarbozaur
    3.siats
    4.abelizaur
    5.masiakazaur
    6.madzungazaur
    7.spinozaura
    8.oxalaja
    9.sinoraptor
    10.conkavenator
    11.metriakantozaur
    12.aukazaur
    13.karnotaur
    14.herrerazaur
    15.prokompsognat
    16.megalozaura
    17.utahraptor
    18.yi qi
    19.karcharodontozaurów
    20.t-rex

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.