25 10 2014

Tyranozaur (T. rex) – mity i fakty.

Autor:

|

20 stycznia 2013

|

Zmodyfikowany: 18 września 2014

|

Kategoria:

Tyranozaur (T. rex) – mity i fakty.


Tyranozaur – ciekawostki, mity i fakty.

Tyranozaur (Tyrannosaurus rex) był dwunożnym mięsożernym dinozaurem z ogromną, masywną czaszką, dla której przeciwwagę stanowił długi ogon. Obecnie znane są dinozaury należące do rodzaju teropodów przewyższające wielkością (długością – patrz: Najdłuższe drapieżne dinozaury oraz wagą – patrz: Najcięższe drapieżne dinozaury) tyranozaura (np. SpinozaurSpinosaurus aegyptiacus). Przy wadze 6 ton oraz długości wynoszącej powyżej 12 metrów T. rex pozostaje największym znanym tyranozauroidem i jednym z największych znanych drapieżników lądowych w historii Ziemi.

ZMYSŁY TYRANOZAURA.

Mózg tyranozaura.

Tyranozaury posiadały duży, dobrze wykształcony mózg. Kresomózgowie, odpowiedzialne za czynności związane z planowaniem było u tych gadów świetnie rozwinięte. Kresomózgowie odpowiada również za kontrolę funkcjonowania mięśni. Planowanie połączone z koordynacją ruchową czyniły z T. rexa wspaniałego myśliwego.

T. rex – jeden z największych drapieżników lądowych wszech czasów.

Węch Tyranozaura.

Tyranozaur posiadał wspaniały, bardzo czuły węch. Tyranozaury miały ogromne komory węchowe. Zmysł węchu T. rexa był najlepiej rozwinięty wśród wszystkich zwierząt, jakie kiedykolwiek istniały na Ziemi. Węch tyranozaura było stukrotnie skuteczniejszy niż dzisiejszych psów myśliwskich! Tyranozaury miały największe płaty węchowe, pośród wszystkich istniejących wówczas zwierząt. Nozdrza tyranozaura oddalone były od siebie o 25 cm, dzięki czemu gad ten węszył przestrzennie i potrafił kierunkowo namierzyć swoje ofiary.

Gdyby dziś T. rex szukał w zatłoczonej sali konkretnej osoby – poszukiwania pomimo mnogości zapachów zajęłyby mu tylko kilka sekund.

Wzrok Tyranozaura.

Tyranozaur posiadał jako drapieżca doskonały wzrok. Wrażliwa na światło siatkówka pozwalała mu dostrzec ofiarę z odległości 6 kilometrów.

Oczy tyranozaura były skierowane do przodu (jak u człowieka), a ich pole częściowa się pokrywało. Dzięki czemu tyranozaury postrzegały świat w trzech wymiarach (widzenie stereoskopowe – binokularne). Dostrzegały głębię i doskonale lokalizowały w przestrzeni przedmioty i ofiary.

Nacisk szczęk tyranozaura przekraczał 6 ton.

Nacisk szczęk Tyranozaura.

T. rex posiadał najprawdopodobniej najmocniejsze szczęki ze wszystkich zwierząt, jakie kiedykolwiek żyły na ziemi.

Siła nacisku szczęk tyranozaura pierwotnie szacowana była na 8 000 – 13 000 Newtonów (siła generowana przez przednie zęby wynosiła około 5 880 N, przez środkowe 8 178 N, a przez tylne 13 876 N). Obecnie ocenia się, że szczęki tyranozaura zamykały się z siłą 30 000 – 60 000 [N] Niutona. Co odpowiada 3 000 do 6 000 kg.

Obrazowym porównaniem siły nacisku szczęk tyranozaura będzie stwierdzenie, że to taka siła, jakby średniej wielkości słoń usiadł na tobie – 3 do 6 ton.

Dla porównania – siła nacisku szczęk:

T. rex, jako myśliwy miał wspaniale rozwinięte zmysły węchu i wzroku.

Zła wiadomość dla fanów Tyranozaura.

Dr. Greg M. Erickson z Florida State University na podstawie przeprowadzonych badań nacisku szczęk krokodyli i aligatorów dokonał ekstrapolacji siły nacisku szczęk dla prehistorycznych krokodyli. Wg jego obliczeń nacisk szczęk Sarkozucha  (Sarcosuchus) mógł wynosić 80 kN czyli ok. 8 ton, podczas gdy nacisk szczęk Deinozucha (Deinosuchus) mógł osiągać 10.5 tony (23 100 funtów)! Wg jego badań krokodyl różańcowy posiada również większy nacisk szczęk, niż podawany powszechnie aligator amerykański.

Czy tak było w rzeczywistości, czy też to tylko pogoń za sławą i sama ekstrapolacja jest zbyt daleko posunięta? Na te pytania nie potrafimy udzielić jednoznacznej odpowiedzi.

To jednak nie koniec złych wieści :) Megalodon (Carcharodon megalodon / Carcharocles megalodon) – prehistoryczny rekin, przewyższał bowiem siłą nacisku swoich szczęk wszystkie stworzenia. Siła nacisku szczęk megalodona wynosiła od 11 000 do 18 600 kg /cm2!

T.rex – wizualizacja.

T.rex a inne tyranozaury.

Należy pamiętać, że T.rex nie był jedyny tyranozaurem, choć jego powszechnie się tak określa. Był ostatnim wielkim drapieżcą należącym do tej rodziny. Jego kuzynem występującym mniej więcej w tym samym czasie, lecz na innym kontynencie był tarbozaur (Tarbosaurus bataar).

T.rex a inne wielkie gady drapieżne.

Tyranozaur nie był także największym drapieżcą. Większym od niego był spinozaur, ale podobnej wielkości drapieżne gady występowały już wcześniej. Np. południowoamerykański giganotozaur, czy żyjący w Afryce północnej karcharodontozaur  (Carcharodontosaurus).

Czaszka T.rexa.

Zachowania stadne?

Czy tyranozaury polowały samotnie, czy w stadach? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. O ile bowiem ilość skamieniałych szkieletów tych wielkich drapieżnych gadów jest dość spora, o tyle dobrze zachowanych śladów nie ma zbyt wiele. Najnowsze odkrycia skamieniałych śladów w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie dowodzą jednak, iż T.rex potrafił polować w grupach. Odkrycia tego dokonał przypadkowo w 2011 roku myśliwy, niemniej sam opis i analiza dokonana przez paleontologów ujrzała światło dzienne dopiero w 2014 roku. Duża liczba odnalezionych śladów wskazuje na stadne zachowania tych gadów (przynajmniej w zakresie polowań).

Polecamy:

____________________

Zostań naszym fanem - nie gryziemy, naprawdę :) - Odwiedź Fanpage DinoAnimals





DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Przyczyny masowych wymierań
Masowe mniejsze wymierania gatunków.
Masowe wymierania gatunków – Wielka 5
Argyrozaur (Argyrosaurus superbus).
Odkryto największego dinozaura w historii?
Szonizaur (Shonisaurus).
Kamarazaur (Camarasaurus).
Mozazaury (Mosasauridae).
Oxalaia (Oxalaia quilombensis).
Gorgozaur (Gorgosaurus).
Utahraptor (Utahraptor ostrommaysi).
Turiazaur (Turiasaurus riodevensis).
Daspletozaur (Daspletosaurus).
Terizinozaur (Therizinosaurus cheloniformis).
Superzaur (Supersaurus), Ultrazaur (Ultrasauros).
Suchomim (Suchomimus).
Plezjozaury, Elasmozaury, Pliozaury.
Mamenchizaur (Mamenchisaurus).
Kronozaur (Kronosaurus).
Ichtiozaury (Ichthyosauria).
Dilofozaur (Dilophosaurus).

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(6) Komentarze(y)

  1. edo
    14 marca 2013 at 03:42

    Z tym ściskiem szczęk coś nie tak - człowiek podczas obgryzania paznokci ok. 300kg, pies rasy bullterier ponad 4 tony ścisku, diabeł tasmański ponad 5 ton ścisku. Tyranozaur powinien mieć dużo więcej.

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      15 marca 2013 at 11:50

      Nacisk szczęk człowieka wynosi ok 73 kg, tak jak zostało to podane w artykule. National Geographic przeprowadził badania wśród psów i uzyskał następujące dane: największy uścisk szczęk należy do Owczarka anatolijskiego - jego siła ugryzienia wynosi 337 kg, kolejny to Mastif - 252 kg, Rottweiler - 149 kg, Buldog amerykański - 138 kg, Owczarek niemiecki – 108 kg, American Pit Bull Terrier – 107 kg, Owczarek holenderski – 104 kg, Owczarek belgijski – 88 kg. Tyranozaur obok Sarkozucha i Deinozucha miał najsilniejsze szczęki ze wszystkich zwierząt. 6 ton, to naprawdę ogromna siła :)

      • marcin l
        29 września 2013 at 12:44

        średnia sła ugryzienia człowieka o wadze 80 kg to 50-70 kg na trzonowcach i 20-25 kg na siekaczach co zostało zbadane przez jeden z instytutów stomatologicznych na 770 osobach w wieku od 12 do 55 lat polowa kobiet połowa merzczyzn, najsilniej ugryzł jeden z mężczyzn 120 kg na trzonowcach i 43 kg na siekaczach .Co do siły ugryzenia psów i "badania" podczas jednego z programów nat geografic to kompletna farsa i show a nie prawdziwe rzetelne badanie jeśli ktokolwiek chce wiedzec z jaką faktycznie siła gryza psy odsyłam do prawdziwych badan na str ncbi.nlm.nih.gov tytuł to "calibration of estimated biting forces in domestic canids :comparision of post morten and in vivo " poddano próbom 18 psów mieszańców rożnych ras psy te zostały wczesniej poddane eutanazji z przyczyn niezwazanych oczywiscie z eksperymentem po eutanazji zostały poddane stymulacji pradem ich miesnie szczęk a na zebach trzonowych został ustawiony miernik siły ugryzienia cos jak zmodyfikowana waga łazienkowa potem ten sam miernik został ustawiany na kłach kazdego z psów i równiez mierzono siłe najmocniej ugryzł 40 kg meszaniec owczarka z labradorem na zebach trzonowych 350 kg a na kłach 86 kg jak widać wynik z nat geo oraz ten o owczarku anatlisjkim to stek niepoukładanych bzdór niewiem kto puscił ta iinformacje ze owczarek anatolisjki gryzie zsiła tylko 337 kg ale widać ze ten człowiek niema o tym pojęcia ,owczarek anatolisjki ważacy minimum 60 kg (dorosły osobnik ) na zebach trzonowych biorąc pod uwage wyniki z prawdziwych testow z ncbi .nlm .nih.gov powinein ugryzc z siła około 500 kg a na kłach co jest uzaleznione od długości szczęk iim dłuzsze tym slabsze ugryzienie na kłach ale jest zbliozny anatomicznie do labradora i owczarka wiec na kłach plus minus 130 kg .

      • marcin l
        29 września 2013 at 12:47

        a co do tych wyników z nat geo to po 1 ) niewiadomo w którym miejscu w pysku pies miał miernik po 2) nie wiadomo czy gryzł z calej siły po 3) tego programu nie kreciiłem niestety ja.

    • Bejter
      6 lipca 2013 at 02:18

      @edo Skoro bulterier ma 4 tony uścisku szczęk to czemu nie niszczy chociażby piłki tenisowej od jednego ugryzienia? ;) To jeden z najgłupszych mitów rozpowszechnionych przez ludzi. Pomyśl, co by się stało z piłką gdyby opuścić na nią samochód, bądź nadepnął na nią słoń. Pies nie jest w stanie nawet osiągnąć pół tony nacisku szczęk, a co dopiero 4 ;)

      • marcin l
        29 września 2013 at 12:55

        poł tony spokojnie musi miec minimum 60 kg i siłą ta wystapi na zebach trzonowych ,co do piłki tenisowej bulterier spokojnie by ja zgniótł w szczekach jak i wiekszośc innych psów tej wagi ale najzywczajniej wieksosc psów niema zamairu jej grzyć zcałej siły tylko bawic sie nia ii memłac w pysku pies ważacy tyle co bulterier 30 +/- ma na kłach siłe od 40 kg np collie do prawie 100 kg np bulldog amerykanski zalezne jest to od długości szczek im dłuzsze tym mniejsza siła na kłach mimo ze na trzonowcach moze byc taka sama . co do 4 ton to standardowo wymyslił jakis nieokrzesany dzieciak lub inny delikwent niemajacy zielonego pojecia o czym mówi poki co z tych badan które ja znalazłem nie wynika zeby terery typu bull gryzły mocniej niz np owczarki niemieckie w stosunku do masy ciała a najmocniej w stosunku do masy ciała ugryzł jamnik ważacy 5 kg ugryzł z sila 83 kg czyli 16.6 razy własna mase ciała co do siły ugryzenia mastifa 252 kg i o.anatolisjkiego 337 kg to zwierzeta te maly mierniki wnnych czesciach pyska najzywczajniej tej samej wielkosc mastif i o.anatolisjki maja taka sama siłe ugryzienia na zebach trzonowych .

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Zonka.pl - Strefa dla dziewczyn