DinozauryDinozaury drapieżneKreda

Największy tyranozaur

Król dinozaurów jest tylko jeden - część 2

Największe tyranozaury

Artykuł pt. Król dinozaurów jest tylko jeden wykazał, że Tyrannosaurus rex jest największym znanym teropodem i tego tytułu nadal nie stracił. Jednak fanów wielkich teropodów bardzo nurtuje jeszcze jedno pytanie, mianowicie który z osobników tyranozaura jest największy? Znanych jest co ponad 50 osobników Tyrannosaurus rex, ale istnieją setki pojedynczych szczątków również przypisanych do tego gatunku. Wszyscy znają słynny okaz nazwany „Sue” (FMNH PR2081), to najbardziej kompletny i w dodatku największy znany osobnik tyranozaura, ale czy na pewno? Od lat trwa dyskusja na temat rzekomych większych osobników tyranozaura.


Który z osobników tyranozaura jest największy?

Na to pytanie odpowiedź nie jest prosta. W Internecie możemy znaleźć setki porównań, komentarzy i szacunków wielkości dla różnych osobników tyranozaura. Czy więc naprawdę istnieją szczątki sugerujące większe rozmiary niż te które ma „Sue”? Można natknąć się na informacje o rozmiarach rzędu 14-15 metrów dla niektórych osobników, bazując na skalowaniach i porównaniach. Główny problem tego typu danych polega jednak na tym, że rzekome większe tyranozaury są znane z bardzo niekompletnych szczątków. Często tego typu szacunki opierają się tylko na pojedynczych kościach.

Znamy wiele okazów tyranozaura i wiadomo już, że poszczególne kości u danych osobników nie są do siebie proporcjonalne. Np. u Sue kość szczękowa jest większa od holotypu aż o 25%, łopatka o 20%, żuchwa o 15%, kość udowa o 3%, piszczele są tej samej długości a paliczki nawet o 5% krótsze. Z tego wniosek jest prosty, jeśli znalibyśmy tylko kość szczękową u Sue to na podstawie holotypu można by ustalić rozmiar na 14,9 m (holotyp został oszacowany przez Hartmana na 11,9 m) gdzie w rzeczywistości mierzy 12,3 m. Dlatego wszystkie tego typu porównania są bardzo niepewne i obarczone dużą możliwością błędu. Jednak zapewne jest co najmniej kilka osobników rozmiarami zbliżonymi do Sue lub być może nawet większych.

Czaszka T.rexa.

UCMP 137538

Tego osobnika szacuję się na nawet 15-16 m długości. W Internecie można spotkać dziesiątki tego typu porównań. Jednak co ciekawe to porównanie bazuje tylko na rozmiarach jednego paliczka! Można powiedzieć że nawet Amphicoelias fragillimus był lepiej poznany niż ten okaz. Co ciekawe wymiary tego paliczka nie są większe od tych u Sue, jak wyskalowano na podstawie danych, osobnik ten prawdopodobnie był porównywalnych lub raczej nieco mniejszych rozmiarów niż Sue. W dodatku materiał ten może nawet nie należeć do Tyrannosaurus rex, są bowiem opinie, że paliczek należy do przedstawiciela terizinozaurów.

Tyranozaur (Tyrannosaurus) – porównanie wielkości paliczków

MOR 008

Szacowany przez wielu do ogromnych rozmiarów, na podstawie czaszki mierzącej 150 cm długości, co daje nam więcej niż u Sue. Większe rozmiary dla tego osobnika podawali już kiedyś nawet Paul i Mortimer, jednak później stwierdzono, że być może czaszka została zrekonstruowana w zły sposób i przez to przeszacowana. Jeśli czaszka miałaby długość 134 cm, to osobnik ten bazując na porównaniu z AMNH 5027 również byłby mniejszy od „Sue”.


Tyranozaur MOR 008

UCMP 118742

Kość szczękowa tego osobnika miała być podobno większa o 29% od AMNH 5027, okazało się jednak, że tak naprawdę jest większa o jakieś 14-18% (Larson 2008). Jeśli UCMP 118742 miał proporcje podobne do Sue to mierzył on „jedynie” 11,6-11,9 m długości.

MOR 1126

Osobnik którego w 2000 roku Horner szacował jako o 10% większego od Sue. Minęło jednak 18 lat a wciąż nie mamy pomiarów i opisu w publikacji naukowej. Jednak w jednej z prac opublikowano zdjęcie wraz ze skalą paliczka należącego do „Celeste” (MOR 1126), jego rozmiar jest około 5% większy jak u Sue. Na podstawie tego można szacować długość tego osobnika na być może 12,9 m i masę na 10 ton.

Należy przy tym pamiętać, że to jest tylko jedna mała kość palca i może nic nie znaczyć. Dopóki nie zostanie opublikowany dokładniejszy opis wraz z pomiarami nie można w żaden sposób lepiej oszacować wymiarów tego osobnika. Aczkolwiek MOR 1126 oraz MOR 1152 zostały oznaczone pierwotnie jako EKSTRA LARGE, gdzie Sue oznaczono jako LARGE. Być może więc te dwa osobniki są porównywalnych lub większych rozmiarów niż Sue.

Jak duży był MOR 1126 (Celeste)

Uzupełnienie artykułu na blogu, w artykule: Jak duży jest MOR 1126? (Tyrannosaurus rex)


Tyranozaur (Tyrannosaurus) – porównanie długości paliczków

MOR 1128

Osobnik ten ma taki sam obwód kości udowej jak Sue czyli 580 mm, co sugeruje być może masywne rozmiary.

RGM 792.000

Osobnik ten nazwany „Trix” jest jednym z najbardziej kompletnych, znaleziono bowiem około 75%-80% materiału. Na podstawie tego, długość tego osobnika szacuje się na 12-12,5 m. RGM 792.000 to prawdopodobnie stary, masywny osobnik zbliżony rozmiarami do Sue, jego szacunkowa masa to co najmniej 8 ton.

Trix – rekonstrukcja

MB.R.91216

Bardzo duży osobnik który według szacunków Franoysa miał czaszkę takiej samej długości co Sue, jednak smuklejszą. Osobnik ten został oszacowany na około 12,1-12,2 m długości i masę około 7,8 tony.

MB.R.91216 (Tristan) – rekonstrukcja

Inne osobniki

Istnieje jeszcze co najmniej kilka dużych lub bardzo dużych osobników tyranozaura, przykładem mogą być osobniki nazwane jako „King Kong” oraz „Ivan”. Według nieoficjalnych danych mają one rozmiary w okolicach 12 metrów długości, jednak nie ma oficjalnych pomiarów dla poszczególnych kości oraz materiału do porównań, aby można było coś oszacować. Poniższa tabela zawiera szacunki dla większości znanych osobników tyranozaura, aczkolwiek znanych jest jeszcze wiele pojedynczych szczątków i przypisanych kości.

Nie jest pewne czy wszystkie faktycznie należą do Tyrannosaurus rex. W tabeli jednak zostali prawdopodobnie uwzględnieni wszyscy ważniejsi pretendenci do miana największego znanego teropoda. Należy jednak pamiętać, że większość wspomnianych osobników tyranozaura jest znanych z bardzo niekompletnego materiału dlatego szacunki te mogą być obarczone sporą możliwością błędu.


Największe okazy tyranozaurów

Lp.GatunekOsobnikNazwaDługość[m]Masa[tony]MetodaUwagi
1Tyrannosaurus rexFMNH PR2081„Sue”12,3 m8,4-8,8 tonGDIHartman, Franoys
2Tyrannosaurus rexAMNH 973Holotype11,9 m7,5 tonGDIFranoys
3Tyrannosaurus rexBHI 3033„Stan”11,8 m7,2-7,6 tonModelSellers, Bates
4Tyrannosaurus rexAMNH 502711,8 m6,9 tonGDI„SpinoInWonderland”
5Tyrannosaurus rexRGM 792.000„Trix”12-12,5 m8-8,5 ton ?Szacunek
6Tyrannosaurus rexMOR 555„Wankel rex”11,6 m6,1 tonModelBates
7Tyrannosaurus rexBHI 6230„Wyrex”11 m5,2 tonSzacunekBase femur length, gracile (base on MOR 555)
8Tyrannosaurus rexCMN coll.„Z-rex / Samson”11,9 m7,5-7,9 ton ?Szacunek(Femur Cir 560 mm)
9Tyrannosaurus rexBHI 4182„Fox / County rex”11,7-11,9 m ?7 ton ?Szacunek
10Tyrannosaurus rexRSM 2523.8„Scotty”12 m8-8,3 ton ?Szacunek(Femur Cir 570 mm)
11Tyrannosaurus rexMOR 1128„G-rex”11,7-12 m ?8,4 ton ?Szacunek(Femur Cir 580 mm)
12cf. Tyrannosaurus rexUCMP 13753812,1 m ?8,5 ton ?Szacunek„SpinoInWonderland”
13Tyrannosaurus rexMOR 00812-12,2 m ?7,2-7,7 ton ?Szacunek„SpinoInWonderland” (base on AMNH 5027)
14Tyrannosaurus rexMOR 1126„Celeste / C-rex”12,9 m ?10 ton ?Szacunek(pedal phalanx 5% bigger than Sue)
15Tyrannosaurus rexRTMP 81.12.1„Huxley rex”12 m ?7,9 ton ?Szacunek(Femur proportion)
16Tyrannosaurus rexMOR 980„Rigby / Peck’s rex”11,6-12,3 m ?6-7,3 ton ?Szacunek(gracile, base on MOR 555)
17Tyrannosaurus rexUCMP 11874211,6-11,9 m ?7,3-8 ton ?SzacunekMortimer (94-97% Sue size)
18Tyrannosaurus rexMB.R.91216„Tristan”12,1-12,2 m7,8 ton ?SzacunekFranoys (young gracile)
19Tyrannosaurus rexBHI 4100„Duffy”10,7 m5 ton ?SzacunekSkull compare with Sue (young and gracile)
20Tyrannosaurus rexLACM 23844„Harley”12,3 m ?8 ton ?SzacunekSkull long as Sue but more gracile
21Tyrannosaurus rexCMI 2001.90.1„Bucky”10,9 m ?5-5,5 ton ?SzacunekBase on femur length (young)
22Tyrannosaurus rexMOR 009„Hager rex”10,3 m ?4,3 ton ?SzacunekBase on tibia length (base on MOR 555), Young
23Tyrannosaurus rexMOR 1125„Bob”10 m4 ton ?SzacunekBase on femur length (young)
24Tyrannosaurus rexRTMP 81.6.1„Black Beauty”11,2 m5,5 ton ?SzacunekBase on femur length, gracile
25Tyrannosaurus rexMOR 1152„F-rex”??Extra Large specimen (similar too MOR 1126)
26Tyrannosaurus rex„King Kong”12 m ?8 ton ?65% complete, private colection
27Tyrannosaurus rexSDSM 12047„Mud Butte”??Big specimen (Franoys)
28Tyrannosaurus rex =Dynamosaurus imperiosusAMNH 586611,1 m ?6,2-6,5 ton ?SzacunekBase on Mortimer estimate (compare with Sue)
29Tyrannosaurus rexUSNM 211011,7 m ?7,2-7,6 ton ?SzacunekBase on metatarsal (compare with Sue)
30Tyrannosaurus rexBHI 6242„Henry”11 m ?6-6,3 ton ?SzacunekBase on femur (compare with Sue)
31Tyrannosaurus rexBHI 623211 m ?6,4-6,7 ton ?SzacunekBase on femur (compare with Sue)
32Tyrannosaurus rexBHI 623310,3 m ?6,1-6,4 ton ?SzacunekBase on femur (compare with Sue)
33Tyrannosaurus rexBHI 623111,5 m ?7 ton ?SzacunekBase on humerus
34Tyrannosaurus rexCM 140011,5 m ?6,5 ton ?SzacunekBase on maxilla
35Tyrannosaurus rex
= Albertosaurus megagracilis
LACM 238459,2 m ?3 ton ?SzacunekBase on femur
36Tyrannosaurus rexDMNH 28279,8 m ?3,5 ton ?SzacunekBase on femur, fibula and scapula
37Tyrannosaurus rexBMRP 2006.4.4„Petey”7-7,4 m ?1,5 ton ?SzacunekMortimer
38Tyrannosaurus rexBMRP 2002.4.1„Jane”6,4 m680 kgSzacunekMortimer
39Tyrannosaurus rex„Bowman”??
40Tyrannosaurus rexNMMNH P-1013-1??
41Tyrannosaurus rexUWGM 181??
42Tyrannosaurus rexLDP 977-2„Pete”9 m ?3 ton ?SzacunekMortimer
43Tyrannosaurus rex„Barnum”??
44Tyrannosaurus rex„Tinker”8 m ?2 ton ?SzacunekMortimer
45Tyrannosaurus rex„Ollie”??
46Tyrannosaurus rexREX B??
47Tyrannosaurus rexREX C??
48Tyrannosaurus rexBHI 6248„Cope”??
49Tyrannosaurus rex„Monty”??
50Tyrannosaurus rexUCRC PV18,5 m ?2,5 ton ?Mortimer
51Tyrannosaurus rexUSNM 61839,6 m ?3-3,5 ton ?base on femur
52Tyrannosaurus rexUMNH 110000??
53Tyrannosaurus rexMOR / USNM„Nathan / N-rex”??
54Tyrannosaurus rexLACM 7509 / 10167„Thomas”??
55Tyrannosaurus rex„Wayne”10,36 m3,175 tony
56Tyrannosaurus rex„Ivan”12 m ?8 ton ?

Konkluzja

Wydaje się, że największym tyranozaurem ciągle pozostaje „Sue”. Osobnik ten jest w dodatku najbardziej kompletny, najlepiej przebadany i pomierzony przez paleontologów. Obecnie długość tego osobnika szacuje się na 12,3 m a masę na podstawie GDI na 8,4 tony (Hartman) lub 8,8 tony (Franoys). Pozostałe osobniki mogą być większe ale nie muszą.

Na razie nie ma wystarczających dowodów na większe rozmiary u tyranozaura. Ponieważ jednak część opisanych osobników, mimo sporych już rozmiarów, była jeszcze stosunkowo młoda, dlatego można przypuszczać, że na odkrycie ciągle czekają większe i potężniejsze okazy Tyrannosaurus rex.

W każdym razie jedno jest niemal pewne, dzisiejszy stan wiedzy i badań daje podstawy do tego by śmiało twierdzić, że Tyrannosaurus rex zasługuje na swój tytuł Króla dinozaurów.

Sue – rekonstrukcja

Autor

Artykuł został opracowany przez Krzysztofa Stuchlika (Shahen). Zapraszamy na jego blog: Shahen Świat dinozaurów.

Polecamy


⇒ Wspieraj ochronę przyrody i nasze działania ⇐

Tagi

Wybrane specjalnie dla Ciebie

36 komentarzy

  1. Przyjmując jednak tę metodologię, to niemal wszelkie szacunki jakichkolwiek osobników dinozaurow oparte jedynie o nieliczne fragmenty są obarczone ogromnym błędem. Mam na myśli osobniki znane jedynie z pojedynczych kości jak np. futalognkozaur, peutazaur czy antarktozaur.

    1. Owszem pamiętajmy że mowa o zwierzętach wymarłych. Wszystkie szacunki odnośnie dinozaurów są niepewne. Akurat futalognkozaur jest stosunkowo dosyć dobrze poznany a przynajmniej jest dosyć sporo materiału

  2. Shahen, super zestawienie tyranozaurów. Brakowało tego. Osobiście liczyłem tan naprawdę jednak na tyranozaura w okolicach 14-15 metrów, ale na razie przyjdzie nam chyba na to poczekać, o ile w ogóle takiego odkryją. Być może w ogóle te gady nie były tak wielkie, bo przy takich rozmiarach każdy dodatkowy metr to pewnie tona albo więcej na wadze, więc 14 czy 15 metrowy tyranozaur to by się pewnie nie mógł zbyt żwawo ruszać na dwóch nogach.

  3. Mimo wszystko myślę, że na odkrycie czekają większe tyranozaury, 13 metrów jest zapewne możliwe, a być może 14 i 15 m też. Poczekamy zobaczymy może się odnajdą takie osobniki jeszcze 😉

    1. Shahen, a mógłbyś oszacować, uwzględniając wagę Sue, ile ważyłby taki hipotetyczny 13, 14 i 15 metrowy tyranozaur? Przyjmując oczywiście jako odniesienie długość i masę Sue, jako najbardziej kompletnego tyranozaura.

      1. Jeśli miał by takie same proporcje jak Sue to 13 metrowy 9,9-10,4 tony. 14 metrowy- 12,4-13 ton a 15 metrowy – 15,2-16 ton- pierwsze liczby z przedziału to dla skalowania masy Sue jako 8,4 tony a drugie jako 8,8 tony

  4. Z tymi gabarytami Reksa to jest w ogóle dość dziwna sprawa – w starych dinozaurowych książkach (takich sprzed np. 20 lat) podawali, że miał ok. 15 m dł. i ważył przy tym tylko 6 ton, a podług współczesnych szacunków 6 t. ważą osobniki zaledwie 11 – metrowe, zaś 15 – metrowe (o ile w ogóle istniały) musiałyby być aż 2,5 raza cięższe; ciekawe co wpłynęło na tak radykalną zmianę stanowiska naukowców ws. masywności T. Rex’a, orientuje się ktoś może na jakiej podstawie uważano go niegdyś za takiego chudzielca?

    1. Ogólnie nie wiem co było tego powodem, 15 metrowa długośc to mogłobyć też przeszacowanie ogona chociaż wątpie. Generalnie Paul już chyba w 1988 roku podawał 12 metrów co do tyranozaura. Co do masy to różnie w literaturze już w tamtych czasach szacowano na 5-8 ton tyranozaura. To nie tak, że dla 15 metrowego. Też były różne metody szacowania masy.

  5. Bardzo dobra kontynuacja twojego artykuły Shahen , co do realnej maksymalnej długości Tyrannosaurus rex to bardziej przychylał bym się do szacunku 13 metrów ( może minimalnie nieco ponad ) niż 14 – 15 metrów, btw Krzysztof możesz uzupełnić w tabeli długość i masę okazu Thomas , które szacunkowo wynoszą odpowiednio 10,36 metra i 3175 kilogramów.

    1. Oczywiście 13 metrów jest bardziej możliwe niż wiecej, ale generalnie sądząc po tym co mamy to i 14-15 metrów może się zdarzyć, jeśli uda się odnaleźć starego naprawdę dużego tyranozaura.

  6. Wracając do tematu miałem sposobność wymienienia kilku wiadomości mailowych z Anne Schulpem z Naturalis Biodiversity Center na temat okazu Trix , gdzie w odpowiedźi zwrotnej uzyskałem informacje , że szczegółowy opis RGM 792.000 jest obecnie w toku. Otrzymałem natomiast od niego w jednym załączniku grafikę z niektórymi danymi na temat długości poszczególnych kości – mianowicie : kość udowa 1230 mm : kość piszczelowa : 1120 mm ; kość śródstopia : 680 mm kość łonowa : 1360. czaszka : 1500 mm. Shahen czy mógłbyś się pokusić o szacunek dla Trix względem Sue, gdzie jej kość udowa ma : 1320 mm : kość piszczelowa : 1143 mm : kość śródstopia : 671 mm : kość łonowa : 1308 mm : czaszka : 1520 mm

    1. Jak to dobrze, że mamy tu dwóch Krzysztofów, którzy są takimi pasjonatami dinozaurów. Panowie, jesteście nieocenieni! Dzięki Wam można naprawdę bardzo poszerzyć wiedzę w zakresie dinozaurów. Dzięki.

      1. Dziękuje za miłe słowa, aczkolwiek ja przynajmniej aż tak dużo nie wniosłem tutaj na stronce. Nie zapominajcie o wielkiej pracy redakcji. Aczkolwiek jeśli macie jakieś pytania z tych dziedzin to zawsze warto pytać, bo niestety w tym wypadku „wujek google” nie zawsze prawdę Ci powie, w internecie krąży masa nieprawdziwych informacji,

    2. To już coś NAPEWNO a powiedz mi nie ma tam czasem obwodu wału kości udowej albo jakieś pomiary trzonow kręgów grzbietowych lub pomiary żeber? Czy to co napisałeś to wszystko co masz?

      1. Na chwile obecną to jedyne informacje jakie udało mi się uzyskać od Anne Schulpa , a nie chcę być zbyt nachalnym wysyłając do niego ( bynajmniej przez jakiś czas ) kolejnych wiadomości skoro określił, że praca nad szczegółowym opisem trawa. W sumie można by się pokusić mail do 4Visualization firmy która wykonała najbardziej szczegółowy skan 3d okazu Trix czy posiadają jakieś inne informację ponad te które podałem powyżej.

  7. To prawda team Krzyśków na Dinoanimals daje rade dla mnie 2 najlepsze blogi o dinozaurach w całym necie. Jestem ciekawy jaki rozmiar Trix wyszacuje Shahen z porównanie danych z Sue które zamieścił Krzychu.

  8. Patrząc na te pomiary to średnia z proporcji dała by wynik 12.18 m dla Trix oraz 8.16-8.54 tony. Ale ciężko powiedzieć. Tristan też ma czaszkę podobno o długości 152 cm tyle co Sue też ważna szerokość, rozstawienie żeber lub szerokość trzonow kręgów grzbietowych czy obwody kości długich

    1. Dziękuję za oszacowanie Shahen w sumie wyszedł mi bardzo podobny wynik do twojego bo 12,11 metra długości i masa 8.19 – 8.61 tony. Gdy tylko uda mi się uzyskać jakieś nowe informacje to natychmiast dam znać , chyba że ty mnie uprzedzisz. Pozdrawiam.

      1. Ogólnie teropody nie są moim głównym źródłem pracy dlatego nie uważam się za jakiegoś eksperta w dziedzinie teropodów. Nie kontaktowałem się też zabardzo z nikim w tych sprawach. Typu właśnie z paleontologami czy z muzeum. Dlatego moja Wiedza w kwestii tyranozaura jest ograniczona

  9. Dzisiaj spędziłem 2 godziny na szacowaniu MOR 1126. Zrobiłem to sam bo wcześniejsze informacje pochodzą z szacunków kogoś innego. Dzisiaj przyjrzałem się jedynemu fragmentowi MOR 1126 jaki pojawił się w pracy. Jak znajdę czas napiszę post lub osobny artykuł na ten temat. Dosyć ciekawa sprawa

    1. To jestem bardzo ciekawy, czy Celestete nie okaże się jednak największym potencjalnie największym osobnikiem tyranozaura. Na razie z tabeli (i nie tylko) wynika, że tak jest.

      1. 10 – tonowa (zakładając, iż faktycznie tyle ważyła) Celeste kontra 11 – tonowy Tric UCMP 12861 (jak wyżej) o mamo cóż to by była za wojna, ileż ja bym oddała żeby coś takiego zobaczyć!…

  10. Jeszcze większy okaz to AMNH 5040 czyli Triceratops maximus. Jakiś czas temu analizowałem osobniki Triceratops pod względem rozmiarów

    1. Mam problem ze znalezieniem w necie czegokolwiek nt. wymiarów tego maximusa, jak duży on był wedle tej Twojej analizy?

      1. Komentarz miał być tu bo wcześniej padło stwierdzenie o UCMP 12861. Triceratops maximus to ogromny osobnik opisany przez Browna w 1933 roku. Był około 45-50% większy od Triceratops brevicornus po porównaniu kręgów. Uwzględniając szerokość centrum jego kręgów szyjnych itd, przypuszczam, że czaszka musiała być niezwykle duza i masywna. Całego osobnika szacowałbym na około 8,8 m długości i 12 ton. Już w 1933 roku Brown twierdził, że ten okaz jest największym ceratopsem jakiego widział i badał (a widział ich ponad 500).

        1. Największy ceratops?… Hmmmm, a czy przypadkiem Eotriceratopsy nie zdarzały się jeszcze większe niż 12 – tonowe, bo w przypadku Eotrica już nawet holotyp (który niekoniecznie musi być największym z odnalezionych osobników) jest porównywalnych gabarytów co ten Tricek maximus, bo ma wedle dwóch znanych mi oszacowań 8.5 albo nawet pełne 9 m długości?

  11. Eotriceratops został odkryty już przez Browna, on widział te szczątki, mimo to twierdził, że AMNH 5040 jest jeszcze większy. Powiem tak ciężko jest zmierzyć kręgi szyjne Eotriceratopsa bo nie ma ich pomiarów w pracy. Aczkolwiek jest jeden kręg szyjny bodajże 4 który jest w skali. PAtrząc na długośc centrum jak i wysokość centrum to jest to mniej niż u AMNH 5040. Długość wstępnie wynosi 120 mm versus 105 mm na korzyść AMNH 5040, a wysokośc centrum wynosi jakieś 193 mm versus 174 mm ale cięzko powiedzieć idealnie bo nie ma zapisanych pomiarów dla Eotriceratops, tak czy inaczej wydaje się, że był mniejszy. A Brown widział obydwa osobniki i uznał, że większy jest AMNH 5040 co wydaje się być prawdą.

  12. Według najnowszych odkryć tak dokladnie najnowszej czaszki tyranozaur mógł osiągac 17m długosc,11m wysokość i 14 ton masy a jego nacisk szczęk to 9 ton

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.