04 06 2017


Mandryl (Mandrillus sphinx)

Autor:

|

9 maja 2013

|

Edytowany: 20 stycznia 2016

|

6 komentarzy

|

Kategoria: Afryka / Małpy / Ssaki / Zwierzęta

Mandryl (Mandrillus sphinx)

Mandryl (Mandrillus sphinx) – największa małpa zwierzokształtna

Mandryle to jedne z największych małp na świecie. Swoimi wymiarami przewyższają je tylko goryle, szympansy oraz orangutany. Jednak tym, co najbardziej wyróżnia mandryle wśród innych naczelnych jest ich wyjątkowo oryginalne ubarwienie twarzy, które wygląda jakby zostało celowo namalowane.

Klasyfikacja

  • Gromada: ssaki (Mammalia)
  • Rząd: naczelne (Primates)
  • Rodzina: makakowate (Cercopithecidae)
  • Rodzaj: Mandrillus
  • Gatunek: mandryl (Mandrillus sphinx)

Mandryl to największa małpa zwierzokształtna, bardzo blisko spokrewniona z pawianem oraz drylem.

Mandryl (mandrillus sphinx) posiada niezwykle charakterystyczne ubarwienie. Szczególnie wyeksponowane u samców.

Występowanie

Mandryle występują w Afryce. Zamieszkują południowo-zachodni Kamerun, zachodni Gabon, Gwineę Równikową oraz południowo-zachodnie Kongo. Ich występowanie ograniczone jest przez rzeki Sanaga na północy oraz Ogowe na wschodzie.

Najnowsze badania genetyczne populacji żyjących na północ i południe od Ogowe wykazały, że różnice między tymi mandrylami są tak duże, iż mogłyby być one uznane za dwa odrębne podgatunki.

Środowisko naturalne

Mandryle preferują otoczenie deszczowych lasów tropikalnych, gęstego buszu i innych stref zalesionych. Występują także na obszarach mieszanych, gdzie część terenu stanowi sawanna.

Długość kłów mandryla może osiągać nawet 6 cm.

Cechy charakterystyczne

Gatunek tych małp z rodziny makakowatych charakteryzuje się wąskim pyskiem, dużą głową oraz krępym, zwartym ciałem z długimi i silnymi kończynami.

Mandryle posiadają także krótki ogon, który cały czas jest podniesiony do góry. Szeroki zakres obrotu obojczyków umożliwia zwierzęciu wspinanie się po drzewach, chodzenie na czterech łapach i sprawne posługiwanie się ramionami. Przeciwstawne kciuki – podobnie jak u innych małp – pozwalają na chwytanie gałęzi drzew. Obie płcie mają także jedną parę gruczołów sutkowych na klatce piersiowej.

Najbardziej charakterystyczną cechą mandryla nie jest jednak budowa jego ciała, a ubarwienie.

Mandryl (mandrillus sphinx).

Na twarzy mandryla możemy zaobserwować wąski czerwony pasek na środku pyska i wokół nozdrzy, który z obu stron otoczony został niebieskimi, prążkowanymi elementami. Zwierzę ma także żółtą brodę oraz czerwone plamki przy oczach.

Taka kolorystyka pozwala na rozróżnienie mandryla od nieco mniejszych dryli (Mandrillus leucophaeus) posiadających całe czarne twarze.

Kontrastowo ubarwiony jest także zad mandryli – szczególnie samców – przybierający kolor od niebieskiego do odcieni purpurowych. Owłosienie całego ciała jest natomiast oliwkowe z jaśniejszymi plamami głównie w okolicach głowy i brzucha.

Samice także mają kolorowe elementy na ciele, ale są one o wiele bardziej stosowane i ciemniejsze niż u samców.

Mandryl należy do zwierząt wszystkożernych, ale jego pokarm stanowią głównie rośliny.

Dieta

Mandryl należy do zwierząt wszystkożernych, ale jego pokarm stanowią głównie rośliny – zjada ich ponad 100 gatunków. Preferują owoce, lecz lubią także liście, liany, korę drzew, roślinne włókna oraz grzyby.

Drapieżna natura mandryla przejawia się głównie w jedzeniu ślimaków, chrząszczy, mrówek, termitów, świerszczy, pająków oraz skorpionów. Zwierzę spożywa także jaja, a nawet kręgowce takie jak ptaki, żółwie, żaby, jeżozwierze, szczury i ryjówki.

Mandryle sporadycznie polują na większe zdobycze, jak, np. młode dujkery czarnopręgie (Cephalophus dorsalis), czy inne niewielkie parzystokopytne. Śmierć swojej ofierze zadają najprawdopodobniej przez wbicie w jej szyje długich kłów mogących mieć nawet 6 centymetrów długości.

Samce mandryli mają dłuższe kły niż samice.

Zagrożenia

Naturalnym wrogiem mandryli są przede wszystkim lamparty, orzeł zwany wojownikiem wspaniałym oraz jedna z afrykańskich odmian pytona. Mogą być one także zabite przez ugryzienie żmii, gdy przypadkowo na nią nadepną.

Badacze uważają jednak, że większość drapieżników stanowi zagrożenie dla młodych mandryli, a ryzyko stania się ofiarą maleje u dorosłych osobników. Choć mandryle są bardziej nadrzewnym gatunkiem małp niż pawiany, jedynym czynnikiem, który spowodował ucieczkę w korony drzew większej ilości stada był atak lamparta. Choć i w tym przypadku dominujące samce pozostają często na ziemi demonstrując swoją siłę.

Mandryle są gatunkiem zagrożonym wyginięciem. Spowodowane jest to głównie działalnością człowieka – niszczeniem środowiska naturalnego (wycinki lasów) oraz nadmiernymi polowaniami. Szczególnie zagrożone są w Kongo. Niestety dotychczas nie udało się przeprowadzić skutecznie powtórnej introdukcji na wolności tych małp (wyhodowanych w niewoli i wypuszczonych na wolność).

U mandryli bardzo silnie zaznaczony jest dymorfizm płciowy – samce są większe i ważą przeważnie dwa razy tyle, co samice. Na zdjęciu powyżej samica mandryla.

Tryb życia

Choć mandryle potrafią doskonale wspinać się na drzewa, są gatunkiem głównie naziemnym. Poruszają się na czterech łapach i tylko krótkie odległości pokonują biegając na dwóch tylnych kończynach. Są aktywne w ciągu dnia, popołudniu odpoczywają w zacienionych miejscach, a śpią na drzewach. Każdą noc spędzają w innym miejscu.

Struktura społeczna

Mandryle tworzą duże grupy zwane hordami. Często liczą one setki osobników – może ich być nawet około 1000. Największe zaobserwowane stado tych zwierząt składało się z 1300 sztuk. Grupy tworzą samice wraz z młodymi mandrylami. Samce prowadzą samotny tryb życia i dołączają do hordy tylko w okresie rui. Nie ma dowodów na to, że istnieją grupy typowo samcze, jak w przypadku wielu innych gatunków zwierząt.

Młode mandryle osiągają samodzielność po roku, a dojrzałość płciową po 4-6 latach od urodzenia.

Rozmnażanie

Okres godowy mandryli przypada na czas między czerwcem a październikiem. Pomiędzy samcami może dochodzić wtedy do walk, ponieważ tylko dominujące osobniki mają szansę znaleźć sobie partnerkę. Siła mandryli przejawia się m.in. w ich ubarwieniu, które staje się jeszcze bardziej jaskrawe.

Samica może rozmnażać się co dwa lata. Ciąża trwa zazwyczaj 175 dni, a porody następują w okresie od stycznia do maja. Na świat przychodzi przeważnie jedno młode o masie 350 gram. Opieką nad małymi zajmują sprawują samice, które najpierw noszą je przyczepione do brzucha, a następnie na grzbiecie.

Młode osiąga samodzielność po roku, a dojrzałość płciową po 4-6 latach od urodzenia. Dopiero wówczas wykształca się także pełnie kolorowe ubarwienie. Na wolności mandryle żyją do 20 lat.

Mandryle są gatunkiem zagrożonym wyginięciem.

Dane/Wymiary

Mandryl (Mandrillus sphinx)

U mandryli bardzo silnie zaznaczony jest dymorfizm płciowy – samce są większe i ważą przeważnie dwa razy tyle, co samice.

  • Długość: samicaod 55 do 66 cm; samiec – od 75 do 95 cm
  • Długość ogona: od 5 do 10 cm
  • Wysokość w kłębie na czterech łapach: samica – od 45 do 50 cm; samiec – od 55 do 65 cm
  • Waga: samica od 10 do 15 kg,przeciętnie 12.5 kg; samiec – od 19 do 37 kg (rekordowe do 54 kg), przeciętnie – 32 kg
  • Długość kłów: do 6 cm, u samic średnio ok 1 cm; u samców średnio ok. 4,5 cm
  • Długość życia: 20 na wolności, w niewoli do 31 lat

Mandryl jest największą i najcięższą małpą nie zwierzokształtną.

Mandryle – Ciekawostki

  • Karol Darwin w swojej książce „O pochodzeniu człowieka i doborze w odniesieniu do płci” napisał, że „żaden inny samiec z gromady ssaków nie jest tak niezwykle ubarwiony jak dorosły mandryl„.
  • Mandryl w niewoli może żyć aż 31 lat.
  • Długość kłów u samców mandryla może osiągać aż 6 cm.
  • Mandryl jest największą i najcięższą małpą zwierzokształtną. Ustępuje wielkością jedynie małpom człekokształtnym.

Choć mandryle potrafią doskonale wspinać się na drzewa, są gatunkiem głównie naziemnym.

Polecamy:

____________________

Pomóż tworzyć DinoAnimals - wpłać 1 PLN




DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Największe i najcięższe wieloryby – TOP 10
Słoń afrykański (Loxodonta africana)
Sójka zwyczajna – „leśny krzykacz”
Sarna europejska (Capreolus capreolus).
Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus)
Pytony (Pythonidae) – fascynujące dusiciele
Fregaty (Fregatidae) – ptaki oceaniczne
Sowy (Strigiformes)
Kaczki (Anatinae)
Kot Manx – kot bez ogona
Taraj – kotek cętkowany
Nosorożec włochaty (Coelodonta antiquitatis)
Wąż Eskulapa – symbol medycyny
Ryś kanadyjski (Lynx canadensis)
Palaeoloxodon – największy słoń w historii
Delfin – najlepszy pływak wśród ssaków
Wojownik wspaniały (Stephanoaetus coronatus)
Ryby rozdymkowate, kolcobrzuchowate, najeżkowate
Delfin zwyczajny, pospolity, krótkopyski
Bielik amerykański
Królestwo zwierząt – Mięczaki (Mollusca)

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(6) Komentarze

  1. Creepu
    31 maja 2014 at 18:35

    to prawda że mandryl występuje w królu lwie?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      31 maja 2014 at 21:10

      Owszem w filmie „Król lew” występuje mandryl Rafiki. Jest przyjacielem rodu Mufasy. Często pomocny w różnych sytuacjach. Pełni rolę „chrzczącego” nowo narodzone lwiątko. Zajmuje się wróżbiarstwem. Uwielbia tańczyć i śmiać się. Podczas filmu ukazuje się wiele razy lecz nie zostaje zbyt doceniony.

  2. Boogie
    6 września 2014 at 13:24

    W ciekawostkach jest napisane największą małpą nie zwierzokształtną

  3. chihuahuafan
    4 czerwca 2017 at 16:52

    Czemu mandryle mają kolorowe pośladki ?

    • Higgs
      4 czerwca 2017 at 17:08

      Mandryle mają kolorowe pyski a nie pośladki 🙂

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl