14 04 2017


Hiena – zachłanny drapieżnik

Autor:

|

26 kwietnia 2013

|

Edytowany: 24 stycznia 2017

|

10 komentarzy

|

Kategoria: Afryka / Ssaki / Zwierzęta

Hiena – zachłanny drapieżnik

Hieny (Hyaenidae) – najsilniejsze szczęki wśród ssaków

Hieny to zwierzęta, w których społeczeństwie rządzą samice. To one tworzą trzon stada, walczą ze sobą o władzę, a podczas polowania potrafią odgonić od zdobyczy nawet lwa. Nic dziwnego, że nie odczuwają strachu, gdy posiadają szczęki, którymi jednym ugryzieniem potrafią zabić – bez zadawania większych ran.

Klasyfikacja

  • Gromada: ssaki (Mammalia)
  • Rząd: drapieżne (Carnivora)
  • Rodzina: hienowate (Hyaenidae)

Młode hieny, czyż nie są sympatyczne?

Gatunki

Do rodziny hienowatych (Hyaenidae) zalicza się następujące gatunki:

Rodzaj: Crocuta:
  • Hiena cętkowana / krokuta cętkowana / hiena plamistaCrocuta crocuta
Rodzaj: Hyaena:
  • Hiena pręgowanaHyaena hyaena
  • Hiena brunatnaHyaena brunnea
Rodzaj: Proteles
  • ProtelProteles cristatus

Oprócz tego do rodziny zalicza się także kilka gatunków wymarłych, np.:  hiena jaskiniowa (Crocuta crocuta spelaea / Crocuta spelaea) czy Chasmaporthetes ossifragus. Niektórzy naukowcy stosują inną klasyfikację i w obrębie rodziny hienowatych wyróżniają dodatkowo dwie podrodziny – protele i hieny.

Hieny występują na terenie Afryki, Półwyspu Arabskiego, Azji Mniejszej, Pakistanie oraz w Indiach.

Ewolucja i miejsce występowania

Przodkowie hien zamieszkiwali dżungle Eurazji już w epoce miocenu, czyli około 22 milionów lat temu.

Obecnie hieny występują na terenie Afryki na południe od Sahary, Półwyspu Arabskiego, Azji Mniejszej, Pakistanie i Indiach. Prehistoryczne formy – jeszcze w plejstocenie – zamieszkiwały natomiast całą Europę łącznie w Wyspami Brytyjskimi oraz południowymi częściami Syberii.

Jednemu z wymarłych gatunków – Chasmaporthetes ossifragus – udało się zasiedlić nawet Amerykę Północną.

Hiena posiada najsilniejsze szczęki ze wszystkich ssaków. Nie radzimy wkładać tam ręki…

Budowa

Hieny mają stosunkowo krótkie torsy i masywną, podobną do wilków, budowę ciała. Kończyny przednie są dość długie, tylne wręcz przeciwnie – nie osiągają znacznej długości. Czaszki hien przypominają te występujące u zwierząt z rodziny psowatych, ale są znacznie większe i cięższe o innych proporcjach twarzy.

Szyje hienowatych są podobnie jak tors krótkie i masywne. Ich uszy są bardzo duże, zakończone okrągło lub szpiczaście. Hiena należą do zwierząt palcochodnych, a ich łapy zakończone są tępymi pazurami.

Zęby hien są bardzo wytrzymałe, a szczęki niewiarygodnie silne. Mogą one zabić psa jednym ugryzieniem bez zdzierania z niego skóry.

Hiena pręgowana (Hyaena hyaena).

Umaszczenie

Umaszczenie sierści różni się pomiędzy poszczególnymi gatunkami.

  • Hiena cętkowana (krokuta cętkowana) – ma brązowo-żółte futro pokryte nieregularnymi cętkami o brązowej barwie
  • Hiena pręgowana oraz protel – posiadają szarą sierść, na której widać czarne pręgi. Charakteryzuje je też bujna grzywa ciemnych włosów na karku
  • Hiena brunatna – ma ciemnobrązową sierść oraz słabo zaznaczone pręgi. Posiada za to gęstą grzywę pokrywającą cały przód ciała.

Hiena brunatna (Hyaena brunnea).

Dieta

Hieny są aktywnymi drapieżnikami. Ich pożywienie stanowią głównie ssaki kopytne o małej i średniej wielkości. Polują zwłaszcza na gnu, ale czasem uda im się zdobyć młodego hipopotama czy bawoła afrykańskiego.

Szczególnie agresywna jest hiena cętkowana, która poluje pojedynczo lub w grupie. Stosują one metodę pogoni za ofiarą, aż do jej zamęczenia i atakują ostatecznie tylko w momencie, gdy są przekonane o swoim zwycięstwie. Hieny cętkowane odżywiają się także padliną – potrafią nawet odgonić lwy od ich posiłku. Samica tego gatunku hienowatych jest w stanie samodzielnie upolować antylopę, która ważny nawet 3 razy więcej niż atakujący drapieżnik.

Trochę inaczej odżywiają się hieny brunatne oraz cętkowane. Przede wszystkim polują one na mniejsze zwierzęta, jak gryzonie czy młode gazele. W dużym stopniu rezygnują z aktywnego polowania na rzecz padliny. Jedzą także owoce – szczególnie melony. Charakterystyczną cechą hieny pręgowanej jest zaadaptowanie się na terenach bliskich siedzibom ludzkim. Atakuje więc psy, drób czy trzodę, a także je odpadki ze śmietników.

Zupełnie inaczej wygląda dieta ostatniego z przedstawicieli hienowatych. Protel odżywia się głównie termitami, larwami chrząszczy, a bardzo rzadko jego posiłkiem stają się kręgowce.

Hieny cętkowane, hieny plamiste (Crocuta crocuta).

Życie społeczne

Organizacja społeczna hien różni się pomiędzy poszczególnymi gatunkami. Najbardziej hierarchiczną społeczność, opartą na zasadzie matriarchatu, tworzy hiena cętkowana. Stado może liczyć nawet 80 osobników. Samice tworzą trzon klanu, a samce wędrują pomiędzy różnymi grupami. Jako, że żeńskie osobniki hieny cętkowanej mają bardzo dużo hormonów męskich można zaobserwować agresywne walki między samicami o pozycję w stadzie. Jest ona dziedziczona z matki na córkę.

Dość często zdarzają się także walki pomiędzy stadami. Ich przedmiotem są głównie tereny do polowania.

Hieny brunatne natomiast łączą się raczej w luźne grupy. Jest to zdeterminowane przez osiedlanie się w bardziej nieprzyjaznych terenach niż hieny cętkowane. Nie występują tu także walki o dominację w stadzie.

Hiena pręgowana wybiera życie samotne lub w niewielkich grupach o dość dowolnej strukturze. Wynika to głównie z zasiedlania terenów zurbanizowanych lub ich okolic.

Protel prowadzi życie samotne lub w parach.

Okres ciąży u hien wynosi od 90 do 125 dni. Na świat przychodzi od 1 do 6 młodych.

Rozmnażanie

Okres ciąży u hien wynosi od 90 do 125 dni. Na świat przychodzi od 1 do 6 młodych, które rodzą się prawie w pełni rozwinięte – z otwartymi oczami i wyrzynającymi się zębami.

Najsilniejsze szczęki

Hiena cętkowana posiada najsilniejsze szczęki wśród ssaków. Jej zdolność do kruszenia kości jest imponująca. Obserwowano, jak kruszyła kości żyrafy o średnicy 7 cm. Siła nacisku jej szczęk wynosi ok. 800 kg/cm2, co oznacza, że przewyższa nawet jaguara (najsilniejsze szczeki wśród kotów) czy niedźwiedzia brunatnego. Nacisk szczęk hieny cętkowanej zbliżony jest do nacisku szczęk wielu krokodyli – patrz artykuł: Tyranozaur mity i fakty. Dla porównania – nacisk szczęk człowieka to tylko 73 kg/cm2, a lamparta o 40% słabszy niż hieny. Siła szczęk hieny powstała w wyniku połączenia bardzo silnych mięśni szczęki oraz wyjątkowej konstrukcji sklepienia czaszki, które chroni ją przed dużymi siłami i naprężeniami powstałymi w ich wyniku.

Hiena a psy

National Geographic przeprowadził badania nacisku szczęk wśród psów i uzyskał następujące dane: największy uścisk szczęk należy do Owczarka anatolijskiego – jego siła ugryzienia wynosi 337 kg, kolejny to Mastif – 252 kg, Rottweiler – 149 kg, Buldog amerykański – 138 kg, Owczarek niemiecki – 108 kg, American Pit Bull Terrier – 107 kg, Owczarek holenderski – 104 kg, Owczarek belgijski – 88 kg.

W starciu z hieną cętkowaną, żaden pies nie ma najmniejszych szans. Hiena, jak wspomniano wcześniej potrafi zabić psa jednym ugryzieniem, miażdżąc mu kark.

Młode hieny rodzą się prawie w pełni rozwinięte – z otwartymi oczami i wyrzynającymi się zębami.

Dane/Wymiary

Hiena cętkowana, hiena plamista (Crocuta crocuta)

Największy gatunek hien to hiena cętkowana. Jej wymiary to:

  • Wysokość w kłębie: 70-91 cm
  • Długość ciała: 95-166 cm
  • Długość ogona: 30-35 cm
  • Masa ciała: 40-90 kg (w zależności od regionu oraz płci. Hieny występujące w Serengeti są mniejsze niż hieny z Zambii)

U hieny cętkowanej wyraźny jest dymorfizm płciowy, ale w tym przypadku to samice są większe i cięższe od samców.

U hieny cętkowanej wyraźny jest dymorfizm płciowy, samice są większe i cięższe od samców.

Hiena brunatna (Hyaena brunnea)

  • Wysokość w kłębie: 70-80 cm
  • Długość ciała: 86-140 cm
  • Długość ogona: 25-35 cm
  • Masa ciała: samica: 38-40 kg; samiec: 40-44 kg (rekordowo 67-73 kg)
  • Długość włosów: do 30 cm

Samce mogą być nieco większe od samic.

Hiena pręgowana (Hyaena hyaena).

Hiena pręgowana (Hyaena hyaena)

  • Wysokość w kłębie: 60-80 cm
  • Długość ciała bez ogona: 85-130 cm
  • Długość ogona: 25-40 cm
  • Masa ciała: 22-55 kg (przeciętnie 35 kg)

Samce mogą być nieco większe od samic.

Hiena cętkowana, hiena plamista (Crocuta crocuta).

Hieny – ciekawostki

  • W momencie, kiedy hieny zostają zaatakowane przez silniejsze drapieżniki, takie jak lwy, będą udawać martwe. Zaciekle broni się w takiej sytuacji jedynie hiena cętkowana.
  • Hiena cętkowana ma najsilniejsze szczęki ze wszystkich ssaków – silniejsze nawet od jaguara. Nacisk jej szczek  wynosi 800 kg/cm2. Dla porównania człowieka 73 kg/cm2.
  • Starożytni Grecy uważali, że poszczególne części hieny odganiają nieszczęście i zło. Do tej pory wykorzystywana jest ona do celów spożywczych i leczniczych na niektórych obszarach muzułmańskich.
  • Hiena cętkowana jest zwierzęciem bardzo rozwiniętym wokalnie. Może ona wydawać dźwięki takie jak okrzyki, pomruki, chichoty, krzyki, ryki, śpiewy i skomlenie. Pozostałe gatunki nie mają takich zdolności.

Hiena cętkowana jest zwierzęciem bardzo rozwiniętym wokalnie. Potrafi wydawać dźwięki takie jak okrzyki, pomruki, chichoty, krzyki, ryki, śpiewy i skomlenie.

Polecamy:

____________________

Zwierzaki się ucieszą jeśli je polubisz



DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Hełmogłowik biały i hełmogłowik czarny.
Myszołów zwyczajny (Buteo buteo)
Takahe południowy (Porphyrio hochstetteri).
Doberman
Koziorożce (Capra) – dzikie kozy
Arsinoiterium (Arsinoitherium)
Likaon, simir – afrykański dziki pies
Sen zwierząt
Kot selkirk rex
Ocicat – kot podobny do ocelota
Ośmiornice (Octopoda)
Chart afgański
Alaskan malamute
Drop wielki, zwyczajny (Otis tarda)
Rottweiler
Bestia z Gévaudan
Labrador retriever
Mityczne ptaki – Feniks i Rok. Przyjaciel i wróg słońca.
Shar pei – prawdziwy indywidualista
Koczkodany (Cercopithecus).
Renifery i karibu (Rangifer tarandus)

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(10) Komentarze

  1. Ani
    21 stycznia 2016 at 13:57

    Hiena cętkowana to moje ulubione zwierzę. Dowiedziałam się wiele ciekawych informacji na ich temat 🙂

  2. Mr.White
    20 kwietnia 2016 at 14:21

    Chciałbym zapytać o źródła, z których Redakcja czerpała informację na temat 800 kg nacisku szczęk u hieny, gdzie nie spojrzę/usłyszę jest to wynik 450 kg (niemal 2 razy mniejszy) .

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      20 kwietnia 2016 at 20:23

      Artykuł powstał już dość dawno i musimy odnaleźć źródła do niego, aby udzielić precyzyjnej odpowiedzi. Prosimy więc o chwilę cierpliwości 🙂 Przeglądając pobieżnie pozycje nienaukowe, króluje co gorsza nawet nie 400 kg, tylko 1100 PSI czyli odpowiednik 77 kg/cm2. Musimy zatem tę kwestię dokładnie zweryfikować.

  3. Mr.White
    1 maja 2016 at 02:21

    Źródła się znalazły 😉 ?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      1 maja 2016 at 10:49

      Nie – szkopuł w tym, że nie możemy dotrzeć do żadnego wiarygodnego opracowania, które rozwiałoby nasze wątpliwości. Dlatego nie zmieściliśmy na razie żadnej zmiany w artykule.

  4. ych
    21 maja 2016 at 13:23

    hieny są słodkie

  5. gdaadg
    31 maja 2016 at 23:48

    Hieny nale do najwaniejszych nitw w konstrukcji samolotu, ktrym jest ich rodowisko. Tylko prymitywni nieucy uwaaj je za niebezpiczne szkodniki, ktre trzeba wytpi.

  6. Mr.White
    1 czerwca 2016 at 11:25

    okej…?

  7. GreyH
    4 lipca 2016 at 10:02

    Uwielbiam hieny ^^
    Należą do moich ulubionych zwierząt afrykańskich <3

    • Ola
      4 lipca 2016 at 13:40

      Ciekawe, co w nich uwielbiasz ;)?

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl