DinozauryPterozaury

Pterozaury, gady latające (Pterosauria)

Pterozaury, gady latające (Pterosauria)

Wśród większość ludzi pterozaury uznawane są za latające dinozaury, jest to jednak błędne sformułowanie. Pterozaury należą do zupełnie innej grupy gadów, trudno jednak stwierdzić kim był ich przodek. Te potężne jaszczury posiadają zatem tajemniczą historię, której możemy nigdy nie odkryć.

Klasyfikacja

  • Gromada: zauropsydy
  • Podgromada: dipasydy
  • Infragromada: archozauromorfy
  • Rząd: pterozaury
Pterozaury
Pterozaury.

Datowanie i odkrycie

Te potężne latające gady istniały na Ziemi od końca triasu do końca kredy, czyli ok. 228-66 mln lat temu.

Pierwsze kopalne szczątki pterozaura opisał w 1784 r. włoski przyrodnik Cosimo Alessandro Collini. Człowiek ten na początku niepoprawnie zanalizował znalezione kości, uznając ich właściciela za zwierzę morskie, które używało swych przednich kończyn jako wioseł. Teorię tę wielu naukowców popierało do wieku XIX, kiedy niejaki Georges Cuvier jako pierwszy zasugerował, że pterozaury panowały w powietrzu, a szczątki zwierzęcia znalezionego w Niemczech w roku 1809 nazwał pterodaktylem.

W efekcie standaryzacji nazw naukowych uznano, że oficjalna nazwa tego rodzaju będzie brzmieć Pterodactylus. Nazwa ta współcześnie odnosi się jednak tylko do jednej grupy pterozaurów (rodzaju Pterodactylus lub całego podrzędu Pterodactyloidea), dlatego nazywanie wszystkich pterozaurów pterodaktylami jest niepoprawne.

Pterozaury
Pterozaury.

Charakterystyka

Wygląd

Pterozaury bardzo różniły się od swych gadzich przodków, a wszystko przez wielowiekową ewolucję mającą na celu przystosowanie ich ciał do lotu. Kości tych zwierząt były puste w środku, aby szkielet nie był zbyt ciężki, występował też mostek trzymający mięśnie skrzydeł (obie cechy bardzo przypominają ptaki). U niektórych późniejszych pterozaurów kręgosłup był połączony z kośćmi ramion specjalną strukturą zwaną notarium, która służyła do usztywniania korpusu w czasie lotu oraz zapewniała stabilność łopatek.

Czaszka

U większości pterozaurów szczęki były znacznie wydłużone i wyposażone w ostre, cienkie zęby przypominające igły. Kilka gatunków dysponowało także skostniałym, keratynowym, postrzępionym na brzegach dziobem pełniącym funkcję szczęk. Gatunki posiadające silnie rozwinięte zębate formy na dziobie nie posiadały w ogóle prawdziwych zębów. Zaliczały się do nich pteranodonty oraz azdarchy. Te ostatnie charakteryzowały się okazałymi, szerokimi dziobami przypominającymi do złudzenia ptasie.

Charakterystyczną cechą pterozaurów były grzebienie. Najbardziej znany jest grzebień skierowany ku tyłowi, występujący u niektórych pteranodontów. Tarcze i grzebienie tapeżarów oraz pterodaktyli z rodzaju Nyctosaurus były natomiast bardzo okazałe.

U większości archozaurów występowało kilka otworów czaszkowych w okolicach oczu. U pterozaurów z rodzaju Pterodactylus istniały natomiast tzw. okna przedoczodołowe. Ich rolą było prawdopodobnie zmniejszenie masy czaszki.

Pterozaury
Pterozaury.

Wesprzyj nas - pomóż zwierzakom

1 2 3 4 5 6Następna strona
Pokaż więcej

Podobne artykuły

4 komentarzy “Pterozaury, gady latające (Pterosauria)”

  1. Ostatnio w formacji Nemegt Formation na Pustyni Gobi odkryto kolejnego wielkiego pterozaura, którego rozpiętość skrzydeł szacuje się na 10-12 metrów, podobnie jak Quetzalcoatlus (odkryty w Teksasie, USA) i Hatzegopteryx (odkryty w Rumunii).
    Stojąc, ten pterozaur miał ok. 5,5 metra wysokości, czyli był wielkości… żyrafy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.