25 02 2017


Szonizaur (Shonisaurus)

Autor:

|

3 kwietnia 2014

|

Edytowany: 26 lipca 2015

|

6 komentarzy

|

Kategoria: Dinozaury / Dinozaury drapieżne / Trias

Szonizaur (Shonisaurus)

Szonizaur (Shonisaurus)

Pływający gad przypominający walenia, a zarazem jeden z największych ichtiozaurów jakie istniały na Ziemi. Wodny stwór, który był świadkiem ewolucji pierwszych dinozaurów i ssaków do dzisiaj budzi zachwyt i respekt.

Klasyfikacja

  • Gromada: zauropsydy
  • Podgromada: diapsydy
  • Nadrząd: ichtyopterygia
  • Rząd: ichtiozaury
  • Rodzina: szastazaury
  • Rodzaj: szonizaur

Datowanie i występowanie

Jeden z najlepiej poznanych ichtiozaurów; jego skamieliny odkryto na obszarze dzisiejszej Nevady (USA), w formacji geologicznej Luning. Zwierzę panowało na naszej planecie ok. 225 – 208 mln lat temu w późnym triasie, od końca karniku do początku noryku.

Szonizaur (Shonisaurus).

Charakterystyka

Istniały dwa gatunki szonizaura: Shonisaurus popularis mierzący ok. 15 długości, jego kości odnaleziono właśnie w USA, natomiast drugi – Shonisaurus sikanniensis – to znaleziony w Kolumbii Brytyjskiej olbrzym o 21-metrowym ciele. Do dzisiaj jednak kwestionowane jest bliskie pokrewieństwo S. sikanniensis z szonizaurem na rzecz mocniejszego związku genetycznego z szastazaurem (Shastasaurus), jednak na dzień dzisiejszy pozostaje sklasyfikowany jako szonizaur.

Charakteryzował się wydłużonym pyskiem oraz wąskimi, długimi płetwami wykształconymi z czterech kończyn. Zamiast zębów ułożonych w specjalnych rowkach posiadał jedynie gniazda zębowe znajdujące się tylko na tylnych częściach szczęk i wyłącznie u osobników niedojrzałych. Wszystkie te cechy mogły wskazywać, że zwierzę było wyspecjalizowanym rodzajem ichtiozaura, bardzo wyróżniającym się na tle pozostałych przedstawicieli rzędu. Panuje również pogląd, jakoby ciało szonizaura było niebywale pękate, jednak późniejsze analizy w latach ’90-tych wykazały, że wyglądał o wiele smuklej. Gatunek popularis miał z pewnością nieco bardziej „pojemną” sylwetkę od innych gadów morskich.

Zwierzę nierzadko przedstawiano z płetwą grzbietową, która pełniłaby ważną funkcję u bardziej zaawansowanych ewolucyjnie ichtiozaurów. Odkryto, że inne szastazaury nie były wyposażone w tę część ciała, nie ma także dowodu na obecność owej płetwy u szonizaura. Powodem takiego stanu rzeczy mogły być bardzo miękkie struktury kostne tworzące żebra. Z czasem ichtiozaury rozwinęły skostniałe chrząstki mogące stać się podstawą do wykształcenia płetwy grzbietowej, choć jest to jedynie bardzo prawdopodobna teoria. Górna część płetwy ogonowej była znacznie słabiej rozwinięta w porównaniu do późniejszych gatunków, co może sugerować, że był stosunkowo powolnym pływakiem – szybkie zwierzęta wodne mają zazwyczaj mocno rozwinięte płetwy ogonowe (zarówno górną, jak i dolną część), o proporcjonalnej budowie, u szonizaura próżno szukać dobrze wykształconej górnej części ogona.

Szonizaur (Shonisaurus).

Dieta

Brak zębów w szczękach sugeruje, że szonizaur preferował w diecie miękkie zwierzęta, np. głowonogi, zwłaszcza kalmary. Jak na gada morskiego to dosyć egzotyczne zjawisko, bowiem duże ichtiozaury, takie jak temnodontozaur (Temnodontosaurus) posiadały mocne uzębienie zdolne rozłupać twarde skorupy amonitów. Duże gabaryty szonizaura wymagały od niego częstszego przebywania przy powierzchni wody, aby nabierać dużych ilości powietrza, ale równie dużo czasu potrzebował na głębokie zanurzenia, podczas których polował. Żywił się również mątwami, których w tamtych czasach było w brud, dzięki czemu młode szonizaury szybko przybierały na wadze osiągając swoje rozmiary w stosunkowo krótkim czasie. Być może ważnym elementem wpływającym na powodzenia podczas polowania były płetwy kończynowe, które u szonizaura miały taką samą wielkość, co bardzo ułatwiało mu pływanie pionowe. W zbliżony sposób pływają głowonogi, praktycznie nie poruszają się na boki, ale w górę i w dół między różnymi głębokościami. Podobne ruchy ichtiozaura na pewno okazały się dużą zaletą podczas polowania na kalmary.

Odkrycie

Skamieniałe szczątki szonizaura zostały po raz pierwszy odnalezione w Nevadzie w 1920 roku, ale dopiero 30 lat później (1954 r.) wydobyto je, odkrywając kości 37 ogromnych ichtiozaurów, które potem nazwano szonizaurami. Wykopaliskami kierował dr Charles Camp i dr Samuel Welles z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley. Nazwę rodzajową wprowadził Camp w 1976 roku. Skamieliny gatunku S. popularis zostały sklasyfikowane jako skamieniałości państwowe Nevady w 1984 roku.

Szonizaur (Shonisaurus).

Bonebed dziełem Krakena?

Na terenie Nevady odkryto duże cmentarzysko szonizaurów, które zmarły w odstępach czasowych, a ich szczątki zostały zachowane w intrygującym ułożeniu. Brak skamielin bezkręgowców w tym miejscu świadczyć może o tym, że zwłoki zwierząt opadły na dużą głębokość, w miejsca ubogie w tlen.

W 2011 roku podczas wykładu Geological Society of America geolodzy Mark McMenamin i Dianna Schulte McMenamin wysnuli kontrowersyjną hipotezę głoszącą, że liczne szczątki szonizaurów znalazły się w najgłębszych rejonach mórz za sprawą gigantycznego kalmara-drapieżnika określonego mianem Krakena. Para naukowców zwróciła uwagę na ułożenie kości ichtiozaurów, które, zdaniem naukowców, nie było przypadkowe, bowiem uznali, że Kraken to istota bardzo inteligentna, potrafiąca planować i pragnąca stworzyć dziwaczne dzieło sztuki. Teorię tę szeroko komentowały media, a w październiku 2011 roku Geological Society of America wystosowało oświadczenie. Dziennikarze i naukowcy podzielili się na dwa obozy: zwolenników i przeciwników teorii. W efekcie finalnym hipotezy nie podtrzymano dowodami, a cała sprawa ucichła.

Szonizaur (Shonisaurus).

Szczegółowe dane i wymiary

Szonizaur (Shonisaurus)

Wymiary

  • Długość: 14 – 18 m (maksymalnie 21 m)
  • Masa: ok. 30-40 ton

Występowanie

  • Ameryka Północna, tereny dzisiejszego stanu Nevada (USA) i Kolumbii Brytyjskiej (Kanada)
  • Datowanie: 225 – 208 mln lat temu
  • Okres: późny trias
  • Wiek: karnik – noryk

Szonizaur (Shonisaurus).

Szonizaur (Shonisaurus) – ciekawostki

  • Nazwę rodzajową można tłumaczyć jako „Jaszczur z Shoshone Mountains”, bowiem tam naleziono pierwsze szczątki opisanych ichtiozaurów.
  • Płetwy tego morskiego gada były znacznie dłuższe i węższe w porównaniu do innych ichtiozaurów.
  • Szonizaur był wcześniej uznawany za największego znanego ichtiozaura, ale pozycję tę odebrał mu szastazaur (Shastasaurus), który ma również szansę na tytuł największego znanego gada morskiego.
  • Szczątki 37 szonizaurów można podziwiać w Parku Stanowym Berlin-Ichthyosaur (oryg. Berlin–Ichthyosaur State Park) w Nevadzie.

Polecamy

____________________

Zwierzaki się ucieszą jeśli je polubisz



DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Ichtiozaury (Ichthyosauria)
Alamozaur – największy dinozaur Ameryki Północnej.
Karcharodontozaur (Carcharodontosaurus)
Argentynozaur (Argentinosaurus).
Utahraptor (Utahraptor ostrommaysi)
Czilantajzaur (Chilantaisaurus)
Gigantoraptor (Gigantoraptor erlianensis)
Pterozaury, gady latające (Pterosauria)
Turiazaur (Turiasaurus riodevensis).
Jangczuanozaur (Yangchuanosaurus)
Najcięższe drapieżne dinozaury. Teropody Top 10
Najstarsze znane dinozaury cz. I. Herrerasaurus
Zauroposejdon (Sauroposeidon).
Stegozaur (Stegosaurus).
Mapuzaur (Mapusaurus)
Zauropody – największe dinozaury.
Przyczyny masowych wymierań
Dinozaury o najdłuższych szyjach.
Kecalkoatl (Quetzalcoatlus) vs. Hatzegopteryx
Akrokantozaur (Acrocanthosaurus atokensis)
Superzaur (Supersaurus), Ultrazaur (Ultrasauros)

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(6) Komentarze

  1. Anonim
    19 kwietnia 2014 at 23:14

    One były w bajce dino pociąg??

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      20 kwietnia 2014 at 18:13

      Tak, w bajce „Dinopociąg” w 54 odcinku występowała Sara Szonizaur. Tytuł tego odcinka to Dinołódź podwodna: Sara Szonizaur.

  2. Creepu
    23 kwietnia 2014 at 16:30

    Czemu to jest w kategorii dinozaury?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      23 kwietnia 2014 at 18:09

      Ponieważ dla większości osób z dinozaurami te zwierzęta się kojarzą. Z punktu widzenia klasyfikacji nie je to poprawne zaszeregowanie, lecz mając dwa duże działy, musimy gdzieś dane zwierzę zaklasyfikować. W każdym artykule znajduje się szczegółowa klasyfikacja i wyraźnie wskazujemy jakie zwierzę jest dinozaurem, a jakie jedyne istniało jednocześnie z nimi – oczywiście to dla tych, którzy czytają artykuł :). Jesteśmy zmuszeni to wypośrodkować – nie wszyscy nasi czytelnicy mają jednakową wiedzę, spora część czytelników ma wiedzę jedynie fragmentaryczną i jeśli będzie szukała szonizaura, to najprędzej właśnie pośród dinozaurów. To taki mały kompromis.

  3. Creepu
    10 maja 2014 at 21:39

    czy do wszystkich komentarzy odpowiada jedna osoba czy różne? ty np do jakich moich odpisywałeś? jesli inne są

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl