25 03 2017


Modliszka (Mantodea) – mantis

Autor:

|

22 marca 2013

|

Edytowany: 22 maja 2015

|

13 komentarzy

|

Kategoria: Inne / Owady / Zwierzęta

Modliszka (Mantodea) – mantis

Modliszki (Mantodea)

Choć nazwa modliszki pochodzi od postawy przypominającej modlącą się osobę, to większość z nas kojarzy te owady głównie z ich krwiożerczością i… kanibalizmem.

Najbliższymi krewnymi modliszek są… termity i karaluchy – Karaczany, hełmce (Blattodea, Blattoptera, Blattariae, Blattaria)

Modliszka – niektóre z gatunków są przepięknie ubarwione.

Występowanie

Modliszki są owadami występującymi głównie w rejonach tropikalnych i subtropikalnych. Żyją najczęściej na ziemi lub w suchych trawach, ale można je spotkać także na drzewach. Jeden z gatunków występuje również w Polsce.

Charakterystyka

Modliszki mają wydłużony tułów, dość małą, trójkątną, bardzo ruchliwą głowę, z cienkimi czółkami i szeroko rozstawionymi oczami. Posiadają dwie pary skrzydeł. Niektóre gatunki nie latają.

Modliszka – niezwykła waleczność modliszki stała się podstawą do powstania w XVII wieku w Chinach stylu walki modliszki.

Nazwa

Choć nazwa kojarzy nam się z krwiożerczością (tak bardzo utkwiły w naszej świadomości cechy modliszek), to w rzeczywistości modliszki nazwę swą zawdzięczają pozycji, która przypomina osobę ze złożonymi do modlitwy rękami. Nazwa mantodea utworzona została z dwóch greckich słów – μάντις (Sybilla) oznaczającego „proroka”, oraz εἶδος (eidos) oznaczającego „formę”, „typ” lub „rodzaj”. Nazwę tę stworzył w 1838 roku niemieckiego entomolog Hermann Burmeister.

Gatunki i rodzaje

Wyróżniamy obecnie ponad 2400 opisanych gatunków i ponad 430 rodzajów modliszek.

Kamuflaż modliszek jest dopracowany do perfekcji.

Kształty i ubarwienie – kamuflaż

Modliszki mają różnorodne kształty i ubarwienie, dzięki czemu często zlewają się z otoczeniem. Ciała niektórych przypominają korę i porastające ją mchy, inne wyglądają jak martwe liście lub gałązki. Pewien gatunek tak bardzo przypomina kwiaty, że nie tylko doskonale się maskuje, ale swoim wyglądem zwabia nieświadome niebezpieczeństwa owady.

Modliszki od czasów starożytnych przyciągały uwagę człowieka. Zawdzięczają to miedzy innymi niezwykłej budowie swoich odnóży. Ciało modliszki wyczekującej na korzystną do ataku, chwilę przypomina składającego ręce do modlitwy człowieka.

Śmiercionośne odnóża modliszek posiadają kolce przytrzymujące ofiarę.

Odnóża

Odnóża nie służą do chodzenia (są oczywiście wyjątki). Z ich pomocą modliszka chwyta zdobycz. Biegnące na całej długości odnóży kolce, służą do przytrzymywania ofiary, uniemożliwiając jej wyślizgnięcie.

Specyficzna budowa stawu łączącego tułów modliszki z odnóżami umożliwia wykonywanie bardzo szybkich ruchów właściwie we wszystkich kierunkach.

W XVII wieku powstał tzw. boks modliszki (chin.: 螳螂拳; pinyin: tánglángquán) – tradycyjny styl kung fu.

O waleczności i sercu do walki modliszek już pisaliśmy…:)

Oczy

Oczy modliszek są szeroko rozstawione. Zasięg wzroku do 20 metrów. Budowa oczu umożliwia precyzyjne widzenia z bliska oraz świetne widzenie stereoskopowe.

Polowanie

Pierwsza para odnóży przekształcona jest w narząd chwytny. Chwyt modliszki jest tak silny, że nawet tak duże i mocne owady a nawet żaby nie są w stanie wydostać się z jej uchwytu. Modliszki polują na inne owady, pająki czy nawet małe płazy lub ptaki. Siedzą nieruchomo pośród niskich roślin i czekając, aż ofiara zbliży się na odległość pozwalającą na jej chwycenie przez pierwszą parę odnóży. Złapaną ofiarę modliszki zjadają żywcem… poczynając od głowy.

Modliszka zjada swe ofiary poczynając do głowy. Potrafi zabić również małe ptaki.

Zjadanie partnera przez samicę

Pośród modliszek czasami dochodzi do kanibalizmu. Nie jest jednak prawdziwy popularny mit, wg którego każda kopulacja kończy się zjedzeniem samca przez samicę. Taka sytuacja ma miejsce 5 do 30% przypadków (nie ma pewności, gdyż wyniki badań różnią się w tm zakresie). Sytuacje takie występują najczęściej wówczas, kiedy w otoczeniu brakuje pożywienia, samiec podchodzi do samicy od przodu, a nie od tyłu, a sezon godowy zbliża się ku końcowi.

Modliszki w przyrodzie nie są w tym zakresie odosobnione – patrz anakonda, czy czarna wdowa.

Jak odróżnić samca od samicy?

Płeć modliszek poznaje się po ilości segmentów na odwłoku. Samiec posiada ich 8, samica zaś 6.

Gdybyście nie czytali właśnie artykułu o modliszkach, zapewne mielibyście trudność z odróżnieniem ich od liści.

Modliszka zwyczajna (Mantis religiosa)

Modliszka ta jest jedynym przedstawiciele modliszek w Europie Środkowej. Występuje również na południu Polski (Puszcza Sandomierska oraz zachodnia części Lasów Janowskich i Lasów Lipskich). Posiada zielone, żółtozielone lub jasnobrązowe ubarwienie. Samce są zazwyczaj mniejsze od samic.

Wymiary:

  • Samica: od 50 do 75 mm
  • Samiec: od 40 do 60 mm

Samice nie wykorzystują skrzydeł. W przypadku zagrożenia uciekają pieszo. Samce potrafią latać na krótkich dystansach.

Modliszka zwyczajna jest pod ścisłą ochroną.

Modliszka.

Modliszka ciekawostki. Czy wiesz, że:

  • Na świecie występuje ponad 2400 gatunków modliszek – wszystkie są drapieżne.
  • Larwy modliszki od chwili wyklucia są bardzo żarłoczne i wykazują skłonność do kanibalizmu.
  • Modliszka marnuje mnóstwo pokarmu. Zjada tylko niewielką część ciała ofiary, resztę porzuca.
  • Modliszki pożerają swe ofiary powoli, jakby je degustowały. Ofiary zjadane są żywcem…
  • Samice modliszek są bardziej agresywne od samców. To one zazwyczaj są kanibalami – zjadają inne modliszki.
  • Aby dokonać aktu prokreacji, samiec musi zachowa niezwykłą ostrożność. Samica w 30 przypadkach na 100 zjada swego partnera, poczynając konsumpcję jak zwykle od… głowy.
  • Modliszki charakteryzują się niezwykłą cierpliwością. Podczas polowania zastygają w całkowitym bezruchu i czekają, aż potencjalna ofiara znajdzie się w polu ataku.
  • W południowej Polsce występuje chroniona modliszka zwyczajna (Mantis religiosa).

Modliszka.

Polecamy

____________________

Zwierzaki się ucieszą jeśli je polubisz



DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Niedźwiedź himalajski, tybetański.
Pingwin cesarski – największy pingwin świata
Mrówki (Formicidae) – symbol pracowitości
Bażant szlachetny, pospolity.
Wargacz, aswal (Melursus ursinus)
Titanoboa – największy wąż świata
Yeti – Człowiek Śniegu
Słoń – lądowy olbrzym.
Największe pazury i szpony zwierząt – TOP10
Kobry – węże budzące strach
Springer spaniel angielski
Pigmejka – najmniejsza małpa świata.
Ibis – święty ptak Egipcjan
Niagara – fascynujący wodospad
Kobuz, sokół leśny, sokolik drzewiec.
Krokodyl orinokański (Crocodylus intermedius)
Lwy z Tsavo – ludożercy z Tsavo
Zebra – koń w paski?
Zaurozuch (Saurosuchus)
Żółw słoniowy z Galapagos (Chelonoidis nigra)
Buldog amerykański

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(13) Komentarze

  1. mariusz różański
    9 września 2013 at 21:43

    sądziłem że modliszki sa owadami egzotycznyni a tymczasem spotkałem jedną w Opolu na ulicy Doroszewskiego była przepiękna szkoda że nie zrobiłem zdjęcia

  2. Jumanji
    10 marca 2014 at 01:35

    Kurcze, fajna strona, zacząłem od mrówek i skończyć nie mogę 😀

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      10 marca 2014 at 11:11

      Dziękujemy, miło nam to słyszeć 🙂

      • Jacek
        7 sierpnia 2015 at 19:44

        Witam, wczoraj w nocy samiec modliszki zwyczajnej wpadł mi przez okno do pokoju. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdybym nie mieszkał w …… Białymstoku. Czy fakt wystąpienia tego owada na Podlasiu powinienem gdzieś zgłosić ?

      • Jacek Placek
        7 sierpnia 2015 at 19:44

        Witam, wczoraj w nocy samiec modliszki zwyczajnej wpadł mi przez okno do pokoju. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdybym nie mieszkał w …… Białymstoku. Czy fakt wystąpienia tego owada na Podlasiu powinienem gdzieś zgłosić ?

      • Robert
        7 sierpnia 2015 at 22:57

        Nie ma potrzeby zgłaszania takiego przypadku.

  3. Ornitolog
    9 sierpnia 2015 at 16:58

    Jacku,na jakiej ulicy w Białymstoku zaobserwowales modliszke?

  4. Ania
    10 sierpnia 2015 at 12:39

    Witam,
    Ja dziś rano spotkałam modliszkę w Warszawie. Dzielnica Wola.
    Czy powinnam gdzieś to zgłosić ? chyba dosyć nietypowe spotkać modliszkę w centrum dużego miasta ?? Chyba, że uciekła z czyjejś hodowli… Nie mam pojęcia czy samiec czy samica, mam zdjęcie. Cała zielona, wielkość na oko: ok. 10 cm. Piękna 🙂

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      10 sierpnia 2015 at 16:30

      Modliszki w mieście to najczęściej owady hodowlane. Czasami zdarza się, że się wydostaną i uciekną, stąd możliwość ich zaobserwowania. Ostatnio modliszka została znaleziona w Warszawie przy centrum handlowym w pobliżu ronda Radosława. Modliszka była zielona i miała ok. 15 cm długości. Została przeniesiona do ogrodu zoologicznego.

  5. Piotr Pawlikiewicz
    1 grudnia 2015 at 16:16

    Obecnie można zaobserwować dość silną ekspansję modliszek w kierunku północnym, znana jest populacja na Mazurach, Puszczy Białowieskiej. Okaz znaleziony w Warszawie niekoniecznie musiał uciec z hodowli. Wygląda na to, że obecnie można ją spotkać we wschodniej części kraju oraz na południu.

    Kilka linków:
    Dane nie weryfikowane, wpisać może każdy, ale ogólny pogląd zasięgu widoczny:
    google.com/maps/d/viewer?mid=zXMXVgF1M5kI.k3vRTeNOeykw
    Modliszka z Białegostoku:
    radio.bialystok.pl/wiadomosci/index/id/127965
    a nawet z Olsztyna
    czachorowski.blox.pl/2014/08/Modliszka-w-Olsztynie-czyli-zaskakujace-skutki.html

    • Mary
      25 sierpnia 2016 at 19:50

      Modliszki są na Lubelszczyźnie. W zeszłym roku spotkaliśmy jedną w okolicach Tomaszowa Lub., a dziś znaleźliśmy jedną w zbiorniku kombajnu, kosząc pole żyta :D, w powiecie bialskim (Biała Podlaska), w okolicach przejścia granicznego Sławatycze.

  6. Anonim
    19 stycznia 2017 at 10:09

    NA JAKIEJ ULICY W LWÓWKU MOŻNA ZNALEŹĆ MODLISZKE ?
    I CZY BĘDZIE ARTYKUŁ Z SKOLOPENDRĄ ?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      19 stycznia 2017 at 12:05

      Na jakiej ulicy można znaleźć modliszkę, to Ci nie odpowiemy, ale w kontekście Skolopendry, to wije przedstawimy w oddzielnym artykule.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl