23 11 2014

Nietoperze (Chiroptera) – latające ssaki

Autor:

|

8 kwietnia 2013

|

Zmodyfikowany: 3 listopada 2014

|

Kategoria:

Nietoperze (Chiroptera) – latające ssaki


Nietoperze, rękoskrzydłe (Chiroptera) – latające ssaki

Nietoperz – jedyny latający ssak, który rozwinął umiejętność latania 60 mln lat temu. Jego liczna rodzina obejmuje ponad 1200 gatunków, mieszkających na całym świecie z wyjątkiem Antarktydy. Czy to niewielkie, nocne zwierzę, naprawdę jest drapieżnym krwiopijcą, jak sugeruje nam obraz stworzony przez popkulturę?

Klasyfikacja

  • Gromada: ssaki (mammalia)
  • Rząd: nietoperze (chiroptera)

Nietoperz.

Gatunki i występowanie

Do tej pory na świecie rozpoznano ponad 1240 gatunków nietoperzy i podzielono je na 17 rodzin. Z nich z kolei wyodrębniono dwa podrzędy:

  • Nietoperze owocożerne (megachiroptera)
  • Nietoperze owadożerne (microchiroptera)

Nietoperze są obecne praktycznie na całym świecie. W Polsce można spotkać 25 gatunków nietoperzy. Najliczniej występują one jednak w tropikach. Puszczę Amazońską zamieszkuje ponad 100 gatunków tych latających ssaków.

Nietoperz.

Charakterystyka

W związku z tym, że nietoperze są ssakami posiadają typowe cechy charakterystyczne dla tej gromady. Mają więc sierść, brodawki, sutki, a także ogon, u niektórych gatunków bardzo dobrze wykształcony.

Ich cecha charakterystyczna to niespotykane w przyrodzie skrzydła, które zbudowane są z cienkiej błony, a także pięciopalczaste tylne kończyny, umożliwiające nietoperzom zwisanie głową w dół – bez żadnego wysiłku.

Większość nietoperzy posiada wydatne, duże uszy oraz małe oczy. Dzieje się tak dlatego, że u nietoperzy prowadzących nocny tryb życia, słuch jest o wiele ważniejszy niż wzrok i pomaga przy orientacji w terenie.

Nietoperz.

Niezwykła lekkość bytu…

Nietoperze są zwierzętami niezwykle lekkimi. Ich waga mieści się przeciętnie w granicach od 1,7 grama do 1,35 kilograma (rekord 1.7 kg).

Gatunki występujące w Polsce ważą z od 5 do 10 gram. Dla porównania ciężar wróbla to 30 gram.

Największy nietoperz świata – Rudawka malajska (Pteropus vampyrus)

Największy nietoperz to żyjący w Azji kalong Pteropus vampyrus. Dla wszystkich zatem będzie również oczywiste, iż jest to jednocześnie największy ssak latający.

  • Rozpiętości skrzydeł: 170 cm
  • Długość tułowia: 40 cm
  • Waga: 0,65-1,1 kg (rekord 1.6 kg)

Rudawka malajska (Pteropus vampyrus) – największy nietoperz świata.

Najmniejszy nietoperz i ssak świata – Ryjkonos malutki, świnionos (Craseonycteris thonglongyai)

Najmniejszy znaleziony nietoperz Craseonycteris thonglongyaipochodzi z Tajlandii. Co ciekawe, to ryjkonos malutki jest jednocześnie najmniejszym ssakiem świata.

  • Rozpiętości skrzydeł: 10 cm
  • Długość: 29-33 mm
  • Długość czaszki: 10-11 mm
  • Uszy: 9-10 mm
  • Waga: 1,7-2 gramy

Ryjkonos malutki, świnionos (Craseonycteris thonglongyai) – najmniejszy nietoperz świata.

Wyczulony słuch – echolokacja, ultradźwięki

Słuch to najważniejszy zmysł nietoperzy, praktycznie umożliwiający im przeżycie. Mają one zdolność echolokacji, która polega na wysyłaniu ultradźwięków. Te niesłyszalne sygnały, odbijają się od napotkanych przeszkód i wracają do ucha nietoperza, umożliwiając tym samym ich uniknięcia.

Emitowane przez nietoperze dźwięki mieszczą się w zakresie od 11 kHz do 212 kHz.

Hibernacja

Nietoperze są zwierzętami wyjątkowo ciepłolubnymi i zmiennocieplnymi. Aby utrzymać jak najwyższą ciepłotę ciała śpią one w dużych grupach, a co za tym idzie bardzo blisko siebie, dotykając się ciałami.

Najtrudniejszy dla nietoperzy okres to zima. Aby go przetrwać, niektóre gatunki zapadają w stan kompletnej hibernacji, z której wybudzają się dopiero w ciepłe dni.

Nietoperz

Dieta

Większość gatunków nietoperzy – bo aż 70% – żywi się owadami. Zazwyczaj w ciągu jednej nocy, potrafią one zjeść ilość równą 1/3 masy swojego ciała. Oznacza to, że grupa 1000 nietoperzy może zjeść 4 tony owadów w ciągu roku. Pozostałe gatunki prawie w całości należą do owocożernych – 3 z nich żywią się jednak krwią.

Nietoperz łapie swoje pożywienie tak szybko, że praktycznie niemożliwe jest uchwycenie tego momentu.

Tryb życia

Nietoperze prowadzą nocny tryb życia. Rzadko samodzielnie budują schronienia. Przeważnie, aby uchronić się przed światłem słonecznym, chowają się w jaskiniach, studniach, strychach, piwnicach itp. Niektóre gatunki nietoperzy żyją w wielotysięcznych grupach, a inne są samotnikami. Kolonia znaleziona w Australii liczyła około 30 milionów nietoperzy i zajmowała obszar lasu o szerokości 1,5 km i długości 10 km.

Nietoperz

Macierzyństwo

Samice nietoperzy są w stanie kontrolować termin ciąży i porodu. Ma to na celu zapewnienie młodym jak najlepszy dostęp do pożywienia. Sezonem lęgowym nietoperzy – żyjących w klimacie umiarkowanym – jest wiosna. W jednym sezonie mogą one mieć od 1 do 3 miotów, ale zazwyczaj rodzi jedno młode rocznie.

Młode nietoperze nie są w stanie samodzielnie latać, a zatem zdobywać pożywienia. Matka opiekuje się swoim potomstwem przez około 8 tygodni, a w przypadku nietoperzy owocożernych nawet przez 4 miesiące.

Nietoperz żyje około 20 lat. Światowy rekord należy do zamieszkującego wschodnią i północną Europę Nocka Brandta (Myotis brandtii), który osiągnął wiek 38 lat.

Nietoperz

Czy wampiry naprawdę istnieją?

Trzy gatunki nietoperzy żywią się wyłącznie krwią zwierząt stałocieplnych i nazywane są potocznie wampirami. W niczym nie przypominają one jednak tych, z książek czy filmów. Dorosły wampir waży jedynie 30 gram, a jego skrzydła mają rozpiętość maksymalnie 40 cm.

Podczas jednej takiej „uczty” nietoperz wypija około 20-30 ml krwi ofiary, co pokrywa zapotrzebowanie na 2 doby. Czasem opijają się tak bardzo, że nie są zdolne do odlotu.

Celem ataku wampirów są przeważnie konie i bydło. W ślinie tych nietoperzy znajduje się substancja znieczulająca oraz osłabiająca krzepliwość krwi. Specjalna budowa zębów umożliwia przebijanie skóry. Wampiry swoimi atakami bardzo osłabiają zwierzęta oraz przenoszą wściekliznę. W niektórych rejonach Ameryki Południowej jest to prawdziwa plaga.

Nietoperze

Nietoperze – ciekawostki. Czy wiesz, że…

  • Rozpiętość skrzydeł nietoperza może sięgać nawet 170 cm.
  • Wszystkie gatunki występujące w Polsce podlegają ścisłej ochronie.
  • Najstarsze skamieniałości nietoperzy pochodzą z eocenu, który skończył się 33,9 mln lat temu.
  • Nietoperz praktycznie we wszystkich kulturach jest jakimś symbolem. W Europie często powiązany był z czarami, złem i nocą. W Chinach oznacza natomiast szczęście, a w Tonga jest fizycznym ucieleśnieniem duszy.
  • Zdolność echolokacji została odkryta u nietoperzy dopiero 50 lat temu.
  • Skrzydła niektórych gatunków są przezroczyste, co umożliwia im obserwację otoczenia nawet podczas spoczynku.
Nietoperze echolokacja.

Nietoperze – echolokacja.

Polecamy

____________________

Zostań naszym fanem - nie gryziemy, naprawdę :) - Odwiedź Fanpage DinoAnimals





DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Szczur (Rattus)
Niedźwiedź jaskiniowy (Ursus spelaeus)
Kaczki (Anatinae)
Niedźwiedź krótkopyski – największy niedźwiedź?
Owczarek szetlandzki
Płaszczki, płaszczkoształtne (Batoidea)
Foksterier szorstkowłosy
Łasica, łaska (Mustela nivalis)
Czuwacz słowacki
Australian Cattle Dog
Pekińczyk
Maltańczyk
Chrząszcze – najliczniejsze owady na świecie
Polski owczarek nizinny
Wyżeł niemiecki krótkowłosy
Najsilniejsze szczęki wśród ssaków – Top 10
Wargacz, aswal (Melursus ursinus)
Kot syjamski – pies wśród kotów
Najbardziej zagrożone gatunki ssaków – Top 10
Kot perski
Maine coon – największy kot domowy

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(7) Komentarze(y)

  1. Maciej
    30 grudnia 2013 at 10:32

    Ta rudawka malajska na zdjęciu ma chyba 1 metr albo więcej

  2. Creepu
    18 maja 2014 at 21:31

    czy to prawda że ryjkonos malutki jest także najmniejszym ssakiem świata?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      18 maja 2014 at 23:11

      Tak, to prawda. Ryjkonos malutki, świnionos (Craseonycteris thonglongyai) to najmniejszy ssak świata.

  3. Creepu
    28 października 2014 at 13:28

    "Nietopierz - jedyny latający ssak, który rozwinął zdolność latania". Czy w tym zdaniu istnieje taki czynnik jak logika?

  4. Creepu
    28 października 2014 at 17:17

    To jak, zmienicie to zdanie?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      28 października 2014 at 17:43

      Pozostawimy Creepeu. Moglibyśmy oczywiście ująć to nieco inaczej, ale to zdanie nie jest aż tak bardzo pozbawione logiki, choć oczywiście bardziej elegancko brzmiałoby, gdyby nie było w nim słowa latający :) Nie spełniałoby jednak wówczas pewnej funkcji, na której nam zależy :) Nie ciągnijmy już proszę tego wątku :) Dziękujemy jak zwykle za zwrócenie uwagi.

  5. Creepu
    28 października 2014 at 17:53

    Eeee :-0

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Zonka.pl - Strefa dla dziewczyn