01 06 2017


Gigantyzm wyspowy i karłowacenie wyspowe.

Autor:

|

26 listopada 2013

|

Edytowany: 25 maja 2015

|

10 komentarzy

|

Kategoria: Opracowania / Zwierzęta

Gigantyzm wyspowy i karłowacenie wyspowe.

Gigantyzm wyspowy (ang. island gigantism) i karłowacenie wyspowe (ang. insular dwarfism).

W plejstocenie, na wyspach Morza Śródziemnego żyły słonie ważące ok. 200 kg i mierzące maksymalnie 2,3 m długości (współczesne słonie mierzą 5 – 7 m). Na dzisiejszych nielicznych wyspach Indonezji (głównie na Komodo), panują potężne jaszczury – warany zwane smokami z Komodo (Varanus komodoensis).

Te dwa przykłady nasuwają na myśl wiele pytań, a jedno z nich może brzmieć: Dlaczego na wyspach ewolucja przebiega inaczej niż na stałym lądzie? W niniejszym artykule postaramy się wyjaśnić to zjawisko.

Żółw olbrzymi (Aldabrachelys gigantea) – jeden z największych żółwi na świecie.

Gigantyzm wyspowy.

Definicja gigantyzmu wyspowego.

W najprostszych słowach, jest to zjawisko występujące u zwierząt wyspiarskich – osobniki z odizolowanych populacji są większe od osobników kontynentalnych (mowa o osobnikach z tego samego gatunku, rodziny lub rodzaju). Gigantyzm wyspowy to jeden z przejawów istnienia tzw. zasady Fostera (lub ang. island rule). Głosi ona, że małe zwierzęta kontynentalne, które zasiedliły wyspę powiększają się, natomiast gatunki pierwotnie duże na wyspach tracą swe rozmiary.

Przyczyny gigantyzmu wyspowego.

Wiele gatunków mięsożernych ssaków w ogóle nie przebywa na wyspach z powodu braku odpowiednich warunków (w tym zbyt małej przestrzeni) i małych zasobów pożywienia. Kiedy na wyspie nie ma drapieżnych ssaków, nisze ekologiczne, które mogłyby wypełnić zostają zajmowane przez ptaki lub gady, które następnie osiągają większe niż zwykle rozmiary, np. na wyspie Gargano istniejącej między miocenem, a plejstocenem na Morzu Śródziemnym lub na wyspach Karaibów (w tym na Kubie), na Madagaskarze i Nowej Zelandii niektóre lub wszystkie drapieżniki należały do ptaków takich jak orły, sokoły i sowy.

Gabaryty nie rekompensowały jednak braków w efektywności, których nie posiadały wyżej rozwinięte ssaki drapieżne. Na stałym lądzie mali roślinożercy ratowali się ucieczką w konfrontacji z drapieżnikiem, na wyspach nie musiały jednak być do tego przystosowane, ponieważ owych drapieżników po prostu nie było, mogły zatem spokojnie rosnąć. Innym powodem zwiększenia rozmiarów małych roślinożerców był brak konkurencji z pierwotnie dużymi roślinożercami.

Tak więc, gigantyzm wyspowy wynika z braku konkurencji oraz z usunięcia ograniczeń występujących na terenach, gdzie drapieżnictwo lądowe jest obecne.

Moa (Dinornithiformes) i orzeł Haasta (Harpagornis moorei) – wymarłe ptaki, przykłady ginantyzmu wyspowego Nowej Zelandii.

Spis treści:

____________________

Pomóż tworzyć DinoAnimals - wpłać 1 PLN




DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Szop pracz (Procyon lotor)
Raki, czyli skorupiaki
Glyptodon – chodząca forteca
Mormi, kot złoty azjatycki, azjatycki kot złocisty
Narządy elektryczne zwierząt
Gepard – najszybsze lądowe zwierzę świata
Purussaurus – kajman wielkości autobusu
Bociany (Ciconia)
Żółw sępi, skorpucha sępia (Macrochelys temminckii)
Tarpan – wymarły dziki koń
Fororak (Phorusrhacos) – przerażający ptak
Kobra indyjska, okularnik indyjski (Naja naja)
Łabędzie (Cygnus) – eleganci z jezior
Kot kartuski, Chartreux
Bazyliszek płatkogłowy (Basiliscus plumifrons)
Lew afrykański – król zwierząt
Drzewołazy – zabójczo piękne żaby
Krokodyl nilowy (Crocodylus niloticus)
Labrador retriever
Kraby (Brachyura)
Niedźwiedź grizzly – niedźwiedź szary

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(10) Komentarze

  1. Maciej
    27 listopada 2013 at 07:10

    Wiecie że największą bestią spośród wszystkich organizmów jest nie żaden tygrys nie lew lecz człowiek bo tyle gatunków ginie zabija wszystkie zwierzęta itp.

  2. Maciej
    28 listopada 2013 at 14:47

    Kiedy będzie porównanie strusiowatych z człowiekiem?

  3. Maciej
    28 listopada 2013 at 18:31

    Który ptak był najcięższym w historii?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      28 listopada 2013 at 19:17

      Dromornis stirtoni – największe osobniki tego gatunku osiągały wagę 500 kg. Na drugim miejscu był Mamutak (struś madagaskarski) (†Aepyornis maximus) – osiągał wagę 400 kg. Najwyższy zaś był moa (Dinornis) – 360 cm.

  4. Maciej
    29 listopada 2013 at 15:12

    A największym ptakiem w historii?

  5. Maciej
    14 lutego 2014 at 10:35

    A co to jest ten ptak moa-nalo?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      14 lutego 2014 at 11:27

      Nielotne ptaki z rodziny kaczkowatych, które żyły na wyspach hawajskich (za wyjątkiem głównej wyspy). Osiągały wagę 4-7,5 kg. Wyginęły po osiedleniu się ludzi na tych wyspach. Występowały tam najprawdopodobniej przez ok. 3 mln lat.

  6. Mati
    2 maja 2016 at 19:22

    Fajny artykuł, bardzo ciekawy poza tym zaqsze krecila mnie ewolucja

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl