29 03 2017


Ośmiornice (Octopoda)

Autor:

|

27 maja 2013

|

Edytowany: 2 czerwca 2015

|

1 komentarz

|

Kategoria: Mięczaki / Morskie / Zwierzęta

Ośmiornice (Octopoda)

Ośmiornice (Octopoda)głowonogi o ośmiu kończynach

Ośmiornice bardzo często mylone są z kałamarnicami. Choć rzeczywiście obaj przedstawiciele głowonogów są do siebie podobni, występują między nimi pewne różnice. Ośmiornice są przede wszystkim mniejsze, mają równe ramiona, a ich długość życia jest znacznie krótsza.

Klasyfikacja

  • Typ: mięczaki
  • Gromada: głowonogi
  • Podgromada: płaszczoobrosłe
  • Rząd: ośmiornice
  • Podrząd: ośmiornice właściwe
  • Rodzina: ośmiornicowate

Oficjalna klasyfikacja zawiera około 300 rozpoznanych gatunków ośmiornic, co stanowi ponad 1/3 wszystkich dotąd opisanych gatunków głowonogów.

Ośmiornice (Octopoda).

Rząd ośmiornic można dzielić na dwa podrzędy:

  • Frędzlikowce (Cirrata)
  • Ośmiornice właściwe (Incirrata)
Frędzlikowce (Cirrata)

Ich ciała mają zazwyczaj kilkadziesiąt centymetrów średnicy i swoim kształtem przypominają rozłożony parasol.

Ośmiornice właściwe (Incirrata)

Przedstawicielami tego rzędu są m.in. ośmiornica zwyczajna (Octopus vulgaris) i ośmiornica olbrzymia (Enteroctopus dofleini) – to jeden z największych przedstawicieli ośmiornic osiągający długość ciała wynoszącą nawet kilka metrów.

Jako swoje środowisko naturalne ośmiornice wybierają jedynie wody pełnosłone.

Występowanie

Ośmiornice występują w wodach ciepłych oraz gorących. Można je spotkać głównie w strefach przybrzeżnych, rafach koralowych, wodach pelagicznych, ale także na dnie oceanów.

Jako swoje środowisko naturalne ośmiornice wybierają jedynie wody pełnosłone.

Cechy charakterystyczne

Kończyny – 8 ramion

Najbardziej charakterystyczna cecha ośmiornic to oczywiście posiadanie ośmiu ramion o zbliżonej do siebie budowie i długości. Wyjątek stanowią tu samce, które mają hektokotylusa – jedno z ramion trzeciej pary przekształcone zostało w narząd kopulacyjny.  Ich podstawy spięte są ze sobą specjalną błoną, której głębokość różni się w zależności od pary ramion.

Kończyny pokryte są jednym lub dwoma rzędami miękkich przyssawek – każda z nich posiada mięśnie umożliwiające obrót o 360 stopni względem ciała oraz dwa rodzaje receptorów: chemoreceptory, pozwalające odróżniać substancje chemiczne oraz proprioreceptory, reagujące na procesy zachodzące wewnątrz ciała.

Ciało ośmiornic jest zwarte, masywne i krótkie, a otwór gębowy otaczają ramiona.

Ciało

W odróżnieniu od innych głowonogów, np. kałamarnic – ośmiornice mają prawie całkowicie miękkie ciała, bez właściwego szkieletu. Jedyną twardą częścią ich ciała są dwie szczęki zbudowane z chityny, które swoim kształtem przypominają dziób papugi. Dzięki nim ośmiornice mogą rozgryzać osłony innych mięczaków. Gruczoły ślinowe wydzielają silnie toksyczny jad. Takie ukąszenie może być groźne dla ludzi.

Przedstawiciele podrzędu frędzlikowców mają na ramionach oprócz przyssawek czułkowate wyrostki, a płaszcz formuje z tyłu ciała dwie płetwy o nieznacznej wielkości. Elementy te nie występują u ośmiornic właściwych.

Ciało ośmiornic jest zwarte, masywne i krótkie, a otwór gębowy otaczają ramiona.

Ośmiornice posiadają aż trzy serca.

Układ krwionośny i nerwowy

Ośmiornice posiadają aż trzy serca – jedno w worku osierdziowych oraz dwa skrzelowe, które pomagają wtłaczać krew do skrzeli.

Ich układ krwionośny jest prawie zamknięty, a krew krąży w dwóch obiegach – serce-ciało-serce oraz serce-skrzela-serce. Krew ośmiornic, podobnie jak u kałamarnic, ma niebieską barwę.

Układ nerwowy tych głowonogów jest bardzo silnie scentralizowany. Mózg ośmiornic osiąga sprawność równą mózgom niektórych ssaków i ptaków.

Niektóre ośmiornice mają… 7 ramion.

Zmysły

Ośmiornice mają najprawdopodobniej ograniczony słuch, ale za to doskonale rozwinięty zmysł wzroku. Podobnie jak inne głowonogi, w tym kałamarnice, potrafią rozróżnić polaryzację światła.

Niektóre gatunki ośmiornic mogą nawet widzieć w kolorze, jak Octopus aegina.

Oprócz tego ośmiornica ma bardzo dobry zmysł dotyku – głównie dzięki chemoreceptorom. Nie istnieje jednak dobre połączenie między mózgiem a ramionami. Ośmiornica nie jest w stanie ocenić ich położenia, a o tym czy wykonały one polecenie płynące z mózgu, zwierzę dowiaduje się jedynie z obserwacji wizualnych.

Ośmiornice mają najprawdopodobniej ograniczony słuch, ale za to doskonale rozwinięty zmysł wzroku.

Lokomocja

Ośmiornice to bardzo słabi pływacy – niektóre gatunki w ogóle nie posiadają takiej zdolności i tylko unoszą się biernie na wodzie. Głowonogi te poruszają się ruchem odpychającym, ale bardzo rzadko – zazwyczaj, gdy polują lub same uciekają przed drapieżnikiem.

Brak szkieletu umożliwia im chowanie się w bardzo wąskich szczelinach skalnych, co też bardzo chętnie robią.

Brak szkieletu umożliwia ośmiornicom chowanie się w bardzo wąskich szczelinach skalnych,

Polowanie i dieta

Ośmiornice żywią się głównie krabami, robakami i mięczakami, np. małżami. Ich posiłkiem stają się często także krewetki, ryby oraz inne gatunki głowonogów.

Ośmiornice swoją ofiarę paraliżują najpierw za pomocą trującej śliny, a następnie zabijają ją silnymi szczękami.

Podobno niektóre ośmiornice potrafią złapać nawet ptaki, które siedzą bardzo blisko powierzchni wody. Wyciągają one wówczas macki nad wodę i wciągają ofiarę w głąb. Podobnie ja mityczny Kraken wciągał okręty…Choć pierwowzorem Krakena była jednak kałamarnica.

Największe ośmiornice posiadają ramiona o 9 metrowej rozpiętości.

Rozmnażanie

Po okresie godowym, który obfituje w tańce oraz prezentację barw, samica składa około 200 000 tysięcy jaj. Większość pozostawia je w szczelinach skalnych, część nosi na swoich ramionach. Długość wykluwania się młodych i ich rozwój zależy od gatunku ośmiornicy.

Kopulacja jest śmiertelna dla samców, które żyją po niej jeszcze tylko kilka miesięcy.

Stąd też o wiele krótsza długość życia ośmiornic wynosząca od 6 miesięcy do 3 lat (choć ośmiornica olbrzymia może dożywać nawet 5 lat). U kałamarnic jest to o wiele dłużej – od 9 miesięcy do 5 lat.

Ośmiornice i człowiek

Ośmiornice w niektórych regionach świata mają bardzo duże znaczenie gospodarcze, m.in. na obszarze krajów leżących nad Oceanem Spokojnym. Zalicza się je do owoców morza, a wydzielany przez nie barwnik – sepia, służy do wyrobu farb.

Czy nie przypominają Wam … truskawek?

Dane/wymiary

  • Długość: od 1,5 cm do 15 metrów
  • Waga: od 1 grama do 272 kg
  • Rozpiętość ramion: do 9 metrów
  • Długość życia: od 6 miesięcy do 3 lat (rekordowo do 5 lat)

Największa ośmiornica – Ośmiornica olbrzymia (Enteroctopus dofleini)

Za największy gatunek ośmiornicy uważana jest ośmiornica olbrzymia (Enteroctopus dofleini). Są doniesienia o osobniku mającym rozpiętość ramion równą 9 metrów i wadze 272 kilogramów. Największy osobnik, którego dane potwierdzono w sposób naukowy ważył 71 kg. Średnie dorosłe osobniki tego gatunku osiągają 4,3 metry i ważą 15 kilogramów.

Siedmioramienna ośmiornica (Haliphron atlanticus)

Pretendentem do tytułu największej ośmiornicy jest również …siedmioramienna ośmiornica (Haliphron atlanticus). Jej całkowita długość to 4 metry, a największa zanotowana waga to 75 kg.

Najmniejsza ośmiornica – Octopus wolfi

Najmniejszym przedstawicielem ośmiornic jest Octopus wolfi o długości 1,5 centymetra i wadze 1 grama.

Ośmiornice (Octopoda).

Ośmiornice – ciekawostki

  • Ośmiornice mogą przemieszczać się na dnie morskim tylko za pomocą dwóch ramion.
  • Duże ośmiornice mogą nawet złapać i zjeść niektóre gatunki rekinów.
  • Ośmiornice są bardzo inteligentne – w warunkach laboratoryjnych nauczyły się otwierać słoik. Potrafią także zastawiać pułapki na swoje ofiary. Najpierw zabijają niewielką rybę, a później czekają, aż na zdobycz skusi się ich przysmak – krab.

Ośmiornice (Octopoda).

Polecamy:

____________________

Zwierzaki się ucieszą jeśli je polubisz



DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Koczkodany (Cercopithecus).
Albatros – największa rozpiętość skrzydeł
Gibony – małpy pełne gracji
Walenie (Cetacea)
Chomik, Chomiki (Cricetinae)
Żmije (Viperinae)
Lew amerykański (Panthera leo atrox / Panthera atrox)
Koralowce (Anthozoa)
Czarna pantera – mity i fakty
Wielki Kanion Kolorado – ulubieniec Roosevelta
Skunks (Mephitidae) – „śmierdzący” ssak
Likaon, simir – afrykański dziki pies
Żółw zielony, jadalny (Chelonia mydas)
Sępy Starego Świata (Gypinae).
Pekari (Tayassuidae).
Największe ryby słodkowodne – TOP 10
Kot Pixie-bob
Dzięcioły (Picinae) – ptaki o długich językach
Wilk – wyjący drapieżca
Megalodon – prehistoryczny rekin
Kangur – skaczący bokser.

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(1) Komentarz

  1. Maja
    29 grudnia 2016 at 16:33

    Ciekawe

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl