MięczakiMorskieZwierzęta

Kałamarnice – giganty z głębin

Kałamarnice (Teuthilda) – giganty z głębin

Mityczny Kraken ożywiony

Największe kałamarnice swoim wyglądem wzbudzają postrach wśród wielu zwierząt morskich. Wyposażone w mordercze macki mają wygląd jak z nocnego koszmaru. Są również pierwowzorem i ucieleśnieniem mitycznego Krakena… Przerażają od wieków w opowieściach, legendach, filmach i grach…

Klasyfikacja

  • Typ: mięczaki (Mollusca)
  • Gromada: głowonogi (Cephalopoda)
  • Rząd: kałamarnice (Teuthilda)              
Kałamarnica, kałamarnice
Kałamarnica.

Kałamarnice dzielone są na dwa podrzędy Myopsina i Oegopsina. Do tej grupy zalicza się prawie 300 głowonogów, a niektórzy przedstawiciele tego gatunku to:

  • Kalmar argentyński (Illex argentinus)
  • Kalmar europejski (Todarodes sagittatus)
  • Kalmar patagoński (Loligo gahi)
  • Kalmar pospolity, kałamarnica zwyczajna (Loligo vulgaris)
  • Kalmar szelfowy (Loligo reynaudii)
  • Kalmarowiec głębinowy (Lycoteuthis lorigera)
  • Kalmarownik długoramienny (Chiroteuthis veranii)
  • Kałamarnica długopłetwa (Doryteuthis pealeii)
  • Kałamarnica Humboldta (Dosidicus gigas)
  • Kałamarnica kalifornijska (Doryteuthis opalescens)
  • Kałamarnica kolosalna (Mesonychoteuthis hamiltoni)
  • Kałamarnica krótkopłetwa (Illex illecebrosus)
  • Kałamarnica olbrzymia, kalmarzec (Architeuthis dux)
Kałamarnica olbrzymia stanowi pierwowzór mitycznego Krakena. Potwora wciągającego statki wraz załogami na dno oceanu…

Występowanie

Wszystkie gatunki kałamarnic zamieszkują otwarte wody oceanów – niektóre z nich żyją na szelfach, a inne w głębinach. Przypuszczalnie nie zagłębiają się dalej niż 1200 metrów, a optymalna dla nich głębokość to 300-400 metrów.

Budowa ciała

Główną cechą kałamarnic jest obły kształt ciała oraz 10 ramion. Dwa z nich mają wyraźnie większą długość i kurczliwość. Są też uzbrojone w przyssawki i chitynowe haczyki lub otoczone chitynowym wałem. Płetwy znajdują się zazwyczaj z tyłu ciała i są wytwarzane przez tzw. płaszcz. Obrośnięta nim jest także muszla zbudowana z chityny.

Do głowy kalmarów przyczepionych jest 8 ramion i dwie macki, które nie odrastają, kiedy zostaną oderwane.

Usta wyposażone są w ostry dziób, który służy głownie do zabijania. Zbudowany jest najczęściej z chityny oraz białek i w przeciwieństwie do zębów innych gatunków zwierząt morskich – nie zawiera minerałów.

Skóra kałamarnic pokryta jest chromatoforami, czyli komórkami barwnikowymi, które umożliwiają głowonogom zmianę koloru ciała w zależności od otoczenia.

Ramiona kałamarnic są uzbrojone w przyssawki i chitynowe haczyki.

Wymiary

Większość gatunków kałamarnic nie przekracza długości 60 cm.

Są jednak takie, które osiągają długość nawet 18 metrów i to właśnie one budzą największe zainteresowanie. Mowa tu o kałamarnicy olbrzymiej oraz kałamarnicy kolosalnej.

Kałamarnica olbrzymia, kalmarzec (Architeuthis dux)

Kałamarnica ta z dużym prawdopodobieństwem mogła stanowić źródło legend o mitycznym Krakenie.

  • Długość ciała: do 18 metrów
  • Długość macek: do 12 metrów
  • Średnica oczu: do 37 centymetrów
  • Waga: 150-275 kilogramów (w zależności od płci)

Drugi z największych gatunków to kałamarnica kolosalna, której waga może osiągać nawet 500 kg.

Największe kałamarnice to: Kałamarnica kolosalna (Mesonychoteuthis hamiltoni) i Kałamarnica olbrzymia, kalmarzec (Architeuthis dux).

Kałamarnica kolosalna (Mesonychoteuthis hamiltoni)

  • Długość ciała: do 20(?) metrów (największy wyłowiony osobnik miał 10 m długości)
  • Długość macek: do 15 metrów
  • Średnica oczu: do 30 centymetrów
  • Waga: ok. 500 kilogramów

Wzrok i słuch

Oczy kałamarnic umieszczone są po dwóch stronach głowy i zawierają twardą soczewkę. Obraz wyostrza się poprzez zmianę jej pozycji, a nie kształtu w oku, jak w przypadku człowieka. Słuch kałamarnic jest najprawdopodobniej ograniczony.

Pierwszą żywą kałamarnicę olbrzymią udało się sfilmować dopiero w 2011 roku.

Pożywienie

Kałamarnice żywią się głównie rybami, skorupiakami, małżami, płazińcami oraz innymi głowonogami.

Wśród największych gatunków znane są nawet przypadki kanibalizmu – w żołądkach martwych okazów znajdowano szczątki innych kałamarnic.

Tryb życia

O zwyczajach kałamarnic wciąż wiadomo bardzo niewiele. Sporne jest nawet to jak szybko rosną i ile żyją. Część naukowców twierdzi, że ich ciała wydłużają się bardzo szybko, ale ich maksymalny wiek nie przekracza dwóch lat. Według innej teorii jest zupełnie na odwrót – kałamarnice rosną wolno, ale żyją długo.

Taka informacyjna rozbieżność wynika głównie z faktu, że większość danych o tych zwierzętach pochodzi z badań martwych osobników wyrzuconych na brzeg morza lub nawet szczątków znalezionych we wnętrzach kaszalotów.

Kałamarnice od zawsze wzbudzały lęk. W wielu filmach, czy grach pojawiają się jako przerażające potwory.

Polowanie

Największe gatunki kałamarnic są aktywnymi drapieżnikami.Do polowania wykorzystują swoje długie macki. Dorosłe osobniki osiedlają się zazwyczaj na obszarze o stałej faunie, a młode wędrują i odżywiają się zmiennym pokarmem. Najmniejsze okazy kałamarnic zaliczane są do owoców morza.

Zagrożenia

Pomimo że kałamarnice są groźnymi morskimi drapieżnikami – same również mogą stać się ofiarami. Ich głównym wrogiem jest kaszalot, a w swojej diecie ma je również rekin polarny.

Choć lęk wzbudzają w nas największe kałamarnice, to te „nieco” mniejsze z przyjemnością zjadamy (jeśli oczywiście ktoś lubi owoce morza, brr :))

Komunikacja

Niektóre – bardziej uspołecznione – gatunki kałamarnic potrafią także komunikować się ze sobą, głównie za pomocą zmiany koloru skóry.

Inteligencja

Kałamarnice są najprawdopodobniej zwierzętami wyjątkowo inteligentnymi.

Przejawia się to m.in. w sposobie polowania na ławice ryb, w których bierze udział kilka komunikujących się ze sobą osobników. Potrafią także ukryć się na pokładach statków rybackich, w miejscu, gdzie leżą wcześniej złowione przez ludzi kraby.

Kałamarnice są także bardzo zręczne i potrafią manipulować obiektami, prawie tak dobrze jak ludzka dłoń. Znane są także przypadki używania narzędzi, np. muszli jako schronienia.

Kałamarnica – ekspozycja w Muzeum Historii Naturalnej.

Kałamarnice – ciekawostki. Czy wiesz, że…

  • W lutym 2007 roku nowozelandzki statek rybacki złapał kolosalną kałamarnicę o wadze 495 kg i długości 10 m. Jest to największy udokumentowany naukowo okaz głowonoga.
  • Kałamarnice mają aż trzy serca.
  • Pierwszą żywą kałamarnicę olbrzymią udało się nagrać dopiero w 2011 roku w pobliżu wysp Ogasawara oddalonych o 1000 km od Tokio.
  • Najprawdopodobniej mityczny potwór Kraken był właśnie kałamarnicą olbrzymią.
  • Podobnie wielkie oczy jak kałamarnice miały ichtiozaury, gady, które wkroczyły z lądu do morza i występowały w morzach i oceanach przez 160 milionów lat – od triasu, przez jurę aż do kredy.
Skóra kałamarnic pokryta jest chromatoforami, czyli komórkami barwnikowymi, które umożliwiają głowonogom zmianę koloru ciała w zależności od otoczenia.

Polecamy

Wesprzyj nas - pomóż zwierzakom

Pokaż więcej

Podobne artykuły

18 komentarzy “Kałamarnice – giganty z głębin”

  1. Skoro największa wylowiona kalamarnica kolosalna przy długości 10 m wazyla ok 500kg to 20metrowe osobniki nie mogą osiągać tej samej wagi ale 500 pomnożone przez 2 do sześcianu czyli 500 razy 8 czyli ok 4000 kg. Ta waga bardziej pasuje do zwierzęcia o długości 20m niż te marne pol tony. Wąż o długości 20m ważylby 1,5 do 2 ton a jest od kałamarnicy ‚szczuplejszy’.Zresztą co to bylby za przeciwnik dla keszalota-500 kilogramowy głowonóg?

    1. Z tym prostym pomnożeniem wagi kałamarnicy byłbym ostrożny. W przypadku zwierząt prosta ekstrapolacja zawodzi. W „Wiedzy i Życiu” (rocznik 1992 lub 91) był n/t ciekawy artykuł z polemiką.Polecam lekturę…

  2. Chciałbym kiedyś zobaczyć żywą kalamarnice olbrzymią. Zacząłem się tym interesować kiedy w jakimś programie na martwym kaszalocie znajdowały się ogromne ślady macek.

  3. Redakcjo jedna mała uwaga. Podaliście wymiary kałamarnic na takie:
    Kałamarnica olbrzymia: 18 metrów długości i 275 kg wagi.
    Kałamarnica kolosalna: 10 metrów długości i 0,5 tony wagi.
    Mam tutaj jedną uwagę. Jak to?!?
    Według was Kałamarnica kolosalna jest prawie o połowę mniejsza od Kalmarca i waży prawię dwa razy tyle.

    1. Waga największych osobników to są szacunki. Te 500 kg to najpewniej dla największych osobników (20 metrowych), a nie dla tego największego (10-metrowego), którego wyłowiono.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.