01 07 2017


Orłosępy – orłosęp brodaty

Autor:

|

18 czerwca 2013

|

Edytowany: 28 lutego 2017

|

3 komentarzy

|

Kategoria: Afryka / Azja / Europa / Orły / Padlinożerne / Ptaki / Ptaki drapieżne / Zwierzęta

Orłosępy – orłosęp brodaty

Orłosępy (Gypaetinae) – orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus)

Bardziej urodziwe od sępów, ale w większości padlinożerne. Każdy gatunek posiada odrębny system polowania, a niektórzy przedstawiciele podrodziny nie opierają swojej diety wyłącznie na padlinie.

Klasyfikacja

  • Gromada: ptaki
  • Rząd: szponiaste
  • Rodzina: jastrzębiowate
  • Podrodzina: orłosępy

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus).

Występowanie

Ponieważ gatunków orłosępa jest bardzo dużo, zamieszkuje wszystkie kontynenty, poza Arktyką i Antarktydą. Preferuje klimat tropikalny, subtropikalny i umiarkowany.

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus)

Przebywa w europejskich górach (Pireneje, Alpy), w Azji (Kaukaz, Góry Zagros, Ałtaj, Elburs (pasmo górskie w Iranie), Himalaje) i Afryce (m.in. Góry Atlas, Wyżyna Abisyńska, Zair północno-wschodni, Kenia, północna Tanzania). Gatunek ściśle związany z górami, ostańcami, kanionami, urwiskami i wąwozami. Często spotykany również na alpejskich halach i wrzosowiskach. Preferuje obszary, w których nietrudno o kości, czyli tam, gdzie występuje sporo drapieżników, np. wilki czy orzeł przedni. W Etiopii przebywa na obrzeżach małych wiosek i miasteczek. Rzadko pojawia się poniżej 1000 m n.p.m., zazwyczaj żyje na wysokościach powyżej 2000  m n.p.m.

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus).

Charakterystyka

Wygląd

Zauważono, że orłosępy z Himalajów są większe od osobników żyjących w innych pasmach górskich. W ogólnej populacji samice są większe od samców. Od sępów odróżnia go upierzona głowa i gruba, mocna szyja. Sylwetka smukła, nogi duże, silne, chód kaczkowaty. Dorosłe osobniki są z reguły ciemnoszare, białawe lub rdzawe, twarz może być niebiesko-szara lub szaro-czarna.

Czoło białe, kontrastuje z dwiema czarnymi pręgami biegnącymi od oczu do podstawy dzioba, tworząc wokół niego swoistą brodę (stąd nazwa gatunkowa). Ubarwienie głowy, piersi i nóg zmienia się na rdzawy, ale jest to wywołane pyłem i kurzem, w którym czasem się „tarza”.

Pióra na ogonie i skrzydłach są szare. Osobniki niedojrzałe są czarno-brązowe na prawie całej powierzchni ciała, „dorosłych” kolorów nabierają po 5 latach. Jest ptakiem cichym, jedynie w gnieździe i podczas rywalizacji o samicę wydaje z siebie piskliwe dźwięki.

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus).

Sposób zdobywania pokarmu

Padlinożerca, którego gusta dietetyczne są skierowane na spożywanie szpiku kostnego. Kości połyka w całości lub rozgryza na mniejsze (ale bynajmniej nie małe) kawałki. Jego mocny układ trawienny jest wręcz stworzony do takiej diety. Jeśli kość jest zbyt duża, zrzuca ją w locie na skały z wysokości 50 – 150 m. Z rozbitej kości łatwiej wyssać odżywczy szpik. W przypadku, gdy kość nie rozłupała się na dostatecznie małe kawałki, orłosęp powtarza rytuał. Ta praktyka wymaga ogromnej wprawy, opanowanie jej wymaga ok. 7 lat intensywnych ćwiczeń!

Poluje również na żywe zwierzęta, o wiele częściej niż czynią to sępy. Upodobał sobie żółwie, które zrzuca z wysokości, aby skorupa pękła. Pozostałe zwierzęta, jakie chętnie pożera to: zające, świstaki, góralki przylądkowe, koziorożce, kozice, stenboki. Zabija przez odcięcie ofierze drogi ucieczki, zmuszając ją do rzucenia się w przepaść, ale niektóre sytuacje tego typu mogą okazać się nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności, kiedy to przerażony ssak ucieka przed pojawiającym się znienacka orłosępem.

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus).

Rozmnażanie

Okres godowy zmienia się w zależności od regionu: w Eurazji trwa od września do grudnia, na subkontynencie indyjskim – od maja do czerwca, w Etiopii – od maja do października, od maja do stycznia w Afryce południowej. Na ogół prowadzi samotniczy tryb życia, ale w okresie lęgowym tworzy głębokie relacje. Samiec pokazuje swoje możliwości w powietrzu i prezentuje szpony.

Samica znosi 1 – 2 jaja, rzadko zdarzają się 3. Inkubacja trwa 53 – 60 dni, po wykluciu pisklęta spędzają w gnieździe 100 – 130 dni. Niezależne stają się po ok. 2 latach, przez ten czas rodzice dostarczają potomstwu pożywienie. Gniazda buduje przeważnie w jaskiniach, na stromych ścianach skalnych, więc dostęp innych drapieżników nie należy do łatwych.

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus).

Dane/Wymiary

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus)

  • Długość ciała: 94 – 125 cm
  • Rozpiętość skrzydeł: 2,31 – 2,83 m
  • Masa: 4,5 – 7,8 kg

Gatunek nie jest narażony na wyginięcie.

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus).

Orłosępy – ciekawostki

  • Orłosępy brodate z Himalajów mogą zamieszkiwać obszary powyżej 7500 m n.p.m. i latać na wysokości powyżej 7 km.
  • Orłosęp brodaty jest jedynym żyjącym ptakiem wyspecjalizowanym w zdobywaniu szpiku kostnego.
  • Jest w stanie latać z kością o średnicy 10 cm i masie powyżej 4 kg lub równej swojej masie ciała.
  • Populacja orłosępa brodatego z Wyżyny Abisyńskiej (Etiopia) przystosowała się do spożywania śmieci produkowanych przez ludzi.
  • Stężenie kwasu żołądkowego wynosi ok. 1 pH, co oznacza, że duże kości są trawione w ciągu 24 godzin.

Orłosęp przepędza sępa.

Polecamy:

____________________

Pomóż tworzyć DinoAnimals - wpłać 1 PLN




DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Stegodon – jeden z największych trąbowców
Gończy polski, Pies Pawłusiewicza
Żuraw – dostojny ptak
Wilk grzywiasty – samotny łowca
Sokół norweski, Białozór (Falco rusticolus)
Jeżozwierze (Hystricidae)
Kazuar (Casuariidae)
Springer spaniel angielski
Niedźwiedź himalajski, tybetański.
Ważki – uskrzydlone drapieżniki.
Pudu (Pudú) – najmniejszy jeleń świata.
Kania ruda, rdzawa (Milvus milvus).
Latimeria – żywa skamieniałość
Kondor – jeden z największych ptaków.
Foki – urocze drapieżniki
Niesporczaki – niezniszczalne zwierzęta
Najszybsze ptaki świata – Top 10
Park Narodowy Yellowstone
Bielik olbrzymi (Haliaeetus pelagicus)
Fauna Australii / Zwierzęta Australii
Basset hound

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(3) Komentarze

  1. gość
    18 marca 2014 at 21:43

    Na fotce orłosęp przepędza młodego orłosępa.

  2. Tomash
    12 maja 2017 at 13:45

    „Preferuje obszary, w których nietrudno o kości…W Etiopii przebywa na obrzeżach małych wiosek i miasteczek” – chyba trochę niefortunne sformułowanie.

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      12 maja 2017 at 17:27

      „Preferuje obszary, w których nietrudno o kości, czyli tam, gdzie występuje sporo drapieżników, np. wilki czy orzeł przedni” – to celowe sformułowanie. Istotnym elementem diety orłosępa jest bowiem szpik kostny. Zdanie dotyczące Etiopii jest niezależne. Nie za bardzo dostrzegamy tę niefortunność, ale jesteśmy zawsze otwarci na korektę, jeśli cokolwiek wymaga poprawy.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl