01 07 2017


Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus)

Autor:

|

18 października 2013

|

Edytowany: 23 marca 2016

|

21 komentarzy

|

Kategoria: Afryka / Orły / Ptaki / Ptaki drapieżne / Zwierzęta

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus)

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus)

Sama nazwa przywołuje na myśl istotę nieustraszoną, potężną, wręcz niebezpieczną. Każdy wojownik posiada jednak drugą stronę swej osobowości, nie tylko tę mroczną. Jaki zatem naprawdę jest wojownik zbrojny?

Klasyfikacja

  • Gromada: ptaki
  • Rząd: szponiaste
  • Rodzina: jastrzębiowate
  • Podrodzina: orły
  • Rodzaj: Polemaetus
  • Gatunek: wojownik zbrojny
Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

Występowanie

Przebywa na prawie całym obszarze Afryki Subsaharyjskiej, gdzie środowisko jest przyjazne, a zapasy pożywienia obfite. Choć nie należy do gatunków powszechnych, największa populacja wybrała południe kontynentu, szczególnie Zimbabwe i RPA. Ptak ten najliczniej występuje w Parku Narodowym Krugera (RPA), Transgranicznym Parku Narodowym Kgalagadi (RPA i Botswana) i Parku Narodowym Etoszy (Namibia).

Najkorzystniejszym środowiskiem dla wojownika zbrojnego są skraje lasów, otwarte formacje leśne, sawanny i cierniste krzaki. Obce są mu natomiast gęste lasy tropikalne Gwinei czy nizinne obszary dżungli kongijskiej, choć do gniazdowania i polowania drzewa są mu niezbędne.

W Afryce południowej przystosował się do bardziej ubogich w drzewa siedlisk: półpustyń, otwartych sawann, zalesionych pagórków, słupach i innych konstrukcjach wsporczych. Przeważnie jednak woli miejsca odludne i obszary chronione.

Warto zwrócić uwagę, że preferuje odmienne tereny od wojownika wspaniałego, który wybiera tereny leśne.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

Charakterystyka – wygląd

Wielkość

Wojownik zbrojny to jeden z największych orłów, którego długość ciała mieści się między 78 – 96 cm, masa 3 – 6,2 kg, rozpiętość skrzydeł dochodzi do 260 cm (to więcej niż u orła przedniego).

Upierzenie

Dorosły osobnik obrasta ciemnymi, szaro-brązowymi piórami o jasnych brzegach na wierzchniej części ciała i głowie. Pierś, brzuch i nogi pozostają białe, przyozdobione czarnymi lub brunatnymi kropkami. Spodnia część skrzydeł jest brązowa z pręgowanymi lotkami.

Samice są zazwyczaj większe i mocniej wzorzyste od samców.

Osobniki niedojrzałe charakteryzują się jaśniejszym upierzeniem, białawą głową i klatką piersiową oraz mało wzorzystymi spodami skrzydeł. Młodociany przedstawiciel gatunku potrzebuje wielu lat (aż 7), aby osiągnąć ostateczny kolor upierzenia.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

„Korona” uformowana z kilku piór jest mało widoczna, w przeciwieństwie do okazałego i silnego dzioba.

Wojownik zbrojny wyróżnia się również mocno upierzonymi, długimi i masywnymi nogami wyposażonymi w duże, ostre szpony.

Ptak siada na gałęzi w pozycji stojącej, a potężne skrzydła zakrywają całkowicie ogon. Drapieżcę tego stosunkowo łatwo odróżnić od gadożera białobrzuchego (Circaetus pectoralis), posiadającego mniejsze gabaryty i wydatniejszą głowę oraz śnieżnobiały brzuch i mniej pstrokate lotki.

Choć wojownik wspaniały (Stephanoaetus coronatus) również staje na gałęzi, a nie siada na niej, ma wyraźnie krótsze skrzydła i dłuższy ogon (poluje pośród lasów), a jego upierzenie jest raczej zmienne w obrębie gatunku.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus) nie siada lecz stoi na gałęziach.

Dieta i sposób polowania

Nie bez powodu został nazwany „wojownikiem”, postrzegany jest bowiem jako jeden z najsilniejszych ptasich drapieżców Afryki. Podobną opinią może się pochwalić tylko wojownik wspaniały.

Stojąc na szczycie łańcucha pokarmowego, nie musi obawiać się ataków ze strony innych zwierząt, bowiem nie posiada naturalnych wrogów. Mimo nakładania się na siebie terytoriów tych obu gatunków, wojownik wspaniały preferuje bardziej zalesione siedliska, w przeciwieństwie do sawannowego wojownika zbrojnego, nie zdarza się zatem konkurencja między oboma przedstawicielami rodziny.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

Dieta

Menu różni się w zależności od dostępnego pokarmu, preferencje żywieniowe są więc z reguły podyktowane liczebnością danej zwierzyny. Na podstawie obserwacji orłów z Parku Narodowego Krugera oszacowano, że aż 45% ich diety stanowią inne ptaki, zwłaszcza kuraki (Galliformes) i gęsiówka egipska (Alopochen aegyptiaca), jak również frankoliny (Francolinus), perlice (Numididae), dropie (Otidiformes).

Poluje także na gady, np. warany i węże: kobrę przylądkową (Naja nivea), dysfolid (Dispholidus typus), żmiję sykliwą (Bitis arietans), mambę zieloną (Dendroaspis viridis), a nawet małe mamby czarne (Dendroaspis polylepis), czy pytona skalnego (Python sebae).

Gady stanowią ok. 38% diety, na pozostałe 17% składają się ssaki w tym ssaki drapieżne.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

W niektórych regionach występowania większość diety stanowią jednak ssaki: góralki (Hyracoidea), mangustowate (Herpestidae), szczury (Rattus), postrzałki (Pedetidae), jest w stanie upolować również większą zdobycz: karakala (Caracal caracal), serwala (Leptailurus serval), szakala czaprakowego (Canis mesomelas), młodą impalę (Aepyceros melampus) i inne niewielkie antylopy.

Poluje głównie w locie, szybując wysoko ponad swym terytorium. Kiedy zauważy ofiarę (z odległości 3 – 5 km!), atakuje ją z zaskoczenia. Czasem może czyhać na łup na wysokiej gałęzi lub ukrywać się pośród gęstej roślinności w pobliżu zbiornika wodnego.

Zabija zazwyczaj na ziemi lub na drzewie, ale istnieję przypadki zabicia upolowanego zwierzęcia w trakcie lotu.

Rozpiętość skrzydeł wojownika zbrojnego może osiągać 260 cm.

Rozmnażanie

Zależnie od miejsca występowania wojownik zbrojny rozmnaża się w rożnych porach roku: w Senegalu okres rozrodczy trwa od listopada do kwietnia, w Sudanie od stycznia do czerwca, w północno-wschodniej Afryce od sierpnia do lipca, natomiast we wschodniej części kontynentu rozród może odbywać się w dowolnym miesiącu, choć głównie między kwietniem i listopadem.

Zaloty

Ptaki nie wykonują imponujących pokazów lotniczych podczas zalotów, samce ograniczają się do płynnych, łagodnych okrążeń nad terytorium, do których samica bardzo rzadko dołącza.

W sezonie lęgowym ptaki te, choć ciche na co dzień, emitują głośne, płaczliwe wokalizacje.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

Gniazdo

Po zalotach para buduje gniazdo w koronach dużych drzew, często umiejscawiając je na głównym rozwidleniu gałęzi, 6 – 20 m nad ziemią, choć zarejestrowano gniazda na wysokościach między 5 – 70 m, czyli praktycznie na samym czubku.

Wojownik zbrojny preferuje drzewa rosnące na zboczach skał, w dolinach lub na szczytach wzgórz, tylko raz znaleziono gniazdo wewnątrz jaskini. Samo gniazdo to ogromna konstrukcja tworzona z patyków, osiągająca 1,2 – 1,5 m średnicy i 0,6 m głębokości.

Gniazdo po wieloletnim używaniu i udoskonalaniu może mierzyć nawet 2 m średnicy i głębokości.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

Rozród wojownika zbrojnego ma niską częstotliwość, w jednym lęgu pojawia się bowiem 1 jajo (rzadko 2), na dodatek co drugi rok (co jest racze typowe dla ptaków drapieżnych).

Inkubacja trwa od 45 do 53 dni, pisklę obrasta w pióra po 96 – 104 dniach od wyklucia.

Mimo stosunkowo szybkiego uniezależnienia się (samodzielne loty, nauka podczas polowania), niedojrzałe młode pozostanie pod opieką rodziców przez kolejne 6, a nawet 12 miesięcy.

Długi okres opieki nad młodym jest jednym z głównych powodów sporych przerw w rozmnażaniu.

Gady stanowią ok. 38% diety wojownika zbrojnego.

Szczegółowe dane i wymiary

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus)

  • Długość: 78 – 96 cm
  • Rozpiętość skrzydeł: 188 – 260 cm
  • Długość skrzydła: 56 – 67,5 cm
  • Długość ogona: 27,2 – 32 cm
  • Długość stępu: 9,7 – 13 cm
  • Długość dzioba: 5,5 cm
  • Masa: 3 – 6,2 kg

Samice jest większa od samca i nieco bardziej wzorzyście upierzona.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

Wojownik zbrojnyciekawostki

  • Wojownik zbrojny jest największym orłem Afryki i 5 najcięższym orłem świata.
  • Wojownik zbrojny w języku angielskim nosi nazwę Martial Eagle.
  • Jest na tyle silny, że potrafi przewrócić dorosłego człowieka.
  • Ptaki te słyną z ogromnych areałów osobniczych, których powierzchnia dochodzi czasem do 1000 km2.
  • Częściej od pozostałych afrykańskich orłów wojownik zbrojny jest obserwowany w locie.
  • Dysponuje świetnym wzrokiem, ponad 3 razy ostrzejszym od ludzkiego.
  • Wojownik zbrojny może upolować dropa olbrzymiego (Ardeotis kori), uznawanego za najcięższe latające zwierzę współczesnego świata.
  • W południowoafrykańskiej krainie geograficznej Karru wojowniki zbrojne gnieżdżą się czasem na wieżach nadajnikowych.
  • Gatunek został sklasyfikowany jako bliski zagrożenia wyginięciem z powodu utraty siedlisk, zatruć, zanieczyszczeń, jak również na skutek porażeń prądem i niskiego wskaźnika rozrodu.

Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus).

Polecamy

____________________

Pomóż tworzyć DinoAnimals - wpłać 1 PLN




DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Drop wielki, zwyczajny (Otis tarda)
Kuvasz, kuvasz węgierski
Niedźwiedź jaskiniowy (Ursus spelaeus)
Najwyżej latające ptaki – Top10
Żółw Karetta (Caretta caretta).
Żubr – władca puszczy
Orlik krzykliwy – spacerujący orzeł
Kot pustynny, kot arabski
Kot egzotyczny – Garfield?
Najmądrzejsze psy – Top 10 i Top 100
Mityczne ptaki – Feniks i Rok. Przyjaciel i wróg słońca.
Największe gady świata – Top 10
Słoń indyjski (Elephas maximus)
Glyptodon – chodząca forteca
Delfin zwyczajny, pospolity, krótkopyski
Aborygeński Tęczowy Wąż
Park Narodowy Yellowstone
Kot pręgowany
Panda mała, panda czerwona, pandka ruda
Platybelodon – słoń bez trąby
Zające (Leporidae).

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(21) Komentarze

  1. Maciej
    18 października 2013 at 13:02

    Pisaliście że to pośród łabędzi jest najcięższy osobnik.

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      18 października 2013 at 17:56

      Macieju, bo tak jest w rzeczywistości.

      Musimy oddzielić największą wagę od wagi średniej czy mediany. Należy również wziąć pod uwagę, że pomiary zwierząt nie są aż tak dokładne, jak pomiary ludzi.

      Największy osobnik pośród ptaków latających, wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa jest łabędziem. To łabędź niemy i do tego z Polski.

      Dropy wielkie, dropy olbrzymie i łabędzie należą do najcięższych ptaków latających.

      Drop olbrzymi ma nieco większą średnią wagę niż drop wielki, czy łabędź niemy.

  2. Maciej
    18 października 2013 at 18:03

    Dobrze.A planujecie artykuł o moa czy mamutaku bo to są ciekawe zwierzęta nie każe ale chcę się zapytać

  3. Maciej
    18 października 2013 at 18:33

    A ile waży drop olbrzymi

  4. Maciej
    19 października 2013 at 08:02

    Ojej to przepraszam.

  5. wiktor
    7 lutego 2014 at 18:12

    moje ulubione ptaki drapieżne to wojowniki, harpia wielka, wymarłe, sokół wędrowny, pustułka, bielik zwyczajny, bielik olbrzymi i… właściwie wszystkie.
    największe ptaki drapieżne (z innych źródeł)

    1. harpia wielka – 110 cm dł. 160-230 cm rozpiętość skrzydeł, 4-10 kg

    2. orłosęp- 125 cm dł. 230-275 cm rozpiętości skrzydeł, 3-12 kg

    3. wojowniki

    4. bielik olbrzymi

    5. inne bieliki

    6.małpożer

    7. orzeł przedni

    8. orzeł cesarski

    9. ?

    10. ?

    każdy ma inne informacje, więc inne źródło, inne informacje.

  6. Maciej
    8 lutego 2014 at 11:54

    Czy może upolować dorosłą impalę?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      8 lutego 2014 at 12:38

      Wojownik zbrojny nie poluje na tak duże zwierzęta – jedynie na młode. Ptak przy każdym ataku na tak dużą ofiarę narażony byłby na złamanie skrzydła, a do tego nie może dopuścić. Musisz pamiętać, że choć ptaki drapieżne wyglądają na duże, to jednak są one bardzo delikatnie zbudowane. Każde polowanie to ryzyko, a to należy minimalizować. Pomyśl, czy Ty polując narażałbyś się zbytecznie? W jakim celu? Ptaki nie opowiadają o swoich sukcesach, lecz polują aby się pożywić. Nie ma sensu polować na tak dużą ofiarę, gdyż sam jej nie zje, a tak naprawdę sprawiłby jedynie frajdę padlinożercom, sam nic z tego poza zbędnym ryzykiem nie mając.

      • Maciej
        8 lutego 2014 at 14:24

        A dlaczego orzeł Haasta polował na wielkie moa które były od niego kilkanaście krotnie cięższe?

      • Redakcja DinoAnimals.pl
        8 lutego 2014 at 14:33

        Maćku, jeśli przeczytasz z uwagą artykuł poświęcony moa oraz gigantyzmowi wyspowemu, będziesz wiedział, iż bronią moa, podobnie jak wielkich dinozaurów roślinożernych (zauropodów) była ich wielkość.

        Tak na prawdę nie wiemy jaka była wielkość graniczna ptaków, na które orzeł Haasta polował – spora część to jedynie domysły. Można jednak przyjąć, że wątpliwe jest aby orzeł polował na dorosłe moa ważące 250 kg, raczej wybierał osobniki młode, lub słabe i chore. Chyba, że polował grupowo (na co nie ma dowodów).

  7. Boogie
    1 października 2014 at 20:51

    Wiecie może jaka jest długość jego szponów? Jeśli tak to prosiłbym o dodanie tej informacji do danych i wymiarów.

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      1 października 2014 at 22:18

      Jeśli zdobędziemy takie dane, to je z pewnością zamieścimy. Niestety w tej chwili nie posiadamy takiej informacji.

  8. Karolina
    1 stycznia 2015 at 21:01

    Czy wszystkie wojowniki to orły?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      2 stycznia 2015 at 00:59

      I tak i nie :). Zależne jest to w jaki sposób definiujemy orły. W kontekście definicji, którą wyjaśniliśmy w artykule Bielik a orzeł wojowniki nie są orłami, niemniej w potocznym znaczeniu są.

      • Karolina
        2 stycznia 2015 at 17:02

        Dziękuję za odpowiedź 🙂

      • Karolina
        24 stycznia 2015 at 16:29

        A czy wojownik zbrojny to orzeł ?

      • Marek
        24 stycznia 2015 at 16:40

        Tak, wojownik to orzeł. Należy do podrodziny orłów – zerknij do klasyfikacji na początku artykułu.

  9. Magda
    2 stycznia 2015 at 21:35

    Czy harpie to myszołowy?

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl