01 06 2017


Pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus)

Autor:

|

4 lipca 2013

|

Edytowany: 17 października 2014

|

21 komentarzy

|

Kategoria: Polska / Ptaki / Ptaki drapieżne / Zwierzęta

Pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus)

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus)

Pustułka zwyczajna – siostra sokoła

Pustułki to drapieżne ptaki, o dość niepozornym wyglądzie. Jak na drapieżniki są bowiem dość niewielkich rozmiarów. Mimo to są świetnymi łowcami, a doskonały wzrok pozwala im na jeszcze większą skuteczność w czasie łowów. Co jeszcze jest w nich wyjątkowego?

Klasyfikacja

  • Gromada: ptaki (Aves)
  • Rząd: sokołowe (Falconiformes)
  • Rodzina: sokołowate (Falconidae)
  • Rodzaj: Falco
  • Gatunek: pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus)

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Podgatunki

Do oficjalnej klasyfikacji zostało wpisanych 11 podgatunków pustułki, żyjących w bardzo różnych częściach świata. Jest to główny czynnik rozróżniający poszczególne rodzaje, ponieważ większość z nich nie różni się od siebie pod względem morfologii. Są to:

  • Pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus tinnunculus) – występuje w strefie klimatów umiarkowanych na terenie Europy, Azji, Ameryki Północnej, a także na obszarze od Himalajów po Morze Ochockie. Gatunki zamieszkujące północną Azję migrują zimą do cieplejszych miejsc.
  • Pustułka ciemnoplama (Falco tinnunculus neglectus) – występuje jedynie w północnej części Republiki Zielonego Przylądka
  • Pustułka wyspowa (Falco tinnunculus alexandri) – podobnie jak pustułkę ciemnoplamą można ją spotkać w Republice Zielonego Przylądka, ale w jej południowo-zachodnich wyspach
  • Pustułka sahelska (Falco tinnunculus rufescens) – występuje od wschodniego Sahelu po Etiopię, a na południu jej zasięg sięga Doliny Konga, Tanzanii, a na północnym wschodzie Angoli.
  • Falco tinnunculus perpallidus – zamieszkuje północno-wschodnią Syberię do północno-wschodnich Chin i Korei
  • Falco tinnunculus interstictus – zajmuje tereny od wschodniej Azji od Tybetu do Japonii i Korei, a na południu sięga aż do Indochin. Jest to jeden z gatunków migrujących – zimą przemieszcza się  na terytorium południowych Indii do Filipin
  • Falco tinnunculus objurgatus – pojawia się na Sri Lance oraz w Indiach
  • Falco tinnunculus canariensis – można go spotkać na Maderze i zachodnim terytorium Wysp Kanaryjskich
  • Falco tinnunculus dacotiae – także występuje na Wyspach Kanaryjskich, jednak jest to gatunek młodszy niż Falco tinnunculus canariensis
  • Falco tinnunculus rupicolaeformis – zamieszkuje Półwysep Arabski za wyjątkiem pustyń. Spotkać go można także wzdłuż Morza Czerwonego w kierunku Afryki
  • Falco tinnunculus archerii – występuje w Somalii, wybrzeżu Kanii oraz Archipelagu Sokorty

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Środowisko naturalne

Niektóre gatunki pustułek migrują zimą do cieplejszych miejsc, jednak większość pozostaje na jednym obszarze przez cały rok. Jako siedliska ptaki te wybierają mokradła, wrzosowiska i pola. Pustułki nie budują własnych gniazd, ale korzystają z tych stworzonych przez inne ptaki lub używają otworów skalnych i sprzyjających miejsc na budynkach. Pustułki bardzo łatwo przystosowują się do siedzib ludzkich.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Cechy charakterystyczne

Jak inne ptaki z rodzaju Falco pustułki mają długie skrzydła i ogony.

Ich upierzenie przyjmuje w większości przypadków barwę kasztanową z czerniawymi plamami na wierzchniej stronie skrzydeł i wąskimi smugami tego koloru na spodzie. Czarną barwę mają także lotki, czyli pióra odpowiedzialne za latanie.

W przeciwieństwie do większości ptaków drapieżnych, wykazują one dymorfizm płciowy, jeśli chodzi o ubarwienie. Samce mają mniej czarnych plam i smug, posiadają natomiast niebieskoszary ogon oraz „czapkę”. U samic ogon jest brązowy. Tęczówki pustułek zwyczajnych są ciemne, a łapy i żółte.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Polowanie

Podczas polowania pustułki wnoszą się około 10-20 metrów nad ziemię i stamtąd wypatrują swojej ofiary. Pustułka potrafi niemal zawisnąć w powietrzu, dostosowując swą prędkość do prędkości wiatru. Podobnie jak inne drapieżne ptaki mają bardzo dobry wzrok i są w stanie widzieć prawie na poziomie ultrafioletu. Kiedy pustułka wypatrzy ofiarę szybko „nurkuje” w stronę celu. Częstym miejscem polowania tych ptaków są okolice autostrad i dróg. Sposób polowania przypomina polowanie sokoła wędrownego.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Dieta

Pustułki żywią się głównie niewielkimi gryzoniami, jak myszy, nornice, ryjówki, jednak ich dieta zależy w dużej mierze od rejonu, który zamieszkują.

Na niektórych wyspach oceanicznych podstawą wyżywienia pustułek są niewielki ptaki – w tym pisklęta. Swoim posiłkiem czynią też czasami jaszczurki, ale jest to powszechniejsze w południowych szerokościach geograficznych.

W razie potrzeby jedzą także owady: pająki, dżdżownice czy chrząszcze.

Dzienne zapotrzebowanie pustułki na jedzenie to około 1/5 jej masy ciała.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Rozmnażanie i rozwój

Pustułki to zwierzęta dość monogamiczne – łączą się w pary, których związki trwają lata, a niekiedy całe życie. Samica w okresie wiosennym składa od 3 do 5 jaj. Wysiaduje je samodzielnie przez około 26-34 dni. W tym czasie samiec zajmuje się dostarczaniem jej jedzenia. Młode po wykluciu rosną w bardzo szybkim tempie – cała wytwarzana przez nich energia koncentruje się na wzroście, przez co długo są wrażliwe na zimno. Po 4-5 tygodniach od wyklucia są już dobrze wykształcone, jednak zostają z rodzicami jeszcze przez około miesiąca nabierając w tym czasie wszystkich niezbędnych umiejętności łowieckich.

Dojrzałość płciową młode osobniki osiągają po roku od urodzenia, jednak w pierwszych 12 miesiącach od jej osiągnięcia nie uczestniczą w godach.

Pustułki mogą żyć nawet 16 lat, choć udokumentowano przypadek ptaka z tego gatunku, który miał 24 lata. Jednak śmiertelność wśród młodych pustułek jest bardzo wysoka – w pierwszym roku życia wynosi ona aż 70%. Większość ptaków z tego gatunku nie dożywa 2 lat.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Populacja

Globalna populacja pustułek szacowana jest na około 5 milionów osobników.

Tak samo jak wiele innych gatunków ptaków drapieżnych pustułka została wyeliminowana z niektórych rejonów Wielkiej Brytanii w XIX wieku przez leśniczych i kłusowników. Mimo to dziś ich populacja dziś w tym kraju wynosi od 50 do 70 tysięcy par.

Populacja pustułki spada na całym świecie, głównie z powodu ograniczania zasięgu ich naturalnych siedlisk. Mimo to nie jest to gatunek zagrożony.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Szczegółowe dane/wymiary

Pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus)

W porównaniu do innych ptaków drapieżnych pustułki są dość małe, ale zestawiając je z pozostałymi rodzajami ptaków ich rozmiary wypadają całkiem pokaźnie.

  • Długość od głowy do ogona: od 32 do 39 centymetrów
  • Rozpiętość skrzydeł: od 65 do 82 centymetrów
  • Dorosłe samice są większe niż samce. Waga samca waha się od 136 do 252 gram (średnio 155 gram), a samicy od 154 do 314 gram (średnio 184 gram)

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Pustułki – ciekawostki

  • Naturalnymi wrogami pustułki są jastrzębie, sokoły, krogulce oraz puchacze.
  • Pustułka była jednym z bohaterów książki oraz serialu animowanego „Zwierzęta ze stumilowego lasu”.

Polecamy

____________________

Pomóż tworzyć DinoAnimals - wpłać 1 PLN




DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Walenie (Cetacea)
Jak (Bos grunniens, Bos mutus)
Bawół afrykański – byk z afryki
Szop pracz (Procyon lotor)
Łoś, łosie (Alces alces).
Paraceratherium, Indrikoterium Baluchitherium
Wojownik wspaniały (Stephanoaetus coronatus)
Największe i najcięższe ptaki na Ziemi – Top 10
Głuszec zwyczajny (Tetrao urogallus)
Waran papuaski, krokodylowy (Varanus salvadorii)
Maltańczyk
Ryś kanadyjski (Lynx canadensis)
Foksterier szorstkowłosy
Królestwo zwierząt – Mięczaki (Mollusca)
Kot pręgowany
Historia wymierania gatunków zwierząt i roślin
Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda)
Kojot (Canis latrans)
Argentawis (Argentavis magnificens)
Gawron – towarzyski ptak
Kot egzotyczny – Garfield?

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(21) Komentarze

  1. Creepu
    30 sierpnia 2014 at 00:19

    jak odróżnić pustułke od sokoła?

  2. Creepu
    30 sierpnia 2014 at 00:54

    Ale jak odróżnic pustułke zwyczajna od sokoła wędrownego?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      30 sierpnia 2014 at 01:00

      Creepu zerknij proszę do artykułu na temat sokoła wędrownego, przeczytaj jego charakterystykę i porównaj z charakterystyką pustułki. Sokół wędrowny jest większy od pustułki, ma też inne ubarwienie.

  3. Creepu
    30 sierpnia 2014 at 15:09

    Jej! Spotkałem sokoły ostatnio, piękne są! Ale pustułki to jeszcze nie widziałem 🙁

  4. Boogie
    17 października 2014 at 14:42

    Na początku moglibyście zmienić z łowców na np. drapieżniki żeby uniknąć powtórzenia.

  5. Ewa
    12 marca 2016 at 10:53

    Czy postułki jedzą gołębie

  6. piotr
    7 maja 2016 at 21:02

    Mam pytanie. Czy da się udomowić pustułke. Myślę o wychowaniu na balkonie gdyż mamy problem z gołębiami i chce aby ptaki zdziałały odstraszająco. Czy się uda i jakie warunki przygotować. Dziękuję i pozdrawiam. Piotr

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      8 maja 2016 at 00:59

      Pustułkę można wykorzystywać w sokolnictwie, lecz z pewnością wychowywanie jej na balkonie to nie jest dobry pomysł.

      • Janutz Sacz
        22 sierpnia 2016 at 17:53

        W stumilowym lesie żył pan sowa, a nie pustułka.

      • Redakcja DinoAnimals.pl
        22 sierpnia 2016 at 21:26

        W serialu animowanym Disneya występuje pustułka o imieniu Kessie. Zadebiutowała w „The New Adventures of Winnie the Pooh” w odcinku „Find Her, Keep Her”.

  7. Gaja
    27 maja 2017 at 14:59

    U mnie na balkonie pustułka upatrzyła sobie doniczkę zapełnioną ziemią i tam teraz co drugi dzień znosi jajko.Na chwilę obecną jest już trzy jaja i krótko mówiąc „rodzina nam się powiększy” cieszy nas to bo obserwujemy jak to samiec dba o samiczkę i przynosi jej małe myszki,jaszczurki itd…i ją dokarmia.Samiczka nawet już nas toleruje nawet jak usiądziemy sobie na balkonie to nawet nie ucieka,samiec natomiast jest bardziej płochliwy.Zauważyłam że samiec również czasami zastępuje samiczkę i siedzi na jajkach, czyżby one na przemian te jaja wysiadywały? bo nie doczytałam się co do tego tematu wysiadywania jaj.

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      27 maja 2017 at 15:24

      Wspaniałe wieści 🙂 Zdarza się, że samiec pustułki czasami przejmuje obowiązki i wysiaduje jaja, ale to sporadycznie występujące zachowania. Głownie to samica przez cały czas opiekuje się gniazdem, a samiec zapewnia pokarm jej i później młodym.
      Pustułki są płochliwe, więc o ile możesz, to postaraj się im nie przeszkadzać, gdyż mogłyby porzucić gniazdo lub, co gorsza, później nawet młode.

      • Gaja
        27 maja 2017 at 16:36

        Dziękuję za odpowiedź.Staramy się nie podchodzić i nie straszyć je.Ja tak wyczułam że one już wiedzą że my nie zrobimy im krzywdy.W godzinach rannych jak samiczka zazwyczaj zniesie nowe jajo to na chwilę odlatuje i wtedy mogę zrobić małą sesję zdjęciową gniazda wraz z nowo zniesionym jajeczkiem.W zeszłym roku te pustułki zagnieździły się u mojego sąsiada na IX piętrze/miał pięć młodych/ lecz on w tym roku je pogonił i tak jak już pisałam zagnieździły się u nas na X piętrze w blokowisku.Cieszymy się bardzo że dobrze poczuły się u nas i mogą szczęśliwie się rozmnażać bo przecież ten gatunek jest pod ochroną.Pozdrawiam- opolanka Jadwiga :-).

      • Redakcja DinoAnimals.pl
        27 maja 2017 at 18:18

        Jak będziesz miała chęć, to możesz dodać w Notatniku temat np. Pustułka na balkonie i załączać tam zdjęcia Twoich pustułek, a my podepniemy to do artykułu 🙂

  8. Gaja
    27 maja 2017 at 20:08

    HURRA! właśnie przed chwileczką pojawiło się 4 jajeczko mamuśka na chwileczkę odfrunęła, rodzinka będzie liczna i śliczna, Postaram się dodać to do Notatnika ale muszę o to poprosić swoją latorośl bo ja nie potrafię jestem już ponad ” półwiekową” babką- pozdrawiam.

    • Alicja
      27 maja 2017 at 22:09

      Aż Wam zazdroszczę tych sokołów na balkonie 🙂

  9. Gaja
    28 maja 2017 at 07:35

    Witam ponownie! Mam jeszcze jedno pytanie do redakcji dinoanimals otóż:obawiam się że jak te młode się wyklują czy mi nie pospadają z tej doniczki bo ona nie jest za duża i wisi przymocowana na takim relingu z półeczką jakby na zewnątrz balkonu i zastanawiam się czy nie przenieść tej całej doniczki w całości, oczywiście w tym samym miejscu do jakiegoś większego kosza.Bo naprawdę obawiam się czy te młodziutkie pustułki mi nie powypadają.Oczywiście zrobiłabym to w momencie jak samiczka by na chwilę odfrunęłą i w miarę jak najszybciej.Czy jest to możliwe czy raczej nie dotykać tego gniazda?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      28 maja 2017 at 11:32

      Gaju, podstawowa zasada w takich wypadkach, to nie dotykać gniazda. Jeśli jednak uważasz, że istnieje duże prawdopodobieństwo, iż wyklute maluchy mogłyby pospadać, to trzeba temu przeciwdziałać. Jest duża szansa, skoro ptaki akceptują Waszą obecność, że matka nie porzuci jednak gniazda po takim zabezpieczeniu. Jeśli zatem miałabyś to zrobić, to tylko teraz. Mamy jednak świadomość, że ryzyko istnieje.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl