31 10 2014

Pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus)

Autor:

|

4 lipca 2013

|

Zmodyfikowany: 17 października 2014

|

Kategoria:

Pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus)


Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus)

Pustułka zwyczajna – siostra sokoła

Pustułki to drapieżne ptaki, o dość niepozornym wyglądzie. Jak na drapieżniki są bowiem dość niewielkich rozmiarów. Mimo to są świetnymi łowcami, a doskonały wzrok pozwala im na jeszcze większą skuteczność w czasie łowów. Co jeszcze jest w nich wyjątkowego?

Klasyfikacja

  • Gromada: ptaki (Aves)
  • Rząd: sokołowe (Falconiformes)
  • Rodzina: sokołowate (Falconidae)
  • Rodzaj: Falco
  • Gatunek: pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus)

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Podgatunki

Do oficjalnej klasyfikacji zostało wpisanych 11 podgatunków pustułki, żyjących w bardzo różnych częściach świata. Jest to główny czynnik rozróżniający poszczególne rodzaje, ponieważ większość z nich nie różni się od siebie pod względem morfologii. Są to:

  • Pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus tinnunculus) – występuje w strefie klimatów umiarkowanych na terenie Europy, Azji, Ameryki Północnej, a także na obszarze od Himalajów po Morze Ochockie. Gatunki zamieszkujące północną Azję migrują zimą do cieplejszych miejsc.
  • Pustułka ciemnoplama (Falco tinnunculus neglectus) – występuje jedynie w północnej części Republiki Zielonego Przylądka
  • Pustułka wyspowa (Falco tinnunculus alexandri) – podobnie jak pustułkę ciemnoplamą można ją spotkać w Republice Zielonego Przylądka, ale w jej południowo-zachodnich wyspach
  • Pustułka sahelska (Falco tinnunculus rufescens) – występuje od wschodniego Sahelu po Etiopię, a na południu jej zasięg sięga Doliny Konga, Tanzanii, a na północnym wschodzie Angoli.
  • Falco tinnunculus perpallidus – zamieszkuje północno-wschodnią Syberię do północno-wschodnich Chin i Korei
  • Falco tinnunculus interstictus – zajmuje tereny od wschodniej Azji od Tybetu do Japonii i Korei, a na południu sięga aż do Indochin. Jest to jeden z gatunków migrujących – zimą przemieszcza się  na terytorium południowych Indii do Filipin
  • Falco tinnunculus objurgatus – pojawia się na Sri Lance oraz w Indiach
  • Falco tinnunculus canariensis – można go spotkać na Maderze i zachodnim terytorium Wysp Kanaryjskich
  • Falco tinnunculus dacotiae - także występuje na Wyspach Kanaryjskich, jednak jest to gatunek młodszy niż Falco tinnunculus canariensis
  • Falco tinnunculus rupicolaeformis – zamieszkuje Półwysep Arabski za wyjątkiem pustyń. Spotkać go można także wzdłuż Morza Czerwonego w kierunku Afryki
  • Falco tinnunculus archerii - występuje w Somalii, wybrzeżu Kanii oraz Archipelagu Sokorty

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Środowisko naturalne

Niektóre gatunki pustułek migrują zimą do cieplejszych miejsc, jednak większość pozostaje na jednym obszarze przez cały rok. Jako siedliska ptaki te wybierają mokradła, wrzosowiska i pola. Pustułki nie budują własnych gniazd, ale korzystają z tych stworzonych przez inne ptaki lub używają otworów skalnych i sprzyjających miejsc na budynkach. Pustułki bardzo łatwo przystosowują się do siedzib ludzkich.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Cechy charakterystyczne

Jak inne ptaki z rodzaju Falco pustułki mają długie skrzydła i ogony.

Ich upierzenie przyjmuje w większości przypadków barwę kasztanową z czerniawymi plamami na wierzchniej stronie skrzydeł i wąskimi smugami tego koloru na spodzie. Czarną barwę mają także lotki, czyli pióra odpowiedzialne za latanie.

W przeciwieństwie do większości ptaków drapieżnych, wykazują one dymorfizm płciowy, jeśli chodzi o ubarwienie. Samce mają mniej czarnych plam i smug, posiadają natomiast niebieskoszary ogon oraz „czapkę”. U samic ogon jest brązowy. Tęczówki pustułek zwyczajnych są ciemne, a łapy i żółte.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Polowanie

Podczas polowania pustułki wnoszą się około 10-20 metrów nad ziemię i stamtąd wypatrują swojej ofiary. Pustułka potrafi niemal zawisnąć w powietrzu, dostosowując swą prędkość do prędkości wiatru. Podobnie jak inne drapieżne ptaki mają bardzo dobry wzrok i są w stanie widzieć prawie na poziomie ultrafioletu. Kiedy pustułka wypatrzy ofiarę szybko „nurkuje” w stronę celu. Częstym miejscem polowania tych ptaków są okolice autostrad i dróg. Sposób polowania przypomina polowanie sokoła wędrownego.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Dieta

Pustułki żywią się głównie niewielkimi gryzoniami, jak myszy, nornice, ryjówki, jednak ich dieta zależy w dużej mierze od rejonu, który zamieszkują.

Na niektórych wyspach oceanicznych podstawą wyżywienia pustułek są niewielki ptaki – w tym pisklęta. Swoim posiłkiem czynią też czasami jaszczurki, ale jest to powszechniejsze w południowych szerokościach geograficznych.

W razie potrzeby jedzą także owady: pająki, dżdżownice czy chrząszcze.

Dzienne zapotrzebowanie pustułki na jedzenie to około 1/5 jej masy ciała.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Rozmnażanie i rozwój

Pustułki to zwierzęta dość monogamiczne - łączą się w pary, których związki trwają lata, a niekiedy całe życie. Samica w okresie wiosennym składa od 3 do 5 jaj. Wysiaduje je samodzielnie przez około 26-34 dni. W tym czasie samiec zajmuje się dostarczaniem jej jedzenia. Młode po wykluciu rosną w bardzo szybkim tempie – cała wytwarzana przez nich energia koncentruje się na wzroście, przez co długo są wrażliwe na zimno. Po 4-5 tygodniach od wyklucia są już dobrze wykształcone, jednak zostają z rodzicami jeszcze przez około miesiąca nabierając w tym czasie wszystkich niezbędnych umiejętności łowieckich.

Dojrzałość płciową młode osobniki osiągają po roku od urodzenia, jednak w pierwszych 12 miesiącach od jej osiągnięcia nie uczestniczą w godach.

Pustułki mogą żyć nawet 16 lat, choć udokumentowano przypadek ptaka z tego gatunku, który miał 24 lata. Jednak śmiertelność wśród młodych pustułek jest bardzo wysoka – w pierwszym roku życia wynosi ona aż 70%. Większość ptaków z tego gatunku nie dożywa 2 lat.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Populacja

Globalna populacja pustułek szacowana jest na około 5 milionów osobników.

Tak samo jak wiele innych gatunków ptaków drapieżnych pustułka została wyeliminowana z niektórych rejonów Wielkiej Brytanii w XIX wieku przez leśniczych i kłusowników. Mimo to dziś ich populacja dziś w tym kraju wynosi od 50 do 70 tysięcy par.

Populacja pustułki spada na całym świecie, głównie z powodu ograniczania zasięgu ich naturalnych siedlisk. Mimo to nie jest to gatunek zagrożony.

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Szczegółowe dane/wymiary

Pustułka zwyczajna (Falco tinnunculus)

W porównaniu do innych ptaków drapieżnych pustułki są dość małe, ale zestawiając je z pozostałymi rodzajami ptaków ich rozmiary wypadają całkiem pokaźnie.

  • Długość od głowy do ogona: od 32 do 39 centymetrów
  • Rozpiętość skrzydeł: od 65 do 82 centymetrów
  • Dorosłe samice są większe niż samce. Waga samca waha się od 136 do 252 gram (średnio 155 gram), a samicy od 154 do 314 gram (średnio 184 gram)

Pustułka zwyczajna, sokół pustułka (Falco tinnunculus).

Pustułki – ciekawostki

  • Naturalnymi wrogami pustułki są jastrzębie, sokoły, krogulce oraz puchacze.
  • Pustułka była jednym z bohaterów książki oraz serialu animowanego „Zwierzęta ze stumilowego lasu”.

Polecamy

____________________

Zostań naszym fanem - nie gryziemy, naprawdę :) - Odwiedź Fanpage DinoAnimals





DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Chrząszcze – najliczniejsze owady na świecie
Polski owczarek nizinny
Wyżeł niemiecki krótkowłosy
Najsilniejsze szczęki wśród ssaków – Top 10
Wargacz, aswal (Melursus ursinus)
Kot syjamski – pies wśród kotów
Najbardziej zagrożone gatunki ssaków – Top 10
Kot perski
Maine coon – największy kot domowy
Kot egzotyczny – Garfield?
Ragdoll
Czarny pies
Wilczak czechosłowacki – pies w wilczej skórze
Wróbel zwyczajny, domowy, jagodnik
Ryby rozdymkowate, kolcobrzuchowate
Osioł (Equus africanus, Equus asinus)
Duk wspaniały, langur książęcy, wspaniały
Dżelada brunatna – „straszna małpa”
Najgłębiej nurkujące ssaki.
Basset hound
Największe pazury i szpony zwierząt – TOP10

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(7) Komentarze(y)

  1. Creepu
    30 sierpnia 2014 at 00:19

    jak odróżnić pustułke od sokoła?

  2. Creepu
    30 sierpnia 2014 at 00:54

    Ale jak odróżnic pustułke zwyczajna od sokoła wędrownego?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      30 sierpnia 2014 at 01:00

      Creepu zerknij proszę do artykułu na temat sokoła wędrownego, przeczytaj jego charakterystykę i porównaj z charakterystyką pustułki. Sokół wędrowny jest większy od pustułki, ma też inne ubarwienie.

  3. Creepu
    30 sierpnia 2014 at 15:09

    Jej! Spotkałem sokoły ostatnio, piękne są! Ale pustułki to jeszcze nie widziałem :(

  4. Boogie
    17 października 2014 at 14:42

    Na początku moglibyście zmienić z łowców na np. drapieżniki żeby uniknąć powtórzenia.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Zonka.pl - Strefa dla dziewczyn