29 03 2017


Orzeł cesarski (Aquila heliaca)

Autor:

|

28 stycznia 2014

|

Edytowany: 28 lutego 2017

|

14 komentarzy

|

Kategoria: Afryka / Azja / Europa / Orły / Polska / Ptaki / Ptaki drapieżne / Zwierzęta

Orzeł cesarski (Aquila heliaca)

Orzeł cesarski (Aquila heliaca)

Orły cesarskie to niedostępne ptaki, tworzące zgrane rodziny i nie pokazujące się zbyt często ludzkim oczom. Orzeł cesarski to jeden z wielu orłów, który buduje duże gniazda nadrzewne, jednak tworzone przez niego konstrukcje „zasłużyły” na specjalne określenie ze względu na miejsca, w których powstają.

Klasyfikacja

  • Gromada: ptaki
  • Rząd: szponiaste
  • Rodzina: jastrzębiowate
  • Podrodzina: orły
  • Rodzaj: Aquila
  • Gatunek: orzeł cesarski

Orzeł cesarski (Aquila heliaca).

Występowanie

Lęgi odbywają się od południowo-wschodniej Europy do zachodniej i centralnej Azji. Większość osobników wędruje, zmieniając siedliska z nadejściem zimy – kierują się wtedy na wschód Afryki (Tanzania) i południowy wschód Azji (Półwysep Arabski, subkontynent indyjski, południowe i wschodnie Chiny).

Występuje również w południowej Rosji, północno-zachodnich Indiach, północnym Pakistanie, Mongolii i Syberii.

W Polsce nieliczny, wyraźniej woli Węgry i Słowację 🙂

Należy do gatunków nizinnych, ale z powodu utraty siedlisk i polowań został zmuszony do przeprowadzenia się na wyższe rejony. Przebywa na wysokości do 1800 m.n.p.m., ale spotykano go nawet na 3900 m.n.p.m., w tym w lasach, na stepach, obszarach rolniczych porośniętych drzewami, na niskich wzgórzach i górskich stokach. W regionie Kaukazu ostała się ostatnia populacja nizinna, przebywająca w lasach łęgowych i na obszarach półpustynnych.

Ptaki zimujące w Indiach wybierają otwarte pustynie, równiny, tereny podmokłe i zakrzewione. Uważa się, że zimą upodobał sobie najbardziej obszary wilgotne. W trakcie migracji, w czasie której pokona 8000 km w 6 tygodni, może tworzyć tymczasowe stada złożone z ponad 10 orłów.

Orzeł cesarski (Aquila heliaca)

Orzeł cesarski (Aquila heliaca).

Charakterystyka

Orzeł cesarski to duży ptak, mierzący 72 – 90 cm długości, 1,8 – 2,16 m rozpiętości skrzydeł i ważący 2,45 – 4,55 kg. Samice są o ¼ większe od samców.

Sylwetką i upierzeniem bardzo przypomina orła iberyjskiego (Aquila adalberti), z tym, że ma mniejszą białą plamę w miejscu łączącym skrzydła z tułowiem, sam jest natomiast większy od południowego krewnego.

Upierzenie nabiera odcieni brązu, tylko czubek głowy i boki szyi są jasnozłote, na ”ramionach” widnieje natomiast wspomniana biała łata. Ogon jest ciemnoszary na środku pokryty biało-czarnymi pasami, krawędzie piór ogonowych są natomiast białe. Pod ogonem przeważają odcienie rdzawe i beżowe. Oczy i nogi są żółte, dziób szary, a końcówka czarna. Skrzydła, ogon, głowa i stopy z zakrzywionymi pazurami charakteryzują się dużymi rozmiarami.

U osobników niedojrzałych przeważa jasny brąz, a na głowie, piersi i skrzydłach występują ciemnobrązowe smugi. Pokrywy skrzydeł mają białe końcówki, a ich spodnia część jest płowożółta. Odgłosy obejmują ostre, głębokie „szczekanie”, powtarzane 8 – 10 razy.

Orzeł cesarski (Aquila heliaca).

Dieta i sposób polowania

Zwykle poluje samotnie, jest bowiem świetnie przystosowany do polowania na małe ssaki, w tym susły moręgowane, gady i ptaki; zjada również padlinę. Chętnie łapie świstaki, myszoskoczki, chomiki i zającowate. Z gadów preferuje żółwie, z ptaków kaczki, gęsi, gołębie, krukowate, a nawet flamingi. Ponadto, zjada owady i inne ptaki drapieżne wielkości błotniaka zbożowego (Circus cyaneus). Rzadko poluje na ryby, a większość ofiar nie przekracza 2 kg masy.

Mimo, że jest stworzony do samotnych łowów, może polować z partnerem. Czasami kradnie pokarm innym ptakom drapieżnym (kleptopasożytnictwo), co czasem staje się podstawą diety i taktyki łowieckiej. Potrafi polować naziemnie, czekając przy norach gryzoni, aż te wystawią głowę znad kryjówki. Ponieważ ptak ma doskonały wzrok, łatwo namierza potencjalną zdobycz z powietrza podczas szybowania patrolowego, po czym wykonuje w jej kierunku lot nurkowy. Poluje między 10.00 i 12.00 oraz od 17.00 do zmierzchu.

Orzeł cesarski (Aquila heliaca).

Rozmnażanie

Jak większość orłów również orzeł cesarski jest monogamistą, w 4 roku życia znajduje partnera, z którym spędza resztę życia.

Okres lęgowy w Hiszpanii trwa od lutego do lipca, natomiast na pozostałym obszarze występowania od marca do września.

Para buduje kilka gniazd na szczycie wysokich drzew, ok. 10 – 20 m nad ziemią; miejsce budowania jest z reguły bardzo trudno dostępne dla drapieżników. Konstrukcja mierzy 1,2 – 1,5 m średnicy i 60 – 70 cm głębokości, choć mogą być znacznie większe. Gniazdo waży do 100 kg, wyścielone jest futrem, gałązkami, trawą i świeżą roślinnością. W jednym lęgu pojawia się od 1 do 4 jaj, które będą wysiadywane przez obojga rodziców przez 43 – 52 dni. Młode opierzają się po 63 – 77 dniach, a w gnieździe pozostają przez ok. 160 dni, do momentu osiągnięcia samodzielności w polowaniu, choć latać nauczą się w ciągu pierwszych 2 miesięcy. Podobnie jak u wielu ptaków drapieżnych bratobójstwo (in. kainizm) jest powszechne – starsze i silniejsze pisklę zazwyczaj zabija młodsze.

Orzeł cesarski (Aquila heliaca).

Szczegółowe dane i wymiary

Orzeł cesarski (Aquila heliaca)

  • Długość ciała: 72 – 90 cm (samce są mniejsze od samic)
  • Rozpiętość skrzydeł: 1,8 – 2,16 m
  • Masa: 2,45 – 4,55 kg (samce są lżejsze od samic)

Orzeł cesarski (Aquila heliaca).

Orzeł cesarskiciekawostki

  • Nazwa orła cesarskiego heliaca pochodzi z języka greckiego od słowa heliakos co oznacza „ze słońca”. Stąd angielska nazwa imperial eagle, czy polski orzeł cesarski.
  • W przeszłości orzeł iberyjski był zaliczany jako podgatunek orła cesarskiego (stąd też ta sama nazwa w języku angielskim: Eastern Imperial Eagle – orzeł cesarki, Spanish Imperial Eagle – orzeł iberyjski). Dzisiaj oba ptaki są uważane za oddzielne gatunki ze względu na znaczne różnice morfologiczne, genetyczne i ekologiczne.
  • Monarcha Austro-Węgier wybrał orła cesarskiego na zwierzę heraldyczne, jednak nie pomogło to gatunkowi przetrwać na terenie ówczesnego kraju.
  • W Europie Wschodniej orzeł cesarski jest zagrożony wyginięciem, do dzisiaj zniknął z wielu pierwotnych obszarów, np. z Węgier i Austrii. Obecnie jedynymi europejskimi populacjami są osobniki z Kotliny Panońskiej zamieszkujące głównie północne góry Węgier i południową część Słowacji. Populacja lęgowa na Węgrzech obejmuje 105 par, natomiast ptaki z granicy Austrii i Czech obejmują 15 – 20 par.
  • Największe poznane gniazda orła cesarskiego mierzą 2,4 m średnicy i 1,8 m głębokości.
  • Gniazdo orła cesarskiego określanego jest po angielsku eyrie („orle gniazdo”), ze względu na duże rozmiary i praktycznie niedostępne dla intruzów miejsca ich powstawania.

Orzeł cesarski (Aquila heliaca).

Polecamy

____________________

Zwierzaki się ucieszą jeśli je polubisz



DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Mrówki (Formicidae) – symbol pracowitości
Mysz domowa (Mus musculus)
Harpia wielka – największy ptak drapieżny
Kondor – jeden z największych ptaków.
Borsuk – wszystkożerne stworzenie
Koczkodany (Cercopithecus).
Lemingi (Lemmini)
Arsinoiterium (Arsinoitherium)
Mrówkożer workowaty – torbacz bez torby
Wojownik ozdobny (Spizaetus ornatus).
Drzewiak Goodfellowa (Dendrolagus goodfellowi)
Chow chow
Małpożer (Pithecophaga jefferyi)
Orzeł Haasta (Harpagornis moorei)
Takahe południowy (Porphyrio hochstetteri).
Sarna europejska (Capreolus capreolus).
Najcięższe zwierzęta lądowe – Top 20
Niedźwiedź andyjski, peruwiański, okularowy.
Gibony – małpy pełne gracji
Kot syjamski – pies wśród kotów
Tchórz zwyczajny

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(14) Komentarze

  1. kdhddhg
    30 stycznia 2014 at 15:09

    A który ptak osiąga najwcześniej dojrzałość płciową?

  2. Maciej
    31 stycznia 2014 at 17:56

    Czy wiecie gdzie mogę znaleźć filmik przedstawiający orła przedniego w polsce na wolności?

  3. Maciej
    4 lutego 2014 at 16:26

    Jaką gromadę najbardziej lubicie z kręgowców?Ssaki,ptaki,gady,płazy czy ryby?Ja najbardziej lubię ptaki.PS O jakim ptaku będzie następny artykuł?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      4 lutego 2014 at 16:55

      Zdążyliśmy się już zorientować, że ptaki to Twoja pasja 🙂

      Nam chyba najbliższe są ssaki (w końcu, sami jesteśmy ssakami :)) Podziwiamy waleczne dzikie koty, których majestat i dzikość w sercu z jednej strony nam imponuje, z drugiej przeraża.

      Fascynują nas ogromne walenie i inteligencja delfinów. Z zapartym tchem oglądamy życie w oceanach i jesteśmy również pod wrażeniem majestatu ogromnych ptaków drapieżnych.
      Na dodatek nieustająca jest nasza fascynacja dinozaurami 🙂

      A propos następnego artykułu – nie możemy zdradzać tematyki kolejnych artykułów, gdyż to ma być niespodzianka 🙂 Jeśli zdradzimy, to nim artykuł się ukaże, Ty już wszystko na ten temat przeczytasz 😉

      • Maciej
        4 lutego 2014 at 17:13

        A kiedy będą

      • Redakcja DinoAnimals.pl
        4 lutego 2014 at 18:00

        Postaramy się opublikować jakiś artykuł na temat ptaków w tym tygodniu.

  4. Kasia
    10 lutego 2015 at 19:23

    A czy będzie jeszcze artykuł na temat jakiegoś gatunku orła?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      10 lutego 2015 at 19:30

      A jakiego orła masz konkretnie na myśli?

      • Kasia
        11 lutego 2015 at 14:16

        Np. Orlika krzykliwego 🙂

      • Redakcja DinoAnimals.pl
        11 lutego 2015 at 14:20

        Będzie artykuł na jego temat 🙂 Zawsze chętnie słuchamy propozycji naszych czytelników, zatem jeśli coś przeoczyliśmy, to czekamy na podpowiedzi interesujących tematów 🙂

  5. piotrek
    28 stycznia 2016 at 18:27

    dlaczego mówi sie orzeł CESARSKI ?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      28 stycznia 2016 at 21:08

      Nazwa orła cesarskiego heliaca pochodzi z języka greckiego od słowa heliakos co oznacza „ze słońca”. Stąd angielka nazwa imperial eagle, czy polski orzeł cesarski.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl