01 07 2017


Mors (Odobenus rosmarus)

Autor:

|

24 kwietnia 2013

|

Edytowany: 24 lutego 2017

|

3 komentarzy

|

Kategoria: Morskie / Ssaki / Zwierzęta

Mors (Odobenus rosmarus)

Morsy (Odobenus rosmarus)

Bestia mroźnej półkuli północnej. Silny jak niedźwiedź polarny i równie niebezpieczny. Imponujące kły są darem i przekleństwem, ponieważ te olbrzymy są zabijane ze względu na nie. Morsy to stworzenia dziwne, agresywne i niezwykłe.

Klasyfikacja

  • Gromada: ssaki
  • Podgromada: ssaki żyworodne
  • Infragromada: łożyskowce
  • Rząd: drapieżne
  • Podrząd: psokształtne
  • Nadrodzina: płetwonogie
  • Rodzina: morsowate
  • Rodzaj: Odobenus
  • Gatunek: mors

Gatunek podzielono na 3 podgatunki:

  • Atlantycki (Odobenus rosmarus rosmarus);
  • Pacyficzny (Odobenus r. divergens);
  • Podgatunek z Morza Łaptiewów (Odobenus r. laptevi) – podgatunek ten nie jest uznawany przez wszystkich naukowców za odrębny.

Kły morsów osiągają długość nawet 1 metra i wagę przekraczającą 5 kg.

Występowanie

Drapieżne ssaki płetwonogie zamieszkują cały obszar Bieguna Północnego, Ocean Arktyczny i morza subarktyczne. Mors jest jedynym żyjącym przedstawicielem morsowatych (Odobenidae). Najlepiej czuje się w płytkich wodach, w których pływają pola lodowe. Częstym widokiem jest pływający na krze lodowej mors.

Charakterystyka

Wygląd

Dorosły osobnik ma imponujące rozmiary, potężne kły górne oraz płetwy zamiast łap. Jego skóra jest praktycznie pozbawiona włosów, występują na niej za to liczne fałdy. Przednie płetwy są większe od tylnych – to podstawowe narząd ruchu.

Dorosły mors posiada od 400 do 700 wibrysów (włosów czuciowych).

Wibrysy

Górna warga wyposażona jest w wibrysy – włosy czuciowe.  Mors posiada od 400 do 700 takich włosów, ułożonych w 13-15 rzędach. Wibrysy mogą osiągać do 30 cm długości, jednak z powodu częstego używania pyska jako narzędzia kopiącego dno morza są one o wiele krótsze. Wyrastają z mięśni, są połączone z naczyniami krwionośnymi i nerwami, co czyni je bardzo wrażliwym organem.

Skóra

Skóra ma kolor cynamonowy lub jasnobrązowy. Na piersiach i brzuchu skóra ma ciemniejszy odcień. Wygrzewający się na w słońcu mors staje się różowy przez rozszerzenie naczyń krwionośnych. W czasie pływania w lodowatej wodzie mors staje się niemal sino-biały z powodu zwężenia naczyń doprowadzających krew. Ponadto, skóra jest bardzo gruba – na ramionach i szyi dochodzi do 10 cm. Warstwa tłuszczu podskórnego wynosi ok. 15 cm. Pod szyją wisi worek wypełniony powietrzem, który pozwala morsowi spać oraz pływać w pozycji pionowej.

U samców i samic występują rozwinięte kły górne, ale u tych pierwszych są grubsze i dłuższe, ponieważ mors wykorzystuje je do walk o dominację.

Kły (nie ciosy)

U samców i samic występują rozwinięte kły górne, ale u tych pierwszych są grubsze i dłuższe, ponieważ mors wykorzystuje je do walk o dominację, jak również w trakcie prezentacji przed samicą. Posiadacz największych kłów w stadzie jest zazwyczaj dominującym osobnikiem. Ponadto, kły służą jako pomoc przy przemieszczaniu się w wody na lód.

Poza kłami mors jest wyposażony w inne zęby, jednak występują one w szczątkowej formie (w ok. 50%), dlatego typowe uzębienie morsa liczy ok. 18, nie 38 zębów.

Kły morsów są podobne do ciosów występujący u słoni i mamutów. Nie należy ich jednak mylić – ciosy to rozwinięte górne jedynki, kły to trójki.

Mors żywi się ponad 60 rodzajami zwierząt morskich: krewetkami, krabami, koralami, mięczakami, osłonicami, strzykwami, nierzadko innymi płetwonogimi.

Dieta

Mors przebywa na półkach skalnych, pożywienia szuka z reguły w głębi wód, nigdy jednak nie wypływa na pełne morze. Nie jest zbyt wyspecjalizowanym nurkiem w porównaniu z innymi płetwonogimi. Najgłębsze zaobserwowane zanurzenie wynosiło 80 metrów. Mogą jednak przebywać pod wodą do pół godziny.

Mors ma bardzo bogatą dietę. Żywi się ponad 60 rodzajami zwierząt morskich: krewetkami, krabami, koralami, mięczakami, osłonicami, strzykwami, nierzadko innymi płetwonogimi. Praktycznie w ogóle nie poluje na morskie ptaki. Jednym z jego największych przysmaków są małże, dla których rozkopuje morskie dno. Rozgrzebywanie dna w poszukiwaniu pożywienia (bioturbacja) ma duży wpływ na środowisko denne, ponieważ uwalniane są wtedy substancje odżywcze do wody, mieszając się i przyspieszając przepływ organizmów.

Małe morsy często stają się ofiarą orek.

Wrogowie naturalni

Ze względu na ogromne rozmiary i siłę mors posiada tylko dwóch przeciwników w walce o tytuł króla Arktyki. Poza nim, o zaszczyt ten ubiega się niedźwiedź polarny (Ursus maritimus) i orka (Orcinus orca). Mors nie jest ich ulubionym przysmakiem, zatem trudno ich nazwać jego wrogami naturalnymi. Orki oraz niedźwiedzie polarne atakują za to często młode i chore osobniki, dzięki czemu regulują liczebność tych drapieżnych płetwonogich. Czasem dochodzi do walk między niedźwiedziem polarnym a morsem, jednak są to starcia długotrwałe i bardzo wyczerpujące dla obu stron.

W trakcie godów samce podpływają do stad samic, prezentując swoje odgłosy i rywalizując z innymi samcami – walczą przy użyciu kłów.

Usposobienie i rozmnażanie

Mors to zwierzę towarzyskie, żyjące w wielotysięcznych stadach. Przez większą część roku skupiska składają się wyłącznie z samców lub samic. Młode i stare samce także tworzą odrębne społeczności. Hierarchia jest oparta na gabarytach ciała i długości kłów.

Okres godowy trwa od stycznia do kwietnia. W tym czasie ilość spożywanego pokarmu przez samce drastycznie spada. Samice zaczynają owulować w ok. 6 roku życia. W okres rui wchodzą w okolicach lutego i pod koniec lata. Nie wiadomo, jak wygląda płodność samców w drugim okresie płodności samic.

Mors to zwierzę towarzyskie, żyjące w wielotysięcznych stadach.

W trakcie godów samce podpływają do stad samic, prezentując swoje odgłosy i rywalizując z innymi samcami – walczą przy użyciu kłów. Samice dołączają się do samców, wchodząc do wody w celu kopulacji.

Ciąża trwa 15-16 miesięcy. Młode rodzą się podczas migracji – od kwietnia do czerwca. Przez pierwsze 3-4 miesiące zarodek nie rozwija się. Jest to powszechne zjawisko u płetwonogich, noszące nazwę ciąży przedłużonej. Podejrzewa się, iż jest to forma ochrony przyszłego potomstwa przed niekorzystnymi warunkami środowiska.

Nowo narodzony mors waży od 33 do 85 kg i potrafi pływać. Młode może spędzić z matką ok. 5 lat. Przez cały okres laktacji u samicy nie występuje owulacja.

Kończyny morsa są przekształcone w płetwy. Przednie są znacznie większe od tylnych i stanowią główną siłę napędową w trakcie pływania.

Migracje

Późnym latem i jesienią morsy tworzą wielkie skupiska, liczące dziesiątki tysięcy osobników, pojawiających się na kamienistych plażach i wydmach. Kilkanaście tysięcy morsów pacyficznych migruje z Morza Beringa do Morza Czukockiego przez Cieśninę Beringa.

Szczegółowe dane/wymiary

Mors (Odobenus rosmarus)

  • Długość: 2,2 – 3,6 m (samce są większe od samic); rekord 4,9 m
  • Waga: samce do 2000 kg (najczęściej 800 – 1700 kg); samice przeciętnie ok. 900 kg
  • Młode po urodzeniu: 33-85 kg; 1-1.4 m długości
  • Długość kłów (ciosów): do 1 m (dłuższe u samców); przeciętnie ok. 50 cm
  • Waga kłów: do 5,4 kg
  • Długość życia: 20 – 30 lat (na wolności). W niewoli nawet do 50 lat.

Mors potrafi pływać z prędkością ok. 25 km/godzinę.

Mors – ciekawostki

  • W XIX i na początku XX wieku mors stał się obiektem masowych polowań ze względu na jego tran, kły oraz mięso;
  • Mors potrafi pływać z prędkością ok. 25 km/h;
  • Samice morsa rodzą raz na 2 lata;
  • W piosence zespołu The Beatles „I Am the Walrus”, tytułowy mors jest odwołaniem do poematu Lewisa Carrola z książki pt,: „Po drugiej stronie lustra” (ang. Through the Looking-Glass);
  • Samce morsów posiadają bakulum – kość prącia o długości ok. 63 cm. Jest to największe bakulum występujące u ssaków lądowych;
  • Mors odgrywa ważną rolę w religiach i folklorze ludów Arktyki – kości oraz skóra są wykorzystywane w trakcie uroczystości, a sama postać tego drapieżnego ssaka pojawia się w legendach.

„Zawstydzony” mors :)

Polecamy

____________________

Pomóż tworzyć DinoAnimals - wpłać 1 PLN




DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Gończy polski, Pies Pawłusiewicza
LaPerm – kot z trwałą
Gigantyzm wyspowy i karłowacenie wyspowe.
Kot błotny – bohater egipskich malowideł
Kozły śnieżne – rogaci władcy gór
Marabut afrykański – najbrzydszy ptak świata?
Tchórz zwyczajny
Taraj – kotek cętkowany
Deinotherium – „straszna bestia”
Nietoperze (Chiroptera) – latające ssaki
Hełmogłowik biały i hełmogłowik czarny.
Buldog amerykański
Węże (Serpentes) – piękne i groźne
Megalodon – prehistoryczny rekin
Arsinoiterium (Arsinoitherium)
Wielki Kanion Kolorado – ulubieniec Roosevelta
Dogue de Bordeaux
Zwierzęta wymarłe w XXI wieku.
Lwy ludojady
Ryby latające (Exocoetidae)
Pantera mglista – drapieżnik z drzew

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(3) Komentarze

  1. maria
    14 czerwca 2015 at 23:43

    Mam pytanie, czy morsy zagrożone są wyginięciem jeśli tak to przez co i jak można je chronić?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      15 czerwca 2015 at 00:44

      Morsy nie są zagrożone wyginięciem, choć ich populacja w wyniku kłusownictwa (kły) mocno się skurczyła. Ich ochrona polega głównie na walce z kłusownictwem (edukacja, kary).

  2. Bob
    8 stycznia 2017 at 13:45

    Mimo wszelkich ustaw, zakazów, kar itp. nadal uważam, że przyroda przegrywa z pazernością i zachłannością człowieka. Jeżeli naprawdę zależy nam na utrzymaniu zagrożonych gatunków i przy okazji naturalnego klimatu, to kary powinny być dużo bardziej dotkliwe, a służb działających na dobro flory i fauny dużo więcej z większymi uprawnieniami. Byłem Strażnikiem Ochrony Przyrody oraz Inspektorem Ochrony Zwierząt. Uprawnienia znikome, opieka nad nami żadna. Dofinansowania zero. Kłusowników masa. Resztę proszę dopowiedzieć sobie samemu. Problem w innych krajach zbliżony. Tam gdzie służby więcej mogą kłusownictwo jest na wyższym poziomie. Koło się zamyka. Statystyki pokazują, że zwierząt ubywa, a dochody nielegalnego handlu rosną. Pozdrawiam.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl