30 12 2016


Deinotherium – „straszna bestia”

Autor:

|

24 lipca 2015

|

Edytowany: 24 lipca 2015

|

10 komentarzy

|

Kategoria: Afryka / Azja / Europa / Słonie / Ssaki / Wymarłe / Zwierzęta

Deinotherium – „straszna bestia”

Deinotherium

Sugerując się nazwą rodzajową, którą tłumaczy się jako „straszna bestia”, można by wywnioskować, że deinotherium było stworzeniem niebezpiecznym i żądnym krwi niczym tyranozaur. Jeśli jednak zważymy na jego pokrewieństwo z potężnymi, ale roślinożernymi trąbowcami trudno uwierzyć, że był on prawdziwą bestią. Niewykluczone jednak, że określenie „bestia” odnosi się jedynie do jego imponujących rozmiarów, dzięki którym klasyfikowany jest jako jeden z największych trąbowców w dziejach Ziemi.

Klasyfikacja

  • Gromada: ssaki
  • Rząd: trąbowce
  • Rodzina: deinoteria
  • Rodzaj: Deinotherium
  • Gatunki:
    • Deinotherium giganteum – gatunek typowy
    • Deinotherium bozasi
    • Deinotherium indicum
    • Deinotherium proavum
Deinotherium

Deinotherium.

Datowanie i występowanie

Trąbowce z rodzaju Deinotherium przebywały na terenach dzisiejszej Eurazji i Afryki, jeden ząb znaleziono nawet na Krecie. Naukowcy uważają, że zwierzęta te wyewoluowały na Czarnym Lądzie, a dopiero z czasem rozprzestrzeniły się na inne kontynenty.

Odkrycia dokonano w wieku XIX. Nowy gatunek został nazwany w roku 1829 przez Johanna Jakoba Kaupa.

Szacuje się, że żyły one od wczesnego miocenu do środkowego plejstocenu, czyli od ok. 20 mln do 1 mln lat temu. W pliocenie ssaki te były jednymi z najbardziej rozpowszechnionych zwierząt na naszej planecie.

Deinotherium

Deinotherium.

Charakterystyka

Wygląd

Budowa głowy i szczęk deinotherium wyraźnie odróżnia go od reszty trąbowców. Podczas gdy jego krewni mieli (i mają do dziś) wypukłą czaszkę, jego była bardzo spłaszczona na szczycie, nisko osadzona i wyraźnie skrócona. Otwory nosowe są powiększone i wydłużone, co oznacza, że trąba była silna i dobrze rozwinięta. Nie wiadomo jednak, jak sprawdzała się w codziennym życiu; wydaje się, że dzięki niej zwierzę mogło świetnie manipulować obiektami. Nie była jednak tak długa jak u współczesnych słoni.

Rozmiary

Dorosłe samce osiągały zwykle ok. 4,5 m wysokości w kłębie, ale niektóre osobniki mogły mierzyć nawet 5 m. Długość ciała wynosiła natomiast 3,5-7 m. Szacuje się również, że waga tych zwierząt wahała się między 5 a 10 ton, choć największe okazy mogły ważyć nawet 15 ton. Potężne gabaryty czyniłyby z deinotherium jednego z największych trąbowców w dziejach Ziemi.

Deinotherium

Deinotherium.

Niezwykłe zęby

Spore różnice między nim i innymi trąbowcami występują w budowie zębów. Największym zaskoczeniem dla paleontologów okazały się dolne kły. Były one bowiem wydłużone, zakrzywione i skierowane ku dołowi. Niezwykła cecha deinotherium do dzisiaj fascynuje specjalistów poszukujących odpowiedzi na pytanie, jak zwierzę wykorzystywało te zęby w codziennym życiu. Wiadomo, że zęby wewnątrz szczęk miały za zadanie ciąć i miażdżyć materiał roślinny. Kły dolne tworzyły natomiast zakrzywiony do tyłu łuk. Skierowane one były więc w stronę kończyn przednich w momencie, gdy głowa utrzymywana była poziomo.

U słoni i mamutów siekacze górne (zwane ciosami) używane były zwykle jako narzędzie do zdobywania pożywienia. Niektóre teorie na temat dolnych kłów deinotherium próbują „podciągnąć” je pod tę samą funkcję. Niewykluczone, że umożliwiały one wykopywanie z ziemi korzeni i bulw roślin poprzez zaczepienie kłów o łodygę czy gałąź. Jeśli trąbowiec ten zahaczał gałąź o swoje zęby, mógł także sięgać wyższych partii drzew, na których rosły liście. Możliwe również, że zębami zdzierał korę, którą także spożywał. Niektórzy sądzą, że dziwaczne ułożenie kłów dolnych było elementem identyfikacji wewnątrzgatunkowej w czasach, gdy po Ziemi stąpało mnóstwo trąbowców, zresztą bardzo do siebie podobnych.

Rola tych zębów mogła obejmować kilka ważnych funkcji, nie tylko jedną. Jeżeli rosły w żuchwie, prawdopodobnie ich posiadacze mogli manipulować nimi lepiej, niż kuzyni wyposażeni w duże ciosy górne. Ponadto zdobywanie pożywienia związane mogło być z większą sprawnością kończyn przednich, co umożliwiałoby szerszy zakres ruchów, niż u współczesnych słoni.

Deinotherium

Indrikoterium, Deinotherium, słoń afrykański – porównanie wielkości.

Szczegółowe dane

Deinotherium

  • Długość ciała: 3,5-7 m
  • Wysokość w kłębie: 4,5-5 m
  • Waga: 5-15 ton
  • Datowanie: 20-1 mln lat temu, od wczesnego miocenu do środkowego plejstocenu
  • Występowanie: Afryka i Eurazja
Deinotherium

Deinotherium.

Deinotherium – ciekawostki

  • Pod względem rozmiarów deinotherium rywalizuje z takimi olbrzymami jak mamut cesarski (Mammuthus imperator) i mamut stepowy (Mammuthus trogontherii). Jedynym potwierdzonym ssakiem większym od deinotherium jest indrikoterium.
  • Kształt czaszki bardzo odróżnia deinotherium od bardziej zaawansowanych ewolucyjnie trąbowców. Spłaszczona i skrócona czaszka świadczyć może o niskiej inteligencji wymarłego ssaka względem krewnych.
  • Dziwny układ dolnych zębów do tego stopnia zszokował XIX-wiecznych paleontologów, że w czasie składania szkieletu czaszka układana była do góry nogami, czyli w taki sposób aby wydłużone dolne zęby były ułożone tak jak u innych trąbowców.
  • Deinotherium żyło w czasach australopiteka – ssaka człowiekowatego będącego bliskim krewnym człowieka współczesnego.
  • Adrienne Mayor, historyczka i autorka książki pod tytułem The First Fossil Hunters: Paleontology In Greek and Roman Times zasugerowała, że skamieniałości deinotherium znalezione w Grecji przyczyniły się powstania mitów o olbrzymach.
Deinotherium

Deinotherium.

Polecamy

____________________

Zwierzaki się ucieszą jeśli je polubisz



DinoAnimals.pl

Poleć artykuł

Podobne Artykuły

Park Narodowy Serengeti
Mastif hiszpański – nieustraszony i kochający
Gawron – towarzyski ptak
Niagara – fascynujący wodospad
Cietrzew zwyczajny – zacietrzewiony ptak
Basenji – pies z charakterem
Wielki Kanion Kolorado – ulubieniec Roosevelta
Shih tzu – figlarny psiak
Wodospad Iguazú
Tętno zwierząt – TOP 10
Rekin polarny, grenlandzki – długowieczny rekin
Wielka Rafa Koralowa
Walki psów
Kot doński sfinks
Landseer – kochający olbrzym
Lwy ludojady
Park Narodowy Yellowstone
Afrykański kot złocisty – brat lamparta
Wodospady Wiktorii
Park Narodowy Uluru-Kata Tjuta
Kot german rex

O Autorze

Redakcja DinoAnimals.pl

Wydawnictwo Dobre Ściągi - DobreSciagi.pl, DinoAnimals.pl, DinoAnimals.com, Zonka.pl

(10) Komentarze

  1. Gama
    25 lipca 2015 at 11:38

    Bardzo ciekawy artykuł. Będzie coś o krokodylu gawialowym ? bo jeśli jest podobny do gawiala nie tylko szczęką ale też zachowaniem, trybem życia to artykuł nie potrzebny. Swoją drogą czy czy wąska szczęka tych obu gatunków jest w stanie zabić jakiegoś mniejszego,średniego kręgowca ? Bo wydaje się trochę przekleństwem 🙂 inne krokodyle maja mocny uścisk i mogą polować na wszystko, mają się czy bronić a taki gawial ?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      25 lipca 2015 at 13:30

      Krokodyl gawialowy i gawial miały wspólnego przodka. Ponadto najnowsze badania genetyczne wskazują, że jest bliżej spokrewniony z gawialem niż z krokodylami właściwymi.
      W kontekście wąskiej szczęki i jej możliwości odsyłamy do artykułu na temat gawiala.
      Trudno w tej chwili powiedzieć, czy będzie oddzielny artykuł na temat krokodyla gawialowego. DA staje się bowiem powoli gatunkiem zagrożonym wymarciem 🙂

  2. ych
    27 lipca 2015 at 11:56

    opiszecie nowego dinozaura?

  3. norbert
    28 lipca 2015 at 21:48

    czy będzie artykuł o ssakach boliwi

  4. Adrian
    12 grudnia 2015 at 20:16

    Czy będzie artykuł o ewolucji słoniowatych (w dalszej przyszłości)?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      13 grudnia 2015 at 01:05

      Obecnie nie mamy w planach takiego artykułu, ale nie wykluczamy takiego tematu. Zanotowaliśmy na przyszłość 🙂

  5. JBon PTronic 137
    30 grudnia 2016 at 14:17

    No to naprawdę interesująca sprawa,bo ja kiedyś oglądałem film „Wędrówki z bestiami” i tam był taki moment ścigania australopiteka przez deinoterium co oznacza że deinoterium jest zwierzęciem terytorialnym i dosyć często dochodzi do starć z samcami swojego gatunku zwłaszcza podczas okresu godowego.

  6. JBon PTronic 137
    30 grudnia 2016 at 14:19

    Czy będzie o przodkach człowieka?

    • Redakcja DinoAnimals.pl
      30 grudnia 2016 at 16:23

      Owszem, zastanawiamy się nad wprowadzeniem takiej tematyki. Obecnie jest artykuł, może nie na temat bezpośredniego przodka człowieka, ale pogranicza – Gigantopitek.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

DinoAnimals.pl